023 986 245 |078 272 785

ភាសា :

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការតម្កល់លិខិតជូនដំណឹងនៃប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា

(ភ្នំពេញ)៖ របបគតិយុត្តស្ដីពីប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០០៧ តាមរយៈច្បាប់ស្ដីពីប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាទម្រង់នៃការធានាកាតព្វកិច្ចលើបំណុល តាមរយៈការដាក់ទ្រព្យធានា ជាពិសេសផ្តោតលើទ្រព្យធានាដែលជាចលនវត្ថុ ។ មានន័យថា សិទ្ធិប្រាតិភោគ នឹងត្រូវបានព្រមព្រៀងបង្កើតឡើងលើទ្រព្យ ដែលជាកម្មវត្ថុនៃប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានានេះ ។ ប៉ុន្តែបន្ថែមពីលើការព្រមព្រៀងបង្កើតរបស់គូភាគី សិទ្ធិប្រាតិភោគមួយចំនួនអាចមានសុក្រឹតភាព និងមានអានុភាពបាន លុះត្រាតែបានតម្កល់លិខិតជូនដំណឹងតាមច្បាប់ ។ តើអ្វីទៅជាលិខិតជូនដំណឹងនៃប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា? តើយើងអាចតម្កល់លិខិតជូនដំណឹងបានដោយវិធីណា? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សប្តាហ៍នេះ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «ការតម្កល់លិខិតជូនដំណឹងនៃប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា» មកធ្វើការបង្ហាញជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតដូចតទៅ។ យោងតាមច្បាប់ស្ដីពីប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា បានកំណត់ថា ប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា ដែលបានបង្កើតសិទ្ធិបា្រតិភោគលើទ្រព្យមួយចំនួន អាចមានសុក្រឹតភាព និងអានុភាពបាន លុះត្រាតែបានតម្កល់លិខិតជូនដំណឹងតាមច្បាប់ ។ ច្បាប់បានឱ្យនិយមន័យលើ «លិខិតជូនដំណឹង» ត្រង់ចំណុចនេះថា ជាកំណត់ត្រាដែលបានតម្កល់ ឬដាក់ជូនដើម្បីតម្កល់នៅការិយាល័យតម្កល់ ។ មានន័យថា លិខិតជូនដំណឹង ជាឯកសារដែលកត់ត្រានូវរាល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងការបង្កើតប្រាតិភោគលើទ្រព្យដែលជាកម្មវត្ថុនៃការធានា ដែលអាចមានដូចជា៖

2022-09-12 10:31:07

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការទូទាត់

(ភ្នំពេញ)៖ ជាទូទៅនៅក្នុងសង្គម ការធ្វើទំនាក់ទំនងរវាងបុគ្គលម្នាក់ជាមួយនឹងបុគ្គលម្នាក់ទៀត គឺជាសកម្មភាពមួយដែលត្រូវបានអនុវត្ដជាប្រចាំ ជាពិសេសនៅក្នុងទំនាក់ទំនងផ្នែករដ្ឋប្បវេណី (ទំនាក់ទំនងរបស់បុគ្គលឯកជន) ដែលជាហេតុនាំឱ្យកើតមានចំណងជាប់ពាក់ព័ន្ធរវាងគ្នានឹងគ្នាទៅវិញទៅមក។ ចំណងដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងទំនាក់ទំនងផ្នែករដ្ឋប្បវេណីនេះ ភាគច្រើន គឺជាចំណងផ្នែកកាតព្វកិច្ច ដែលបង្កើតឡើងតាមរយៈកិច្ចសន្យា អំពើអនីត្យានុកូល សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល ឬកាតព្វកិច្ចផ្សេងទៀតដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់។

2022-09-12 10:33:39

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ទំនាក់ទំនងរវាងឪពុកម្តាយ និងកូន (ករណីប្តីប្រពន្ធក្រៅចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍)

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងអត្ថបទចុះផ្សាយមុនៗ ប្រិយមិត្តអ្នកអានទាំងអស់គ្នាប្រហែលជាធ្លាប់បានស្វែងយល់រួចមកហើយ អំពីទំនាក់ទំនងប្តីប្រពន្ធស្របច្បាប់ (ចុះបញ្ជីអាពាហ៍ពិពាហ៍) ។ ដោយឡែកសម្រាប់សប្ដាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ រួមជាមួយ វិភាគទានច្បាប់ ក្នុងគម្រោងស្ដីពីការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី ទំនាក់ទំនងរវាងឪពុកម្តាយ និងកូន (ករណីប្តីប្រពន្ធក្រៅចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍) មកធ្វើការបកស្រាយ និងចែករំលែក ជូនប្រិយមិត្តអ្នកអាន។ អត្ថបទនេះ នឹងពន្យល់អំពីទំនាក់ទំនងប្តីប្រពន្ធក្រៅចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍/អនីតិសង្វាស (ទំនាក់ទំនងរវាងបុរស និងនារី ដែលមិនបានចុះបញ្ជីអាពាហ៍ពិពាហ៍/អត់មានអេតាស៉ីវិល) ក្នុងករណីដែលពួកគេមានកូន ថាតើទំនាក់ទំនងរវាងឪពុក ម្តាយ និងកូន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់ដែរឬទេ?

2022-08-29 08:27:08

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ អំពើភេរវកម្ម

(ភ្នំពេញ)៖ ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត និយមតាមដានព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិនោះ ប្រាកដជាធ្លាប់លឺ ឬស្គាល់ពីសោកនាដកម្មដែលបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ ឬហៅកាត់ថា «៩/១១» ដែលពេលនោះក្រុមជ្រុលនិយមអ៉ីស្លាមហៅថា «អាល់កៃដា (Al-Qaeda)» បានប្លន់យន្តហោះចំនួន ០៤ គ្រឿង យកទៅធ្វើការវាយប្រហារនៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក ។ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារមួយនេះរួចមក ជីវិតជនស្លូតត្រង់ជិត ៣.០០០ នាក់ ត្រូវបានបាត់បង់ ដោយប្រធានាធិបតី នៃសហរដ្ឋអាមេរិក លោក George W. Bush បានចាត់ទុកសោកនាដកម្ម ៩/១១ នេះ គឺជាការវាយប្រហារភេរវកម្មដោយផ្ទាល់មកកាន់បូរណភាពដែនដីសហរដ្ឋអាមេរិក មិនធ្លាប់ជួបប្រទះដោយផ្ទាល់ពីមុនមក ហើយបានជំរុញឱ្យមានការផ្តួចផ្តើមគំនិតប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្មទូទាំងពិភពលោក ដែលគ្រានោះសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាស «សង្គ្រាមលើភេរវកម្ម» ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្មទាំងឡាយ។

2022-08-22 08:39:06

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការលុបចោលនូវមតកសាសន៍

(ភ្នំពេញ)៖ ជាការពិតណាស់ បុគ្គលម្នាក់ៗនៅក្នុងសង្គម មានសិទ្ធិចាត់ចែងដោយសេរីនូវទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន ដោយផ្អែកទៅលើគោលការណ៍ស្វ័យភាពនៃបុគ្គលឯកជន។ យ៉ាងណាមិញ ចំពោះការសំដែងឆន្ទៈចុងក្រោយ អំពីការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីទទួលមរណភាព ដែលច្បាប់កំណត់ថាជាការធ្វើមតកសាសន៍ មានអានុភាពអនុវត្តទៅបានលុះត្រាតែ មតកសាសន៍នោះ បានធ្វើឡើងទៅតាមទម្រង់ដែលកំណត់ដោយច្បាប់។ ទោះបីជាមតកសាសន៍ ត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈលក្ខខណ្ឌទម្រង់នៃច្បាប់ក៏ដោយ ក៏អាចត្រូវបានលុបចោលវិញតាមវិធីផ្សេងៗផងដែរ។ តើការលុបចោលនូវមតកសាសន៍ អាចធ្វើបានតាមវិធី និងរបៀបណាខ្លះ? សប្តាហ៍នេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់ របស់បណ្តាញព័ត៌មាន Fresh News សហការ ជាមួយក្រុមមេធាវី កម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការ អន្តរជាតិ សូមលើកយក ប្រធានបទស្តីពី «ការលុបចោលនូវមតកសាសន៍» មកធ្វើការ ចែករំលែក ជូនបងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋ និងសិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ។ ជាទូទៅ ការលុបចោលនូវមតកសាសន៍ គឺអាចលុបចោលដោយម្ចាស់បណ្តាំនៅពេលណាក៏បានដែរ ពោលគឺច្បាប់ តែងតែគោរពនូវឆន្ទៈរបស់បុគ្គលជានិច្ច។ តែការលុបចោលនេះ អាចមានអានុភាពអនុវត្តទៅបាន លុះត្រាតែគោរពទៅតាមបញ្ញត្តិផ្សេងៗដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ជាក់ស្តែង បើយោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណីមាត្រា ១១៨៩ បានបញ្ញត្តិថា៖ *១៖ ម្ចាស់បណ្តាំអាចលុបចោលនូវមតកសាសន៍ មួយភាគ ឬ ទាំងមូលបាន តាមទម្រង់នៃមតកសាសន៍។ *២៖ បើមតកសាសន៍ដែលបានធ្វើក្រោយនេះ មានភាពផ្ទុយនឹងមតកសាសន៍ដែលបានធ្វើមុន ត្រូវចាត់ទុកថា មតកសាសន៍ដែលបានធ្វើក្រោយនោះ បានលុបចោលមតកសាសន៍ដែលបានធ្វើមុន ចំពោះផ្នែកដែលផ្ទុយគ្នានោះ។ យោងទៅតាមស្មារតីនៃមាត្រានេះ ម្ចាស់បណ្តាំអាចធ្វើការលុបចោលនូវមតកសាសន៍បាន តាមរយៈពីររូបភាពគឺ ធ្វើនូវមតកសាសន៍ថ្មីមួយទៀតដែលមានខ្លឹមសារលុបចោលនូវផ្នែកណាមួយ ឬទាំងស្រុងនៃមតកសាសន៍ចាស់ដោយត្រូវសរសេរបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់អំពីការលុបចោល និងតាមរយៈរូបភាពមួយទៀតគឺ ការធ្វើមតកសាសន៍ថ្មីដែលមានខ្លឹមសារផ្ទុយចំពោះផ្នែកណាមួយនៃមតកសាសន៍ដែលបានធ្វើមុន។ ឧទាហរណ៍៖ មតកសាសន៍មុនបានចែងថា ឱ្យ X ទទួលសន្តតិកម្មនូវដីចំនួនពីរកន្លែងគឺ ដី (L) និងដី (M)។ តែក្រោយមកនៅក្នុងមតកសាសន៍ថ្មី បានចែងថា ឱ្យ X ទទួលសន្តតិកម្មនូវដី (L) ចំណែកឯ Y ទទួលសន្តតិកម្មនូវដី (M)។ ដូច្នេះនៅក្នុងករណីនេះ មានតែមតកសាសន៍ថ្មីទេដែលមានអានុភាពអាចអនុវត្តបាន។ លើសពីនេះទៅទៀត ដោយយោងទៅតាមមាត្រា ១១៩០ និងមាត្រា ១១៩១ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី មតកសាសន៍ក៏អាចត្រូវបានលុបចោលផងដែរ ប្រសិនបើ៖ *១៖ ម្ចាស់បណ្តាំបានធ្វើអនុប្បទាន ឬ បានធ្វើសកម្មភាពផ្សេងទៀត ចំពោះវត្ថុដែលជាកម្មវត្ថុនៃមតកសាសន៍ នាពេលនៅរស់ ត្រូវចាត់ទុកថា ម្ចាស់បណ្តាំបានលុបចោលមតកសាសន៍ ចំពោះផ្នែកដែលផ្ទុយនឹងអនុប្បទាន ឬសកម្មភាពផ្សេងនោះ ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅត្រង់ចំណុចនេះ មតកសាសន៍ត្រូវបានលុបចោលតែចំពោះផ្នែកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើអនុប្បទាន ឬសកម្មភាពនោះតែប៉ុណ្ណោះ ។ ឧទាហរណ៍៖ ក្នុងករណីមតកសាសន៍បានចែងថា X បានទទួលសន្តតិកម្មនូវដី (L) រីឯ Y បានទទួលសន្តតិកម្មនូវដី (M) ពីម្ចាស់បណ្តាំ Z តែក្រោយមកម្ចាស់បណ្តាំ Z បានសម្រេចចិត្តលក់ដី (L) ឱ្យទៅតតិយជនផ្សេងវិញ ដូច្នេះ ការលក់ដី (L) គឺមិនប៉ះពាល់ដល់ដី (M) ដែល Y ទទួលនោះទេ ។ *២៖ ម្ចាស់បណ្តាំបានបំផ្លាញច្បាប់ដើមនៃមតកសាសន៍ ដោយចេតនា ត្រូវចាត់ទុកថា បានលុបចោលមតកសាសន៍ ចំពោះផ្នែកដែលត្រូវបានបំផ្លាញនោះ ។ បញ្ញត្តិនេះត្រូវយកមកអនុវត្តដូចគ្នាផងដែរ ចំពោះករណីដែលម្ចាស់បណ្តាំបានបំផ្លាញវត្ថុ ដែលជាកម្មវត្ថុនៃមតកសាសន៍ ដោយចេតនា ។ សរុបសេចក្តីមក ការលុបចោលនូវមតកសាសន៍ អាចលុបចោលបានតាមវិធីផ្សេងៗមានដូចជា ការលុបចោលដោយទម្រង់នៃមតកសាសន៍ តាមរយៈការធ្វើទម្រង់មតកសាសន៍ថ្មីដែលមានខ្លឹមសារលុបចោល ឬផ្ទុយនឹងមតកសាសន៍ដែលបានធ្វើមុន និងការលុបចោលមតកសាសន៍តាមឆន្ទៈរបស់ម្ចាស់បណ្តាំ ដោយការធ្វើអនុប្បទាន ឬសកម្មភាពផ្សេងទៀត ទៅលើវត្ថុដែលជាកម្មវត្ថុនៃមតកសាសន៍ ក៏ដូចជាការបំផ្លាញច្បាប់ដើមនៃមតកសាសន៍ ឬបំផ្លាញវត្ថុដែលជាកម្មវត្ថុនៃមតកសាសន៍ដោយចេតនាជាដើម ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកស្រីមេធាវី មាស រ៉ាវីន និងកញ្ញា ឈិន ឆាយអ៉ី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group

2022-08-15 10:45:25

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ បទសម្លុតសាក្សី

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងដំណើរការរឿងក្ដីមួយចំនួន សាក្សី គឺជាតួអង្គយ៉ាងសំខាន់ មិនថារឿងក្ដីនោះជារឿងក្ដីរដ្ឋប្បវេណី ឬក៏ជារឿងក្ដីព្រហ្មទណ្ឌនោះទេ ដោយសារតែសាក្សីគឺជាបុគ្គលដែលបានដឹងឮ និងមើលឃើញអំពីសកម្មភាព ឬព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងអង្គហេតុនៃរឿងក្ដី ហើយសាក្សីអាចផ្ដល់ជាចម្លើយក្នុងការជួយបញ្ជាក់បំភ្លឺ អំពីអង្គហេតុ ដែលខ្លួនបានឃើញ បានឮ ឬ បានដឹងផ្ទាល់ ទាក់ទងនឹងព្រឹត្តិការណ៍នោះ ទៅកាន់សមត្ថកិច្ច ចៅក្រម ឬ អង្គ សវនាការ ក្នុងការ ស្វែងរកឱ្យឃើញនូវការពិត ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាព យុត្តិធម៌ ។ ហេតុដូចនេះហើយបានជា សាក្សី ត្រូវទទួលបានការការពារពីច្បាប់ ដោយមិនឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់មកធ្វើសកម្មភាពបំពារបំពាន ដោយធ្វើការសម្លុតសាក្សី មិនឱ្យផ្ដល់នូវចម្លើយពិតទៅ កាន់សមត្ថកិច្ច ចៅក្រម ឬ អង្គសវនាការ នោះទេ។ តើបុគ្គលដែលបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពសម្លុតទៅកាន់សាក្សី ដោយឱ្យសាក្សីនិយាយ ភូតភរ កុហក លាក់បំបាំងការពិត ត្រូវទទួលរងនូវការដាក់ទោសទណ្ឌពីច្បាប់យ៉ាងដូចម្ដេច ? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សប្ដាហ៍នេះ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពី «បទសម្លុតសាក្សី» មកធ្វើការបកស្រាយជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតដូចខាងក្រោម។ សញ្ញាណនៃបទល្មើសសម្លុតសាក្សី ត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងមាត្រា៥៤៦ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានចែងថា៖ * គ្រប់អំពើសម្លុត ដែលប្រព្រឹត្តដោយចារីតែម្នាក់ឯង ឬ ដោយមានការព្រមព្រៀងជាមួយតតិយជន ដើម្បីញ៉ាំងឱ្យសាក្សីកុំឆ្លើយ ឬ ឱ្យផ្តល់ដោយផ្ទាល់មាត់ ឬ ដោយលាយលក្ខណ៍អក្សរនូវសក្ខីកម្មភូតកុហក ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ទៅ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ និងពិន័យប្រាក់ពី ៤.០០០.០០០ (បួនលាន) រៀល ទៅ ១០.០០០.០០០ (ដប់លាន) រៀល ។ * ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ទៅ ១០ (ដប់) ឆ្នាំ ប្រសិនបើបទល្មើសនេះ សម្ដែងចេញជាលទ្ធផល ។ ឧទាហរណ៍៖ លោក “ក” បានប្រើអំពើហិង្សាដោយយកដំបងវាយទៅលើអ្នកបម្រើស្រីដែលបានធ្វើឱ្យថូផ្កាបុរាណរបស់គាត់ធ្លាក់បែក បន្ទាប់មកនាងក៏បានស្រែកឱ្យគេជួយ ដោយលឺសម្លេងស្រែកហៅឱ្យជួយបែបនេះ លោក “ខ” ដែលជាអ្នកបើកបររថយន្តឱ្យលោក “ក” បានរត់ទៅជួយ ក៏ស្រាប់តែឃើញ លោក “ក” កំពុងប្រើអំពើហិង្សាទៅលើអ្នកបម្រើស្រីនោះ ។ ឃើញដូច្នេះ លោក “ក” បានហៅ លោក “ខ” មកជួបតែពីរនាក់ ដោយបានសម្លុត គម្រាមលោក “ខ” ថា បើមិនចង់អត់ការងារធ្វើទេ ហើយនាំរឿងដាក់ខ្លួនទៀតនោះ ត្រូវធ្វើជាមើលមិនឃើញ ហើយបើគេសួរត្រូវឆ្លើយថាមិនដឹងរឿងអ្វីទាំងអស់ ។ ក្នុងករណីនេះ ប្រសិនបើអ្នកបម្រើស្រី ធ្វើការដាក់ពាក្យបណ្ដឹង ដើម្បីប្ដឹងលោក “ក” ដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសដោយប្រើអំពើហិង្សាមកលើខ្លួននោះ ហើយសមត្ថកិច្ចបានកោះហៅ លោក “ខ” ដែលជាសាក្សីនៅក្នុងផ្ទះនោះមកធ្វើការសួរនាំ និងឆ្លើយបំភ្លឺនូវការពិត ក៏ប៉ុន្តែដោយសារលោក “ខ” ដែលជាសាក្សី ត្រូវបានលោក “ក” ធ្វើការសម្លុត ទើបលោក “ខ” មានការភ័យខ្លាច ក៏បានឆ្លើយថា ខ្លួនមិនបានមើលឃើញ និងដឹងរឿងអ្វីទាំងអស់ នៅក្នុងហេតុការណ៍នោះទេ ។ ក្នុងករណីខាងលើនេះ គឺ ស្ដែងឱ្យឃើញថា លោក “ក” បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសបន្ថែមមួយទៀត គឺ បទសម្លុតសាក្សី ដោយសារតែលោក “ក” បានសម្លុតសាក្សី ដោយមិនឱ្យផ្ដល់នូវចម្លើយដែលជាការពិតទៅកាន់សមត្ថកិច្ច ដើម្បីស្វែងរកនូវភាព យុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ។ សរុបមក បទសម្លុតសាក្សីត្រូវបានក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កំណត់ការផ្តន្ទាទោសយ៉ាងតឹងរឹង និងប្រឆាំងទៅនឹងបុគ្គលណាម្នាក់ដែលបានធ្វើសកម្មភាពបំពាន ដោយធ្វើការសម្លុតសាក្សី មិនឱ្យផ្ដល់នូវចម្លើយពិតទៅ កាន់សមត្ថកិច្ច ចៅក្រម ឬ អង្គសវនាការ ក្នុងការស្វែងរកការពិត និងរកឱ្យឃើញនូវភាពយុត្តិធម៌ ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ម៉េង វណ្ណី និងលោក រៀម គីមឡេង ជាជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group.

2022-08-15 10:44:17

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ សារៈប្រយោជន៍នៃហ៉ីប៉ូតែក ក្នុងប្រតិបត្តិការឥណទាន

(ភ្នំពេញ)៖ ការបង្កើតកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ (ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា កិច្ចសន្យាខ្ចីប្រាក់) តែម្យ៉ាងមិនអាចធានាបានយ៉ាងទុកចិត្ត នូវលទ្ធភាពនៃការប្រមូលឥណទានត្រឡប់មកវិញ នៅក្នុងករណីដែលកូនបំណុលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចសងនោះទេ។ ដើម្បីជាការធានាបន្ថែម គេតែងតែស្វែងរកនូវមធ្យោបាយក្នុងការធានាកាតព្វកិច្ចផ្សេងៗដែលរួមមាន ការយកបុគ្គលផ្សេងមកធានាកាតព្វកិច្ច (ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ការធានាដោយបុគ្គល) ការបញ្ចាំ ហ៉ីប៉ូតែក និងមធ្យោបាយធានាកាតព្វកិច្ចផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់។ ក្នុងចំណោមធ្យោបាយធានាកាតព្វកិច្ចទាំងនោះ «ហ៉ីប៉ូតែក» ត្រូវបានគេឃើញមានការយកមកអនុវត្តយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាពិសេសចំពោះប្រតិបត្តិការឥណទានដែលធ្វើឡើងដោយគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ដើម្បីឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ រួមជាមួយវិភាគទានច្បាប់ ក្នុងគម្រោងស្ដីពីការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «សារៈប្រយោជន៍នៃហ៉ីប៉ូតែក ក្នុងប្រតិបត្តិការឥណទាន» មកធ្វើការបកស្រាយ និងចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ។ តើហ៉ីប៉ូតែកជាអ្វី? ហ៉ីប៉ូតែក (ជាកម្ចីភាសាបារាំង hypothèque) សំដៅលើសិទ្ធិនៅលើទ្រព្យធានាដែលអាចបង្កើតឡើងនៅលើ (១) អចលនវត្ថុ (២) សិទ្ធិជួលអចិន្ត្រៃយ៍ និង (៣) ផលុបភោគ ឬ សិទ្ធិ/ទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងទៀតដែលច្បាប់ទទួលស្គាល់ ដើម្បីធានាកាតព្វកិច្ចរបស់ម្ចាស់សិទ្ធិទាំងនោះផ្ទាល់ ឬតតិយជន ដោយមិនធ្វើការផ្ទេរការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះទៅកាន់ម្ចាស់បំណុល។ វាមានន័យថា ក្រោយពេលដែលហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានបង្កើត កូនបំណុលនៅតែអាចអាស្រ័យផលលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនជាធម្មតា ហើយម្ចាស់បំណុលក៏ទទួលបាននូវការធានាយ៉ាងរឹងមាំ តាមរយៈយន្តការនៃការចុះបញ្ជីហ៉ីប៉ូតែក។ តើការខកខានមិនបានបង្កើតយន្តការធានាកាតព្វកិច្ច ក្នុងប្រតិបត្តិការឥណទានអាចបង្កើតជាផលវិបាកអ្វីខ្លះ? * ផលវិបាកទី១៖ ប្រសិនបើកូនបំណុលមួយរូប បានខ្ចីប្រាក់ពីម្ចាស់បំណុលច្រើននាក់ ដោយធ្វើត្រឹមតែជាកិច្ចសន្យាខ្ចីប្រាក់ ក្រោយមកបើកូនបំណុលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចសងប្រាក់ចំពោះម្ចាស់បំណុលទាំងអស់ វានឹងមានចំណោទមួយចំនួនចោទឡើងថា តើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុលដែលលក់តាមផ្លូវតុលាការ ត្រូវសងទៅម្ចាស់បំណុលណាមុន? សងចំនួនប៉ុន្មាន? ហើយម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀតត្រូវដោះស្រាយបែបណា? តាមផ្លូវច្បាប់ នៅពេលដែលមានសិទ្ធិលើបំណុលធម្មតាកើតឡើង ដោយគ្មានយន្តការធានាកាតព្វកិច្ចណាមួយទេ ការបែងចែកចំណែកដែលបានមកពីការលក់ដោយបង្ខំនូវទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុល ត្រូវយកមកចែកឲ្យម្ចាស់បំណុលធម្មតាក្នុងចំណែកសមាមាត្រ នៃសិទ្ធិលើបំណុលរបស់ម្ចាស់បំណុលនីមួយៗដែលមាន។ និយាយឲ្យសាមញ្ញ ម្ចាស់បំណុលនីមួយៗមិនអាចទទួលបានការសងពេញលេញនោះទេ ប្រសិនបើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុលមានតិចជាងសិទ្ធិលើបំណុលសរុបរបស់ម្ចាស់បំណុលទាំងអស់។ * ផលវិបាកទី២៖ ប្រសិនបើកូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុលបានធ្វើត្រឹមតែកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគតែមួយប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលមានម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀតធ្វើការចាត់ចែងរក្សាការពារ ឬអនុវត្តលក់ដោយបង្ខំតាមផ្លូវតុលាការ នៅលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុល ម្ចាស់បំណុលដែលមានត្រឹមតែកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ មិនអាចអះអាងសិទ្ធិណាមួយនៅលើទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវបានរឹបអូសដោយតុលាការឡើយ។ ពោលគឺម្ចាស់បំណុលប្រភេទនោះ ពុំមានសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទទួលបានការសងពីការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវបានរឹបអូសនោះឡើយ។ * ផលវិបាកទី៣៖ ប្រសិនកូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុលបានធ្វើត្រឹមតែកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ ប៉ុន្តែពុំបានបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក ឬប្រាតិភោគណាមួយទេ ហើយកូនបំណុលបានផ្ទេរកម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនទៅឱ្យតតិយជនអស់ នោះម្ចាស់បំណុលនឹងមានហានិភ័យខ្លាំងក្នុងការទទួលបានការសង ដោយសារតែទ្រព្យសម្បត្តិទទួលខុសត្រូវរបស់កូនបំណុលពុំមាន ឬមានតិចតួចពេកក្នុងការសងមកកាន់ខ្លួន។ តើការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក ផ្តល់ផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់ កូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុល? * ផលប្រយោជន៍ទី១. ហ៉ីប៉ូតែកធានាសិទ្ធិអាទិភាពក្នុងការទទួលបានការសង៖ ក្រោយពេលហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានបង្កើត និងចុះបញ្ជីបានត្រឹមត្រូវ ម្ចាស់បំណុលហ៉ីប៉ូតែកនឹងទទួលបានអាទិភាពជាងម្ចាស់បំណុលធម្មតាផ្សេងទៀត ក្នុងការទទួលបានការសង ចំពោះអចលនវត្ថុដែលបានចុះបញ្ជីហ៉ីប៉ូតែកនោះ។ ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ប្រសិនបើ អចលនវត្ថុហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានលក់ដោយតុលាការក្នុងតម្លៃ ២៥០,០០០ដុល្លារ ហើយម្ចាស់បំណុលហ៉ីប៉ូតែក A មានសិទ្ធិលើបំណុល ២០០,០០០ដុល្លារ និងម្ចាស់បំណុល B (ដែលគ្មានហ៉ីប៉ូតែក) មានសិទ្ធិលើបំណុលចំនួន ១០០,០០០ដុល្លារ នោះលទ្ធផលនៃការចែកចំណែកត្រូវអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖ ម្ចាស់បំណុលហ៉ីប៉ូតែកទទួលបានការសងពេញលេញ និងដោយមានអាទិភាព នូវប្រាក់ចំនួន ២០០,០០០ដុល្លារ ហើយប្រាក់ដែលនៅសល់ត្រូវសងទៅម្ចាស់បំណុល B។ * ផលប្រយោជន៍ទី២. ហ៉ីប៉ូតែកអនុញ្ញាតឲ្យកូនបំណុលនៅបន្តការកាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលជាធម្មតានៅលើអចលនវត្ថុ៖ កូនបំណុលដែលជាម្ចាស់អចលនវត្ថុហ៉ីប៉ូតែក អាចប្រើប្រាស់អចលនវត្ថុនោះដោយសេរីជាធម្មតា ពោលគឺអាចប្រើប្រាស់វាដើម្បីធ្វើអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន ឬជួលអោយតតិយជន ឬធ្វើកសិកម្ម ឬសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតបាន។ * ផលប្រយោជន៍ទី៣. ហ៉ីប៉ូតែកការពារម្ចាស់បំណុលពីហានិភ័យក្នុងករណីដែលអចលនវត្ថុត្រូវបានលក់ ឬរឹបអូសដោយតុលាការ នាក្រោយពេលដែលវាត្រូវបានបង្កើត៖ ក្រោយពេលហ៉ីប៉ូតែក ត្រូវបានបង្កើត និងបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ ទោះបីជាក្រោយមក វាត្រូវបានលក់ឲ្យតតិយជន ឬមានម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀតធ្វើការរឹបអូសអចលនវត្ថុហ៉ីប៉ូតែកនោះក៏ដោយ ម្ចាស់បំណុលហ៉ីប៉ូតែក អាចអះអាងអំពីហ៉ីប៉ូតែករបស់ខ្លួនចំពោះអ្នកដែលបានចុះបញ្ជីក្រោយៗទៀតបាន។ ឬនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ទោះបីជាអចលនវត្ថុហ៉ីប៉ូតែកស្ថិតនៅក្នុងដៃបុគ្គលណាក៏ដោយ ក៏ហ៉ីប៉ូតែកនៅតែមានអានុភាព៕ រៀបរៀងដោយ លោក ស៉ិន ច័ន្ទផល្គុន អ្នកបណ្តុះបណ្តាល នៃវិភាគទានច្បាប់

2022-08-15 10:42:49

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ សន្ធានកម្ម

(ភ្នំពេញ)៖ ជាទូទៅ រាល់ពេលមានវិវាទកើតឡើង ភាគីនៃវិវាទតែងព្យាយាមស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមរយៈមធ្យោបាយផ្សេងៗដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ដែលអាចធ្វើឡើងក្នុងនីតិវិធីរបស់តុលាការ ឬក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ សម្រាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន ដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលប្រជាពលរដ្ឋនិយមយកមកអនុវត្តអាចស្ថិតក្នុងរូបភាពជាច្រើនទម្រង់ ដែលក្នុងនោះរួមមាន ការចរចា សន្ធានកម្ម និងមជ្ឈត្តកម្មជាដើម។ ទម្រង់នីមួយៗ សុទ្ធសឹងតែមានអត្ថប្រយោជន៍ និងគុណវិបត្តិផ្សេងៗគ្នា ដែលភាគីនៃវិវាទរមែងយកមកពិចារណា មុននឹងសម្រេចចិត្តថាគួរជ្រើសរើសយកយន្ដការណាមួយមកដោះស្រាយវិវាទរបស់ខ្លួនឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់។ សម្រាប់សប្ដាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកនូវប្រធានបទស្ដីអំពីយន្ដការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការមួយ ក្នុងចំណោមយន្ដការជាច្រើនផ្សេងទៀត គឺ «សន្ធានកម្ម» មកបកស្រាយជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ឱ្យបានស្វែងយល់បន្ថែមដូចតទៅ៖ សន្ធានកម្ម ឬ ការសម្រុះសម្រួល គឺជាដំណើរការដោះស្រាយវិវាទដែលមានការជួយសម្របសម្រួលពីសន្ធានការី ឬភាគីទី៣ ហើយមានលក្ខណៈខុសគ្នាពីការចរចាត្រង់ថា ការចរចាគឺធ្វើឡើងរវាងភាគីនៃវិវាទ ឬមេធាវីតំណាងឱ្យភាគីតែប៉ុណ្ណោះ។ សន្ធានការី គឺជាបុគ្គលដែលមានអព្យាក្រឹតភាព និងមិនមានទំនាក់ទំនងផលប្រយោជន៍ជាមួយភាគីនៃវិវាទឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សន្ធានការីដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយសម្របសម្រួលដំណើរការសន្ធានកម្មតាមរយៈ ការព្យាយាមស្ដាប់ និងស្វែងយល់អំពីចំណុចវិវាទជាមុន, ការសិក្សាអំពីចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយរបស់ភាគីទាំងសងខាង, ការជួយឱ្យភាគីបង្កើតជម្រើសក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ ជាជាងការផ្ដោតទៅលើតែបញ្ហា, និងការជួយឱ្យភាគីពិចារណាជ្រើសរើសដំណោះស្រាយណាមួយដែលអាចរក្សាផលប្រយោជន៍របស់ភាគីទាំងសងខាង។ អ្នកដែលអាចដើរតួធ្វើជាសន្ធានការីបាន រួមមានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន មន្ត្រីនៅតាមស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ បុគ្គលឯកជន ឬក្រុមការងារនៃមជ្ឈមណ្ឌលផ្ដល់សេវាកម្មសន្ធានកម្មឯកជនណាមួយជាអាទិ៍។ វិវាទដែលសាកសមសម្រាប់ការដោះស្រាយតាមរយៈសន្ធានកម្ម គឺវិវាទផ្នែករដ្ឋប្បវេណី ដូចជាវិវាទការងារ វិវាទពាណិជ្ជកម្ម វិវាទគ្រួសារ(ជាពិសេសករណីលែងលះ) វិវាទដីធ្លី និងវិវាទដែលកើតចេញពីកិច្ចសន្យាជាដើម ប្រសិនបើយើងពិចារណាទៅលើអត្ថប្រយោជន៍ដែលភាគីអាចទទួលបានពីការធ្វើសន្ធានកម្ម ដែលរួមមានដូចជា៖ * ភាគីនៅតែអាចបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នា ដោយហេតុថាគោលបំណងចម្បងនៃសន្ធានកម្មគឺផ្ដល់ឱកាសឱ្យភាគីស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមមួយ ដែលអាចផ្ដល់ផលចំណេញទៅវិញទៅមក។ * សន្ធានកម្មគឺសាកសមបំផុតសម្រាប់ភាគីដែលចង់ដោះស្រាយបញ្ហាជាលក្ខណៈឯកជន និងចង់រក្សាការសម្ងាត់ ព្រោះសន្ធានការីក៏ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការរក្សាការសម្ងាត់នៃវិវាទផងដែរ។ * ភាគីអាចចំណេញពេលវេលា និងចំណាយធនធានតិច ដោយសារតែដំណើរការសន្ធានកម្មអាចប្រព្រឹត្តទៅតែមួយលើក (ក្នុងមួយលើកអាចប្រើរយៈពេល ០១ ទៅ ០២ ថ្ងៃ) ឬច្រើនជាងនេះ អាស្រ័យទៅតាមការព្រមពៀងរបស់ភាគី។ * ភាគីជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើដំណើរការដោះស្រាយវិវាទ ដោយហេតុថា ភាគីមានសិទ្ធិព្រមព្រៀងក្នុងការធ្វើសន្ធានកម្ម, មានសិទ្ធិជ្រើសរើសសន្ធានការី ដោយផ្អែកទៅលើចំណេះដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទ អព្យាក្រឹតភាព និងសមត្ថភាពក្នុងការសម្របសម្រួលរបស់សន្ធានការីនោះ, មានសិទ្ធិជ្រើសរើសពេលវេលា និងទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើសន្ធានកម្ម, ហើយជាពិសេសនោះគឺភាគីជាអ្នកសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសដំណោះស្រាយដែលសមស្របសម្រាប់ខ្លួន ដោយមិនស្ថិតនៅលើការសម្រេចចិត្តរបស់សន្ធានការីនោះឡើយ។ ដោយមើលឃើញពីភាពវិជ្ជមាននៃសន្ធានកម្មបែបនេះហើយ ទើបច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានជម្រុញឱ្យមានការធ្វើសន្ធានកម្មទាំងនៅក្នុងនីតិវិធីតុលាការ និងក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជាលក្ខណៈឯកជន។ ជាក់ស្ដែង មាត្រា ៩៧ នៃក្រមនីតិវិធីរដ្ឋប្បវេណីបានចែងថា «តុលាការអាចសាកល្បងធ្វើការផ្សះផ្សាបាន ទោះបីជាបណ្ដឹងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលណាក៏ដោយ»។ បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត មាត្រា ១០៤ នៃក្រមនេះដដែលក៏បានចែងថា «នៅក្នុងនីតិវិធីត្រៀមសម្រាប់ការទាញហេតុផល តុលាការត្រូវសាកល្បងផ្សះផ្សាជាដំបូងសិន លើកលែងតែយល់ឃើញថាមិនសមរម្យ»។ នៅក្នុងករណីនេះ ភាគីអាចជ្រើសរើសធ្វើការផ្សះផ្សានៅក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការក៏បាន ឬអាចធ្វើសន្ធានកម្មដោយមានការជួយសម្របសម្រួលពីតុលាការក៏បាន។ ប្រសិនបើភាគីអាចឈានរកដំណោះស្រាយក្នុងការសះជា តុលាការអាចធ្វើកំណត់ហេតុស្ដីពីការសះជា តាមមាត្រា ២២២ នៃក្រមនីតិវិធីរដ្ឋប្បវេណី ដែលមានអានុភាពអនុវត្តដូចគ្នានឹងសាលក្រមស្ថាពរដែរ។ បើយើងក្រឡេកទៅមើលនីតិវិធីនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិនៃមជ្ឈត្តការផ្នែកពាណិជ្ជកម្មវិញ មាត្រា ៣៨ នៃច្បាប់ស្ដីពីមជ្ឈត្តការផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានចង្អុលបង្ហាញឱ្យវេទិកាមជ្ឈត្តកម្មព្យាយាមពិភាក្សាជាមួយភាគីវិវាទដើម្បីដោះស្រាយវិវាទដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដែលអាចធ្វើឡើងក្នុងទម្រង់ជាសន្ធានកម្ម មុនពេលចាប់ផ្ដើមដំណើរការមជ្ឈត្តការផ្លូវការផងដែរ។ ប្រសិនបើមានការស្នើសុំពីភាគីវិវាទ វេទិកាមជ្ឈត្តកម្មអាចកត់ត្រាទុកការដោះស្រាយនោះ ក្នុងមជ្ឈត្តវិនិច្ឆ័យរបស់វេទិកាមជ្ឈត្តកម្ម។ សរុបមកវិញ សន្ធានកម្មគឺជាវិធីសាស្ត្រក្នុងការដោះស្រាយវិវាទមួយដែលអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់ភាគី ប៉ុន្តែដំណើរការសន្ធានកម្មអាចទទួលបានលទ្ធផលជោគជ័យកម្រិតណានោះ គឺវាអាស្រ័យទៅលើភាពស្មុគស្មាញនៃវិវាទ សមត្ថភាពក្នុងការសម្របសម្រួលរបស់សន្ធានការី និងឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធីរបស់ភាគីខ្លួនឯងផ្ទាល់ផងដែរ។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ឡាន ស៊ីនីត និងកញ្ញា គន្ធ វិជិតា ជាជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវី កម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2022-07-24 17:34:20

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ មូលហេតុនៃការរលត់បណ្តឹងអាជ្ញា

(ភ្នំពេញ)៖ ជាទស្សនៈទូទៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ យល់ឃើញថា ការផ្ដល់សំណងនៃការខូចខាតទៅឱ្យជនរងគ្រោះ ឬ ជនរងគ្រោះមិនប្ដឹង ឬមានការដកបណ្ដឹងពីជនរងគ្រោះ ជាដើម ជាមូលហេតុដែលអាចធ្វើឱ្យរួចផុតពីការចោទប្រកាន់បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ឬរលត់បណ្ដឹងអាជ្ញា ។ ការយល់ឃើញបែបនេះ គឺពុំត្រឹមត្រូវនោះទេ ពីព្រោះថាបណ្ដឹងអាជ្ញា គឺត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរដ្ឋ ពុំមែនធ្វើឡើងដោយជនរងគ្រោះនោះទេ ហើយមូលហេតុនៃការរលត់បណ្ដឹងអាជ្ញានេះ គឺមានបញ្ញត្ដិជាក់លាក់នៅក្នុងច្បាប់ជាធរមាន ។ បើយោងតាមច្បាប់ តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលអាចធ្វើឱ្យបណ្ដឹងអាជ្ញាត្រូវរលត់? ហេតុដូច្នេះ ដើម្បីស្រាយចម្ងល់ខាងលើនេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សម្រាប់សប្តាហ៍នេះ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «មូលហេតុនៃការរលត់បណ្ដឹងអាជ្ញា» មកធ្វើការចែករំលែកដូចតទៅ។ តាមគោលការណ៍ច្បាប់ បើទោះបីជាសំណងនៃការខូចខាតត្រូវបានផ្តល់ជូនភាគីរងគ្រោះ និងមានការសម្របសម្រួលដកពាក្យបណ្តឹងពីសំណាក់ភាគីរងគ្រោះ ឬករណីដែលជនរងគ្រោះពុំបានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងក៏ដោយ ក៏បណ្តឹងអាជ្ញាមិនរលត់ឡើយ ។ មូលហេតុនៃការដកបណ្តឹងរបស់ភាគីរងគ្រោះ គឺមានអានុភាពត្រឹមតែជាការបញ្ចប់នូវការទាមទារ ផ្នែកសំណងរដ្ឋប្បវេណីតែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនមែនជាកត្តាដែលអាចនាំឱ្យបណ្តឹងអាជ្ញាត្រូវរលត់ឡើយ។ យោងតាមមាត្រា៧ នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ មូលហេតុនៃការរលត់បណ្តឹងអាជ្ញា មានដូចខាងក្រោម៖ ១៖ មរណភាពនៃជនល្មើស បណ្ដឹងអាជ្ញានឹងត្រូវរលត់ នៅពេលដែល ជនសង្ស័យ ជនត្រូវចោទ ឬជនជាប់ចោទ បានទទួលមរណភាព ។ បើផ្អែកតាមគោលការណ៍ឯកត្ដកម្មនៃការទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌ ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលសំដៅដល់ការទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌតែចំពោះអំពើផ្ទាល់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺបុគ្គលណាជាអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើស បុគ្គលនោះជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទោសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយមិនអាចឱ្យអ្នកដទៃ ឬសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនទទួលទោសជំនួសបានទ្បើយ ។ ដូចនេះដំណាក់កាលនីតិវិធីទាំងអស់នៃសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌនឹងត្រូវបញ្ចប់ ប្រសិនបើជនសង្ស័យ ជនត្រូវចោទ ឬជនជាប់ចោទ បានទទួលមរណៈភាព ដោយសារតែបណ្ដឹងអាជ្ញាត្រូវបានរលត់។ ២៖ ការផុតអាជ្ញាយុកាល អាជ្ញាយុកាលនៃ បទល្មើស គឺជារយៈពេលដែលកំណត់ដោយច្បាប់ ដែលក្នុងករណីដែលផុតរយៈពេលកំណត់នេះ នោះព្រះរាជអាជ្ញាពុំអាចធ្វើការចោទប្រកាន់បានទេ ។ រយៈពេលនៃអាជ្ញាយុកាលត្រូវប្រែប្រួលទៅតាមប្រភេទនៃបទល្មើសនីមួយៗពោលគឺ ១(មួយ) ឆ្នាំ ចំពោះបទលហុ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ចំពោះបទមជ្ឈិម និង ១៥ (ដប់ប្រាំ) ឆ្នាំ ចំពោះបទ ឧក្រិដ្ឋ ហើយត្រូវរាប់គិតចាប់ពីពេលដែលបទល្មើសត្រូវបានប្រពឹត្ត។ ឧទាហរណ៍៖ លោក (ក) បានបង្កអំពើហិង្សាដោយចេតនា ដែលជាបទមជ្ឈិម លើលោក (ខ) ដែលជាមិត្ភភក្ដិ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ហើយធ្វើការរត់គេចខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស ។ ក្រោយមកជនរងគ្រោះមិនបានដាក់ពាក្យបណ្ដឹង ដើម្បីឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតស្វែងរក លោក (ក) នោះឡើយដោយយល់ឃើញថាធ្លាប់ជាមិត្តភក្ដិនឹងគ្នា។ ដូចនេះ ប្រសិនបើលោក (ក) ត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញនៅរយៈពេល ៥ ឆ្នាំក្រោយ ពោលគឺថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៧ នោះ ខាងស្ថាប័នអយ្យការមិនអាចធ្វើការចោទប្រកាន់លើបទល្មើសហិង្សាដោយចេតនានេះ បានទៀតទេ ដោយសារតែ ការរយៈពេលនៃអាជ្ញាយុកាលត្រូវបានផុតកំណត់។ ដោយឡែកយើងត្រូវកត់សម្គាល់ផងដែរថា រយៈពេលនៃអាជ្ញាយុកាលនឹងត្រូវរាប់សារជាថ្មីម្ដងទៀតនៅពេលដែលបញ្ចប់កិច្ចចោទប្រកាន់ ឫកិច្ចស៊ើបសួរនីមួយ មានន័យថា ប្រសិនបើភ្លាមៗ ក្រោយពេលដែលរងរបួស លោក (ខ) បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងព្រហ្មទណ្ឌ ទៅកាន់មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ ដែលឈានដល់មានការចោទប្រកាន់ពីស្ថាប័នអយ្យការ ឬ បើកការស៊ើបសួរពីសំណាក់ចៅក្រមស៊ើបសួរ នោះរយៈពេលនៃអាជ្ញាយុកាលនឹងត្រូវរាប់សារជាថ្មីម្ដង នៅពេលដែលបញ្ចប់ការចោទប្រកាន់ ឬការស៊ើបសួរនោះ។ ៣៖ ការលើកលែងទោសទូទៅ ការលើកលែងទោសទូទៅត្រង់មាត្រា ៧ នេះមិនសំដៅទៅលើ ការលើកលែងទោសដោយជារាជានុសិទ្ធិរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាទូទៅធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងឱកាសនៃព្រះរាជពិធីបុណ្យជាតិធំៗនោះទេ ។ ការលើកលែងទោសទូទៅដែលធ្វើឱ្យបណ្តឹងអាជ្ញាមួយរលត់ សំដៅលើការធ្វើច្បាប់ដែលអនុម័តដោយរដ្ឋសភា សម្រាប់លើកលែងទោស ឬ លុបចោលនូវប្រភេទបទល្មើសណាមួយដែលនាំឱ្យបណ្តឹងអាជ្ញាដែលកំពុងដំណើរការក្នុងនីតិវិធីនឹងត្រូវរលត់ ។ ៤៖ និរាករណ៍នៃច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ ដូចបានបញ្ជាក់ជូនខាងលើ ស្ថាប័នអយ្យការអាចធ្វើការចោទប្រកាន់ទៅលើអំពើដែលត្រូវបានកំណត់ថាជាបទល្មើសនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌបាន តាមរយៈបណ្ដឹងអាជ្ញា ប៉ុន្ដែទោះបីជាមានការចោទប្រកាន់ក៏ដោយ ក៏បណ្ដឹងអាជ្ញាអាចត្រូវបានរលត់ផងដែរ ប្រសិនបើបទល្មើសនោះត្រូវបាននិរាករណ៍ ពោលគឺ អំពើដែលបានប្រព្រឹត្តដោយជនល្មើសនោះ លែងត្រូវបានកំណត់ថាជាបទល្មើសនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌតទៅទៀត ។ ៥៖ អាជ្ញាអស់ជំនុំ ប្រសិនបើជនជាប់ចោទត្រូវបានតុលាការសម្រេចឱ្យរួចខ្លួនជាស្ថាពរ តាមរយៈសាលក្រម ឬសាលដីកាណាមួយហើយ ជនជាប់ចោទនោះមិនអាចត្រូវបានចោទប្រកាន់ចំពោះអំពើដដែលទៀតនោះទេ ទោះបីជាការចោទប្រកាន់នោះក្រោមការកំណត់ឈ្មោះបទល្មើសថ្មីផ្សេងទៀតក៏ដោយ។ ក្រៅពីមូលហេតុដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ មាត្រា៨ នៃក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ ក៏បានចែងពីមូលហេតុចំនួន៣ ផ្សេងទៀតនៃការរលត់បណ្ដឹងអាជ្ញាផងដែរ៖ ក. ដោយការសម្របសម្រូលជាមួយរដ្ឋ។ ឧទាហរណ៍៖ បទល្មើសពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងពន្ធ ។ល។ ខ. ដោយការដកពាក្យបណ្តឹង នៅក្នុងករណីដែលពាក្យបណ្តឹងនេះជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់នៃការចោទប្រកាន់ជាបទព្រហ្មទណ្ឌ។ ឧទាហរណ៍៖ បទល្មើសពាក់ព័ន្ធជាមួយ អំពើផិត ឬ អំពើហឹង្សាក្នុងគ្រួសារដែលជាបទមជ្ឈិមស្រាល ឬបទលហុ ។ គ. ដោយការបង់ប្រាក់ពិន័យសរុប ឬប្រាក់ពិន័យសម្របសម្រួល។ ឧទាហរណ៍៖ ការបង់ប្រាក់ពិន័យអន្តរការណ៍ចំពោះបទល្មើសចរាចរណ៍ ។ល។ សរុបមក មូលហេតុនៃការរលត់នៃបណ្ដឹងអាជ្ញា គឺជាមូលហេតុដែលបានកំណត់នៅក្នុងច្បាប់ជាធរមាន ហើយកាលណាបណ្ដឹងអាជ្ញាត្រូវបានរលត់ដោយផ្អែកលើមូលហេតុណាមួយដូចមានរៀបរាប់ខាងលើនេះ នោះរាល់ការចោទប្រកាន់ខាងបទព្រហ្មទណ្ឌមិនអាចចាប់ផ្ដើមបានទៀតទេ ឬត្រូវតែបញ្ឈប់ ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី លឹម សុវណ្ណារ៉ុង និងលោក គន្ធ មូលសក្ដា ជាជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group.

2022-07-22 08:34:06

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មនេសាទនៅកម្ពុជា

(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយធនធានធម្មជាតិយ៉ាងសម្បូរបែប។ ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនធំ បានប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិទាំងនោះដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត និងដោះស្រាយតាមតម្រូវការផ្សេងៗ។ តួយ៉ាង ប្រសិនបើយើងក្រឡេកទៅមើលពីធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងទឹកវិញ ឃើញថាមុខរបរនេសាទមានការពេញនិយមពីសំណាក់បងប្អូនប្រជាជនខ្មែរជាងគេ ពោលគឺអាជីវកម្មនេសាទបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ និងជាប្រភពស្បៀងអាហារដ៏ធំមួយសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងប្រទេស ហើយថែមទាំងជាប្រភពចំណូលយ៉ាងទៀងទាត់មួយផងដែរ សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងទឹកទាំងអស់នេះ ប្រសិនបើមិនមានការគ្រប់គ្រង និងថែរក្សាឱ្យបានល្អទេ នោះនឹងមានការថមថយចុះ ឬបាត់បង់នូវធនធានទាំងអស់នោះជាក់ជាមិនខាន ។ ដូច្នេះតើរដ្ឋមានវិធានការបែបណាក្នុងការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មនេសាទនៅកម្ពុជាមិនឱ្យមានការបាត់បង់ និងថមថយនូវធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងទឹកទាំងនោះ? សប្តាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន FRESH NEWS សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានលើកយកប្រធានបទថ្មីមួយទៀតស្តីពី «ការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មនេសាទនៅកម្ពុជា» មកធ្វើការបង្ហាញជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យបានលម្អិត ថាតើការធ្វើអាជីវកម្មនេសាទនៅកម្ពុជា អាចប្រព្រឹត្តទៅបានដោយស្របច្បាប់យ៉ាងដូចម្តេច ហើយមានលក្ខណៈបែបណា។ យោងតាមច្បាប់ស្តីពីជលផលនៅកម្ពុជា បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីលក្ខខណ្ឌនៃឧបករណ៍នេសាទដោយបែងចែកជា ០៣ ប្រភេទធំៗរួមមាន៖ ឧបករណ៍នេសាទគ្រួសារ, ឧបករណ៍នេសាទសិប្បកម្ម និងឧបករណ៍នេសាទឧស្សាហកម្ម។ ឧបករណ៍ទាំងបីខាងលើនេះ ត្រូវកំណត់ដោយប្រកាសរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ។ គ្រប់ការធ្វើនេសាទនៅក្នុងដែននេសាទទឹកសាប និងដែននេសាទសមុទ្រ លើកលែងតែការនេសាទ លក្ខណៈគ្រួសារ គឺដាច់ខាតត្រូវតែមានលិខិតអនុញ្ញាតក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មនេសាទ, គោរពតាមបទបញ្ជាដែលមានចែងក្នុងលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើនេសាទ, មានកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធ និងថ្លៃឈ្នួលនេសាទជូនរដ្ឋ។ ចំពោះទីតាំងនៃការធ្វើនេសាទអាចប្រព្រឹត្តទៅបានតែនៅក្នុងទីកន្លែងបម្រុងទុក នៃដែននេសាទទឹកសាប ឬដែននេសាទសមុទ្រ សម្រាប់ឧបករណ៍នេសាទសិប្បកម្ម រីឯការនេសាទឧស្សាហកម្មវិញ អាចប្រព្រឹត្តទៅបានតែក្នុងឡូតិ៍នេសាទនៃដែននេសាទទឹកសាប ឬនៅក្នុងដែននេសាទសមុទ្រតែប៉ុណ្ណោះ ហើយត្រូវប្រើប្រាស់ឧបករណ៍សម្រាប់ឧស្សាហកម្ម។ មួយវិញទៀត ចំពោះទីតាំងនៃឡូតិ៍នេសាទដែលអាចធ្វើការនេសាទ ឬធ្វើអាជីវកម្មបានទាំងនោះ អាចប្រព្រឹត្តទៅបានតាមការ វិនិយោគ តាមការដេញថ្លៃជាសាធារណៈ ឬការជួលតាមការព្រមព្រៀងចំពោះឡូត៍នេសាទណាមួយដែលគ្មានអ្នកដេញថ្លៃយក។ លើសពីនេះទៅទៀត រាល់នាវាទាំងអស់ ដែលអាជីវករនេសាទប្រើប្រាស់ក្នុងដែនព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រូវសុំចុះបញ្ជីនាវា និងបរិក្ខារបម្រើការងារនេសាទពីរដ្ឋបាលជលផល បន្ទាប់ពីបានត្រួតពិនិត្យតាមគោលការណ៍បច្ចេកទេសរួចរាល់។ គ្រប់សកម្មភាពធ្វើអាជីវកម្មនេសាទ ធ្វើវារីវប្បកម្ម ធ្វើសន្និធិ កែច្នៃ និងទិញ-លក់ផលិតផលជលផល ត្រូវតម្រូវឱ្យមានលិខិតអនុញ្ញាត និងត្រូវមានសៀវភៅសម្រាប់កត់ត្រាស្ថិតិ ដែលចេញដោយរដ្ឋបាលជលផលដែលមានសមត្ថកិច្ច ម្យ៉ាងទៀតសៀវភៅកត់ត្រាស្ថិតិនេះ ចាំបាច់ត្រូវមានការកត់ត្រាស្ថិតិឱ្យបានទៀងទាត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងត្រូវចុះហត្ថលេខាបញ្ជាក់ពីរដ្ឋបាលដែលមានសមត្ថកិច្ចជារៀងរាល់ខែផងដែរ។ គ្រប់ការបោះទីតាំងនេសាទ ឬដាក់ឧបករណ៍នេសាទគ្រប់ប្រភេទ ដែលលាតសន្ធឹងធ្វើឱ្យរាំងស្ទះផ្លូវជលយានគ្រប់ប្រភេទ ត្រូវបានហាមឃាត់ និងត្រូវបើកមុខទឹកមួយភាគបី (១/៣) ឬយ៉ាងតិចបំផុតពីរភាគបី (២/៣) នៅពេលទឹកនាច ដើម្បីទុកឱ្យជលយានគ្រប់ប្រភេទអាចធ្វើចរាចរណ៍បាន ចំពោះទីតាំងស្ទឹង ព្រែក ឬផ្លូវទឹកនៃតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។ ច្បាប់ស្តីពីជលផល បានហាមឃាត់ការនេសាទលក្ខណៈសិប្បកម្ម និងឧស្សាហកម្មនៅរដូវបិទនេសាទ, ការធ្វើនេសាទជាលក្ខណៈឧស្សាហកម្មនៅក្នុងកន្លែងនេសាទបម្រុង, ការធ្វើនេសាទក្នុងកន្លែងនេសាទបម្រុង ដោយប្រើឧបករណ៍គ្រប់ប្រភេទ, ការប្រើប្រាស់សាច់មង អួន ឬលួសសំណាញ់ដែលមានក្រឡាតូចជាងបួនសង់ទីម៉ែត្រ ធ្វើជារបាំងរួមផ្សំ ឬជំនួសរបាំងព្រួល និងការនេសាទដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដាយចាប់ត្រី ឬដាយចាប់បង្កងខុសទីតាំងកំណត់របស់ឡូត៍ ដាយចាប់ត្រី ឬដាយចាប់បង្កង ចំពោះនេសាទទឹកសាប ។ ចំពោះការនេសាទសមុទ្រ ត្រូវបានហាមឃាត់ ការធ្វើនេសាទ ឬការធ្វើអាជីវកម្មផ្សេងៗទៀត ដែលប៉ះពាល់ ឬរំខានដល់ការលូតលាស់នៃស្មៅសមុទ្រ ឬផ្កាថ្ម, ការប្រមូលផល ការទិញ ការលក់ ការដឹកជញ្ជូនផ្កាថ្ម, ការចូលសំចត ឬការបោះយុថ្កានៅក្នុងតំបន់ផ្កាថ្ម, ការបំផ្លាញស្មៅសមុទ្រ ឬផ្កាថ្មដោយសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត និងហាមដាច់ខាតចំពោះការរៀបចំឧបករណ៍ដែលមានលក្ខណៈត្រៀមនេសាទ នៅក្នុងដែននេសាទសមុទ្រ ចំពោះនាវាទាំងឡាយណាដែលគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត។ សរុបមក ដើម្បីការពារ និងថែរក្សាឱ្យបាននូវធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងទឹក ចំពោះការនេសាទ ទាំងនេសាទទឹកសាប និងនេសាទសមុទ្រទាំងអស់ តម្រូវឱ្យមានលិខិតអនុញ្ញាត និងមានទីតាំងនេសាទត្រឹមត្រូវច្បាស់លាស់ ពីអាជ្ញាធរដែលមានសមត្ថកិច្ចផ្នែកជលផល ទើបអាចធ្វើសកម្មភាពនេសាទនៅក្នុងដែនព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបាន លើកលែងតែការនេសាទលក្ខណៈគ្រួសារតែមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនតម្រូវឱ្យសុំការអនុញ្ញាត ប៉ុន្តែការនេសាទលក្ខណៈគ្រួសារត្រូវប្រើប្រាស់តែឧបករណ៍នេសាទគ្រួសារដែលច្បាប់បានកំណត់។ ជាងនេះទៅទៀត មិនត្រឹមតែត្រូវមានលិខិតអនុញ្ញាតក្នុងការនេសាទប៉ុណ្ណោះទេ គ្រប់នាវាដែលចេញនេសាទ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗក៏ត្រូវតែសុំលិខិតអនុញ្ញាតក្នុងការប្រើប្រាស់ និងគោរពទៅតាមបទដ្ឋានលក្ខណៈបច្ចេកទេស ពីអាជ្ញាធរដែលមានសមត្ថកិច្ចជាមុនសិន ទើបអាចប្រើប្រាស់បាន ។ ដូច្នេះរាល់ការនេសាទសិប្បកម្ម និងនេសាទឧស្សាហកម្ម ដែលស្ថិតក្នុងដែនទឹកសាប និងដែនសមុទ្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងអស់ ត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រង ត្រួតពិនិត្យ និងអនុញ្ញាតដល់គ្រប់អាជីវកម្មនេសាទទាំងអស់៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោក ប៊ុន វិទូ និងលោក ហេង សុគន្ធ ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group

2022-07-10 15:19:49