023 986 245 |078 272 785

ភាសា :

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការធានាដោយបុគ្គល

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃនៃគ្រប់អាជីវកម្មទាំងអស់ ទាំងទ្រព្យសកម្ម និងទ្រព្យអកម្ម ភាគច្រើនតែងតែដើរទន្ទឹមគ្នា មានន័យថា រាល់អាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទអាចទទួលបានទាំងទ្រព្យសកម្ម និងទ្រព្យអកម្ម។ ចំពោះទ្រព្យអកម្ម ដែលក្នុងន័យសាមញ្ញថាជាបំណុលនោះ ទាំងម្ចាស់បំណុល និងកូនបំណុលតែងតែជ្រើសរើសយកវិធីមួយ ដើម្បីជៀសវាងនូវរាល់ហានិភ័យនានា ដែលអាចកើតមានឡើង នោះគឺ ការដាក់ធានាបំណុល។ ជាក់ស្ដែងការដាក់ធានាបំណុលនេះដែរ ត្រូវបានគេមើលឃើញក្នុងរូបភាពពីរគឺ ការធានាបំណុលដោយទ្រព្យ (ចលនវត្ថុ និងអចលនវត្ថុ) និងការធានាដោយបុគ្គល ។ អត្ថបទនេះ យើងខ្ញុំបង្ហាញថាតើ អ្វីទៅជាការធានាបំណុលដោយបុគ្គល ? តើវាមានលក្ខខណ្ឌ ក៏ដូចជាអានុភាពបែបណាខ្លះ ? ដើម្បីឲ្យកាន់តែច្បាស់ ក្នុងថ្ងៃនេះ អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News បានសហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានលើកយកនូវប្រធានបទមួយស្ដីអំពី «ការធានាដោយបុគ្គល» មកបកស្រាយ និងចែករំលែក ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ៖ ការធានាបំណុលត្រូវបានបញ្ញត្តិ នៅក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយបែងចែកជាពីរគឺ ការធានាដោយបុគ្គល និងការធានាដោយទ្រព្យ។ ចំពោះការធានាបំណុលដោយបុគ្គល គឺជាលក្ខខណ្ឌដែលបុគ្គលណាមួយ មានបំណងធ្វើការធានាបំណុលរបស់កូនបំណុល ដោយការស្ម័គ្រចិត្តរបស់បុគ្គលនោះ ពោលគឺមានន័យថា បុគ្គលទី៣ណាមួយជាអ្នកចេញមុខធានា ចំពោះម្ចាស់បំណុលថានឹងសងបំណុល ជំនួសកូនបំណុល ក្នុងករណីកូនបំណុលមិនសង។ ជាទូទៅការធានាដោយបុគ្គល គឺជាទម្រង់នៃកិច្ចសន្យាមួយប្រភេទ ដែលបង្កើតឡើងរវាងអ្នកធានា និងម្ចាស់បំណុល ក្នុងការចងភ្ជាប់កាតព្វកិច្ចអ្នកធានា ដើម្បីធានាលើការទូទាត់សងបំណុលវិញ។ ចំណុចនេះត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីមាត្រា៩០០ថា៖ «កិច្ចសន្យាធានាត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយសារបុគ្គលដែលមានបំណងធ្វើជាអ្នកធានា បានសន្យាជាមួយនឹងម្ចាស់បំណុលថា ខ្លួននឹងអនុវត្តកាតព្វកិច្ចមួយផ្នែក ឬទាំងមូលជាមួយនឹងកូនបំណុលដែលមានកាតព្វកិច្ចចម្បង នៅក្នុងករណីដែលកូនបំណុលមានកាតព្វកិច្ចចម្បងនោះពុំអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ហើយម្ចាស់បំណុលបានយល់ព្រមអំពីការសន្យានោះ»។ ចំណុចនេះមានន័យរួមថា៖ ក្នុងករណីដែលកូនបំណុលអលទ្ធភាពក្នុងការសងបំណុល ឬពុំអាចអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងការសងបំណុលទៅម្ចាស់បំណុលវិញ នោះអ្នកធានាត្រូវមានកាតព្វកិច្ចសងបំណុលនោះជំនួសកូនបំណុល។ ប៉ុន្តែចំណុចបែបនេះហាក់បីដូចជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់ចំពោះអ្នកធានា ក្នុងការធានាកាតព្វកិច្ចលើបំណុលជំនួសកូនបំណុល ហេតុនេះហើយទើបក្រមរដ្ឋប្បវេណីមាត្រា ៩០០ វាក្យខណ្ឌទី២ កថាខណ្ឌទី២ បានចែងទៀតថា៖ «... ប៉ុន្តែ កាតព្វកិច្ចនៃការសន្យាពិសេសដែលធានាការខូចខាត អាចកើតបាន លុះត្រាតែអ្នកដែលទទួលបន្ទុកកាតព្វកិច្ចនៃការសន្យាពិសេសដែលធានាការខូចខាតនោះ មានអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ជាការធានាការខូចខាត ឬការធានា»។ មានន័យថា ក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានបញ្ញត្តិ ដើម្បីការពារដល់អ្នកធានា ព្រោះថាបើគិតលើស្ថានភាពជាក់ស្ដែង ការធានាបែបនេះគឺពិតជាផ្ដល់បន្ទុកដល់អ្នកធានាពិតមែន ហេតុនេះទើបក្រមរដ្ឋប្បវេណី បានបញ្ញត្តិបន្ថែមទៀតថា ការបង្កើតកិច្ចសន្យាធានាបែបនេះអាចធ្វើឡើងបានលុះត្រាតែ អ្នកធានាកាតព្វកិច្ចធានាការខូចខាតនោះ មានអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនជាការធានា។ ម៉្យាងវិញទៀតទោះបីជាអ្នកធានាកាតព្វកិច្ចធានាការខូចខាតនោះ មិនមានប្រកបអាជីវកម្មអ្វីសោះ ហើយបានបង្កើតកិច្ចសន្យាធានាការខូចខាតខាងលើក៏ដោយ ក៏មិនអាចមានអានុភាពក្នុងការអនុវត្តដែរ។ ក្នុងករណីដែលកិច្ចសន្យាធានាត្រូវបានបង្កើតឡើងហើយ នោះអ្នកធានាត្រូវមានកាតព្វកិច្ចតាមផ្លូវច្បាប់ក្នុងការធានាកាតព្វកិច្ចលើបំណុល។ ជាគោលការណ៍ទំហំនៃកាតព្វកិច្ចធានាត្រូវបានកំណត់រួចជាស្រេចហើយតាមរយៈឆន្ទៈរបស់អ្នកធានា និងម្ចាស់បំណុល ដែលជាភាគីនៃកិច្ចសន្យាធានា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនមានការសន្យាគ្នា ជាមុននោះទេទំហំនៃកាតព្វកិច្ចធានាត្រូវបានកំណត់ក្នុងកម្រិតនៃប្រាក់ដើមដែលកូនបំណុលត្រូវទទួលបន្ទុក ព្រមទាំងកាតព្វកិច្ចបន្ទាប់បន្សំទៀតដូចជា ការប្រាក់ ប្រាក់ធានាការអនុវត្តកាតព្វកិច្ច ឬសំណងនៃការខូចខាតជាដើម តែត្រូវតែក្នុងកម្រិតមួយដែលមិនអាចធ្ងន់ធ្ងរជាងកូនបំណុលជាដាច់ខាត។ ការធានានេះស្រដៀងទៅនិងសិទ្ធិប្រាតិភោគប្រត្យក្សដូចជា ហ៊ីប៉ូតែក ប៉ុន្តែមានផ្នែកមួយចំនួនខុសគ្នា ពោលគឺ ហ៊ីប៉ូតែក ប្រាតិភោគដោយអនុប្បទាន ឬសិទ្ធិលើការបញ្ចាំ អ្វីដែលត្រូវធានា គឺជាតម្លៃជាក់លាក់ណាមួយ ចំណែកឯការធានាវិញ គឺធានាជាមួយនឹងទ្រព្យរបស់ខ្លួន នៅក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់ដែលបានធានា។ សរុបមក ការធានាដោយបុគ្គល គឺជាទម្រង់នៃការសន្យាពិសេសមួយ ដែលក្នុងនោះ អ្នកធានាត្រូវមានកាតព្វកិច្ចធានា ក្នុងការទូទាត់បំណុលជំនួសកូនបំណុល ជាមួយម្ចាស់បំណុល ក្នុងករណីដែលកូនបំណុលមិនមានលទ្ធភាពទូទាត់បំណុល ឬមិនអាចអនុវត្តបាននូវកាតព្វកិច្ចលើបំណុលរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែក្រមរដ្ឋប្បវេណី ក៏បានចែងនូវបញ្ញត្តិពិសេសមួយចំនួនផងដែរ ក្នុងគោលបំណងការពារអ្នកធានា ពីការទទួលបន្ទុកលើកាតព្វកិច្ចដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ថន យូសៀង និងលោក ឡេង ពុទ្ធិតារា ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-07-06 14:09:44

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ បទក្លែងព័ត៌មាន

(ភ្នំពេញ)៖ មនុស្សភាគច្រើនច្បាស់ជាធ្លាប់បានជួបប្រទះរួចមកហើយ នៅលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម ដោយមាន ស្ថាប័នព័ត៌មាន និងបុគ្គលមួយចំនួន បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាអត្តបទ រូបថត និងវីដេអូជាដើម ដើម្បីទទួលបានចំណាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់មហាជន ហើយព័ត៌មានទាំងនោះ ភាគច្រើនសុទ្ធសឹងតែជាព័ត៌មានពុំមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ឡើយ។ ព័ត៌មានខ្លះទៀតជាព័ត៌មានមិនពិត ដែលផ្សព្វផ្សាយឡើងក្នុងចេតនាញុះញង់ឲ្យសាធារណៈជន មានការភ័នច្រឡំ ភ័យខ្លាច ទៅនឹងបុគ្គល ឬព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ ឬបង្ហាញឲ្យឃើញថា នឹងមានរឿងហេតុដែលនាំឲ្យមានក្ដីវិនាសអន្តរាយ ឬកើតមានហេតុការណ៍អ្វីមួយដែលនាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សង្គមជាតិ រួមទាំងមនុស្សជាតិជាដើម។ ទាំងនេះជាសកម្មភាព «ក្លែងព័ត៌មាន» ដែលចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងឲ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ បើពុំដូចនេះទេវាអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សង្គមជាតិបាន។ ដូច្នេះ តើសកម្មភាពបែបណាខ្លះដែលអាចចាត់ទុកបានថាជា អំពើ «ក្លែងព័ត៌មាន» ? តើវាអាចជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់សង្គមជាតិកម្រិតណា ? ហើយចំពោះជនល្មើសវិញ តើត្រូវផ្ដន្ទាទោសកម្រិតណាដែរ? ដើម្បីឲ្យកាន់តែច្បាស់ ក្នុងថ្ងៃនេះ អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh New បានសហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានលើកយកនូវប្រធានបទមួយស្ដីអំពី «បទក្លែងព័ត៌មាន» មកបកស្រាយ និងចែករំលែក ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ៖ នៅក្នុងក្របខណ្ឌវិជ្ជាជីវៈនៃការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន រាល់សកម្មភាពទាំងអស់ចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែអនុលោមតាមក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ដោយហេតុថា សារព័ត៌មានជាផ្នែកមួយ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសង្គមក្នុងការបង្ហាញអំពី ព័ត៌មានទាំងជាអត្ថបទ រូបថត សម្លេង ឬវីដេអូ ជាដើម។ រាល់ព័ត៌មានដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយចេញមកត្រូវតែជាការពិត មិនបំភ្លើស ហើយអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិទាំងមូលបាន។ ក្នុងករណីដែលព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយចេញមកមិនមែនជាការពិតនោះ ច្បាស់ណាស់វាអាចជះផលមិនល្អដល់សង្គមជាតិទាំងមូលបាន។ ហេតុនេះហើយទើបគេចាំបាច់ត្រូវតែមានវិធានសម្រាប់គ្រប់គ្រងរាល់សកម្មភាពនានាពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ជាក់ស្ដែង រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា ៤១ បានចែងថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋមាន សេរីភាពខាងបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួន សេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងបោះពុម្ភផ្សាយ សេរីភាពខាងប្រជុំ។ ក៏ប៉ុន្ដែជនណាក៏ដោយមិនអាចឆ្លៀតប្រើសិទិ្ធនេះ ដោយរំលោភនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់អ្នកដទៃ ដល់ទំនៀមទម្លាប់ល្អរបស់សង្គម ដល់សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសន្តិសុខជាតិឡើយ។ របបសារព័ត៌មានត្រូវរៀបចំឡើង ដោយច្បាប់»។ ចំណែកឯ ច្បាប់ស្ដីពីរបបសារព័ត៌មាន មាត្រា៧ កថាខណ្ឌ៣ និង៦ ឯនេះវិញ ក៏បានចែងផងដែរនូវ ក្រមសីលធម៌របស់អ្នកសារព័ត៌មាន ដោយអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវរាយការណ៍តែតាមហេតុការណ៍ ដែលខ្លួនបានដឹងពី ប្រភពដើមតែប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកសារព័ត៌មានមិនត្រូវបំបាត់ចោលនូវព័ត៌មានសំខាន់ៗ ឬកែបន្លំឯកសារផ្សេងៗឡើយ។ មួយវិញទៀតត្រូវចៀសវាងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដែលញុះញង់អោយមានការប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿ សាសនា មតិ ឬនិន្នារការនយោបាយ ដើមកំណើតជាតិ ឋានៈសង្គម ធនធាន ឬស្ថានភាព ដទៃទៀត។ ដូចនេះ ក្នុងករណីដែលជនណាបានបំពានទៅលើវិធាន ក៏ដូចជាគោលការណ៍វិជ្ជាជីវៈសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនោះសកម្មភាពរបស់ជននោះ នឹងត្រូវកំណត់ថាជាការ «ក្លែងព័ត៌មាន»។ អំពើបែបនេះ គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌមួយ ដែលនៅក្នុងមាត្រា ៤២៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានចែងថា៖ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ទៅ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២,០០០,០០០ (ពីរលាន) រៀល ទៅ ៤,០០០,០០០ (បួនលាន) រៀល អំពើផ្ដល់ ឬបើកកកាយព័ត៌មានក្លែង ដើម្បីធ្វើឲ្យជឿថា នឹងកើតមានឡើងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញ ការធ្វើឲ្យទ្រុឌទ្រោម ឬការធ្វើឲ្យខូចខាត ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ចំពោះមនុស្ស។ ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននៅលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមថា ក្រសួង សុខាភិបាលបានប្រកាសអំពីការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីត ១៩ នៅកម្ពុជាកំពុងមានស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង ដែលនេះជា សញ្ញាណមួយបង្ហាញឲ្យឃើញថា កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការប្រកាសដាក់ប្រទេសស្ថិតក្នុងគ្រាអាសន្ន ហេតុនេះ សូមបងប្អូនទិញស្បៀងអាហារទុកឲ្យហើយទៅ។ (នេះជាពាក្យបង្អើល សតិអារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យមានការភ័យខ្លាច និងដើម្បីកេងចំណេញក្នុងស្ថានភាពជ្រួលច្របល់នេះផងដែរ)។ សកម្មភាពទាំងនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញថា បុគ្គលម្នាក់នេះ មានចេតនាទុច្ចរិតផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដើម្បីបង្កឲ្យមានភាពចលាចលក្នុងសង្គម ព្រមទាំងឆ្លៀតឱកាសក្នុងការដំឡើងថ្លៃទំនិញ។ សរុបមក មិនថាជាបុគ្គលឯកជន ស្ថាប័ន ឬអ្នកសារព័ត៌មាននោះទេ គឺច្បាប់ពុំផ្ដល់សិទ្ធិសេរីក្នុងការផ្សព្វ ផ្សាយព័ត៌មានតាមតែទំនើងចិត្តនោះទេ ហើយចំពោះជនណា ឬស្ថាប័នណា ដែលបានប្រព្រឹត្តល្មើសដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ នឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ឡាន ស៊ីនីត និងកញ្ញា ថន រ៉ាវ៉ាឌី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-07-06 14:08:30

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ បទប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាកសព និងប្រមាថទីបញ្ចុះសព

(ភ្នំពេញ)៖ ការគាំពារ និងការអប់រំអំពីសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបាន គេទទួលស្គាល់ពីមួយសម័យកាលទៅមួយសម័យកាល និងរីកសាយភាយទៅបណ្ដាប្រទេសជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក។ យ៉ាងណាមិញការការពារសិទ្ធិមនុស្ស មិនមែនផុតរលត់នៅពេលដែលបុគ្គលនោះបាត់បង់ជីវិតឡើយ ច្បាប់ក៏បានការពារប្រឆាំងទៅនឹងអំពើយាយីលើបុគ្គលដែលបាន ទទួលមរណៈភាពផងដែរ ជាក់ស្ដែងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានកំណត់អំពើទោសចំពោះ អំពើបំពារបំពានទាំងទ្បាយដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាកសព និងទីបញ្ចុះសព។ បើទោះបីជាការរស់នៅក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ពុំសូវមានការរំលោភបំពានទៅលើសាកសព និងទីបញ្ចុះសពក៏ដោយ ក៏ច្បាប់បានបង្ការទុកមុខ និងមិនបានទុកចន្លោះឱ្យជនខិលខូចឆ្លៀតឱកាស ក្នុងការប្រព្រឹត្តិអំពើអសីលធម៌ និងមិនគួរគប្បីណាមួយនោះឡើយ។ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់ថា តើអំពើណាខ្លះដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការធ្វើប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាកសព និងប្រមាថទីបញ្ចុះសព? ហើយជនដែលប្រព្រឹត្តអំពើបែបនោះ នឹងត្រូវប្រឈមមុខជាមួយនឹងការផ្ដន្ទាទោសដល់កម្រិតណា? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នឹងធ្វើការបង្ហាញ និងចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ៖ យោងតាមមាត្រា២៦១ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អំពើប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាក សព ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១(មួយ) ខែ ទៅ ១(មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០,០០០ (មួយសែន)រៀល ទៅ ២,០០០,០០០ (ពីរលាន)រៀល។ ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងអំទ្បុងឆ្នាំ២០១៤ ធ្លាប់មានករណីដែលជនសង្ស័យម្នាក់បានលួចគាស់មឈូសរបស់យុវតីអាយុ ១៧ឆ្នាំ ដែលទើបនឹងទទួលមរណភាព ដើម្បីរំលោភសាកសពរបស់យុវតីនោះ។ អំពើស្មោកគ្រោក និងអសីលធម៌បែបនេះ ក៏ត្រូវបានច្បាប់រាប់បញ្ចូលជាការប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាកសពផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មាត្រា ២៦២ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានកំណត់ថា អំពើប្រមាថតាមមធ្យោបាយណាមួយក៏ដោយ ទៅលើផ្នូរ ទីបញ្ចុះសព កោដ្ឋ ឬទៅលើសំណង់ដែលកសាងឡើង សម្រាប់រំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធនៃអ្នកទទួលមរណភាព ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០,០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២,០០០,០០០ (ពីរលាន) រៀល ។ នាពេលកន្លងមក យើងសង្កេតឃើញអំពើដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការប្រមាថទីបញ្ចុះសពរួមមាន ការគាស់ទីបញ្ចុះសពដើម្បីលួចយកវត្ថុមានតម្លៃ ឬវត្ថុបុរាណដែលក្រុមគ្រួសារនៃសព បានកប់ទៅជាមួយសាកសព ជាដើម។ ក្រៅពីនេះ រួមមានសកម្មភាពមិនគប្បីមួយចំនួនទៀតដូចជា ការវាយកម្ទេចទីបញ្ចុះសពដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ក្នុងគោលបំណងមិនសមរម្យណាមួយ ឬការប្រព្រឹត្តិអំពើអសីលធម៌ក្នុងរូបភាពប្រមាថដល់ទីបញ្ចុះសពផងដែរ។ សរុបមក បទប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃសាកសព និងប្រមាថទីបញ្ចុះសព ជាបទល្មើសបទមជ្ឈឹម ដែលត្រូវបានកំណត់ និងផ្តន្ទាទោសចំពោះបុគ្គលដែលបានប្រព្រឹត្តអំពើអសីលធម៌ និងបំពារបំពានដល់សាកសព និងប្រមាថទីបញ្ចុះសព។ ដើម្បីគេចផុតពីការទទួលទោសព្រហ្មទណ្ឌទាំងនេះ វាជាការចាំបាច់ណាស់ដែលបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋគួរយល់ដឹងបន្ថែមថា តើអំពើណាខ្លះដែលត្រូវអនុវត្ត ហើយអំពើណាខ្លះទៀតដែលត្រូវចៀសវាង។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ម៉េង វណ្ណី និងកញ្ញា គន្ធ វិជិតា ជាជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥, អ៊ីម៉ែល៖president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ http://www.ciclg.com,ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវី កម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-06-22 13:57:53

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ អាហារកាតព្វកិច្ចតាមផ្លូវច្បាប់

(ភ្នំពេញ)៖ ជាទូទៅស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់មនុស្សម្នាក់ៗនៅក្នុងសង្គម មិនដូចគ្នានោះទេ ដូចជាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាអាទិ៍ ដែលក្នុងនោះយើងឃើញថា មានបុគ្គលមួយចំនួនមានទ្រព្យសម្បត្ដិស្ដុកស្ដម្ភមួយចំនួនមានភាពក្រីក្រ និងខ្លះទៀតធ្លាក់ខ្លួនក្លាយជាទុរគត់ជន និងអ្នកសូមទានជាអាទិ៍។ អាស្រ័យដូចនេះ ដោយចិត្ដសប្បុរសធម៌ និងសណ្ដោសប្រណី រវាងគ្នានឹងគ្នា មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវចេះចែករំលែក និងជួយយកអាសារគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចសុភាសិតខ្មែរ ពោលថា ត្រូវចេះជួយគ្នាក្នុងគ្រាក្រ ជាដើម។ លើសពីនោះវប្បធម៌ដែលមាននៅក្នុងសង្គម ដែលតម្រូវឱ្យឪពុកម្ដាយមានករណីកិច្ចចិញ្ចឹមកូន កូនចិញ្ចឹមឪពុកម្ដាយ បងប្អូនផ្គត់ផ្គង់គ្នាទៅវិញទៅមក គឺជាករណីកិច្ចផ្នែកសីលធម៌មួយដែលត្រូវបានប្រជាជនខ្មែរប្រកាន់ខ្ជាប់តាំងពីដើមរៀងមក។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក៏មានស្ថានភាពមួយចំនួន ដែលកូនរមើលគុណឪពុកម្ដាយ ឪពុកម្ដាយបោះបង់កូនចោល បងប្អូនមិនចេះជួយគ្នាក្នុងគ្រាលំបាក សមាជិកគ្រួសារបែកបាក់សាមគ្គីភាព មិនជួយផ្គត់ផ្គង់គ្នាទៅវិញទៅមក ដែលជាស្ថានភាពមួយបង្ករផលប៉ះពាល់ ផ្នែកសីលធម៍ ប្រពៃណីល្អរបស់សង្គមជាតិផងដែរ។ ដោយហេតុដូចនេះ ច្បាប់បានកំណត់នូវសិទ្ធិ និងករណីកិច្ចដល់បុគ្គលម្នាក់ៗ ក្នុងការទាមទារឱ្យមានការផ្គត់ផ្គង់ និងមានករណីកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រវាងញាតិ ដោយឈលើស្ថានភាពទ្រព្យសម្បត្ដិ អាយុ និងស្ថានភាពផ្លូវកាយ ចិត្ដ ជាដើម ដែលការផ្គត់ផ្គង់នេះ ហៅថា «អាហារកាតព្វកិច្ច»។ តើអាហារកាតព្វកិច្ចតាមផ្លូវច្បាប់មានលក្ខណៈដូចម្ដេច? តើបុគ្គលណាខ្លះដែលត្រូវបានកំណត់ជាអ្នកទទួលបានអាហារកិច្ច និងបុគ្គលណាខ្លះដែលជាប់ករណីកិច្ច ផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចនេះ? ហេតុនេះ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់ អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមធ្វើការបកស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទស្ដីពី «អាហារកាតព្វកិច្ចតាមផ្លូវច្បាប់» មកធ្វើការចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងសិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ៖ យោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អាហារកាតព្វកិច្ច គឺជាជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់បុគ្គលដែលមិនអាចទ្រទ្រង់ជីវភាពដោយសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនបាន។ បុគ្គលដែលត្រូវការអាហារកាតព្វកិច្ច ហៅថាជនដែលមានសិទ្ធិទទួលអាហារកាតព្វកិច្ច ឬឯជនដែល់ផ្ដល់អាហារកាតព្វកិច្ចហៅថាជន ដែលមានករណីកិច្ចផ្ដល់អាហារកាតព្វកិច្ច។ ជាទូទៅអាហារកាតព្វកិច្ចមានប្រភេទដូចជា អាហារកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ដោយរដ្ឋ អាហាការព្វកិច្ចដែលកើតចេញពីសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការក្នុងករណីលែងលះ (អាហារកាតព្វកិច្ចសហព័ទ្ធ និងអាហារកាតព្វកិច្ចចំពោះកូនជាអនីតិជន) និងអាហារកាតព្វកិច្ចឯកជនដែលកំណត់ដោយច្បាប់។ យោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណីជនដែលមានករណីកិច្ចត្រូវ ផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងចំណោម ញាតិជាក់លាក់ជាមួយជនដែលមានសិទ្ធិទទួលបានអាហារកាតព្វកិច្ច។ អាហារកាតព្វកិច្ចដែលកំណត់ដោយច្បាប់នេះ គឺជាអាហារកាតព្វកិច្ចឯកជន ដែលផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ពិសេសនៅក្នុងទំនាក់ទំនងញាតិរបស់បុគ្គលឯកជនម្នាក់ហើយដោយមិនរាប់បញ្ចូល ទំនាក់ទំនងរវាងសហព័ទ្ធ (ប្ដី ប្រពន្ធ) និងទំនាក់ទំនងរវាងឪពុកម្ដាយ និងកូនដែលជាអនីតិជនឡើយ។ យោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានកំណត់ទំហំញាតិ និងលំដាប់នៃជនដែលមានករណីកិច្ចផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចដូចជា៖ ទី១៖ គឺញាតិដែលរស់នៅជាមួយគ្នា មានន័យថាជាញាតិ ឬរាប់បញ្ចូលទាំងជនដែលក្រៅពីញាតិ ដែលស្ថិតក្រោមដំបូងផ្ទះតែមួយ។ ទី២៖ គឺញាតិលោហិតខ្សែរផ្ទាល់ ដែលរួមមានប្រាំមួយថ្នាក់ ទាំងបច្ឆាញាតិ(ឪពុកម្ដាយ ជីដូនជីតា ជីទួត ជីលួត ជីលា និងជីប៉ា) និងបុព្វញាតិ (កូនបង្កើត ចៅ ចៅទួត ចៅលួត ចៅលា និងចៅប៉ា ) និងទី៣៖ គឺបងប្អូនបង្កើត។ ការទទួលបន្ទុកអាហារកាតព្វកិច្ច គឺគិតរាប់ចាប់ពីថ្នាក់ទី១ មកមុន បើគ្មានញាតិក្នុងថ្នាក់ទី១ ទេ ត្រូវកំណត់យកញាតិតាមលំដាប់បន្ដបន្ទាប់ដូចមានរៀបរាប់ខាងដើមនេះ។ ក្រៅពីជនដែលបាន កំណត់ខាងលើនេះ តុលាការអាចបង្គាប់ឱ្យញាតិ ឬញាតិពន្ធ (ករណីសហព័ទ្ធស្លាប់) នៅក្នុងថ្នាក់ទី៣ ទទួលបន្ទុកករណីកិច្ចផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចបាន បើមានស្ថានភាពពិសេស តាមពាក្យសុំរបស់ជនដែលមានសិទ្ធិទទួលអាហារកាតព្វកិច្ច។ មានន័យថា បុគ្គលដែលត្រូវទទួលអាហារកាតព្វកិច្ចនោះមិនមានសល់ញាតិក្នុងលំដាប់ថ្នាក់ទី១ និងទី២ ឡើយ អាចទាមទារឱ្យញាតិថ្នាក់ទី៣ ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់បាន។ ចំពោះករណីនេះ បើមានការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាព ដូចជាករណីដែលបុគ្គលនេះបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្មីទៀត ជាអាទិ៍ តុលាការអាចលុបចោលនូវសេចក្ដីសម្រេចនោះបានតាមពាក្យសុំរបស់ជន មានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់។ បើក្នុងករណីដែលជនមានករណីកិច្ចត្រូវផ្គត់ផ្គង់មានច្រើននាក់ ជនទាំងនោះត្រូវកំណត់ជាក់លាក់អំពីជនម្នាក់ ឬច្រើននាក់ដែលត្រូវផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចដោយការពិភាក្សា។ បើការពិភាក្សាមិនបានសម្រេច ឬបើពុំមានការពិភាក្សាទេ នោះតុលាការ គឺជាអ្នកកំណត់អ្នកដែលត្រូវផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចជាក់លាក់ ដោយពិចារណាទៅលើលទ្ធភាពទ្រព្យធន អាយុ ស្ថានភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ដ របស់ជនដែលមានករណីកិច្ចត្រូវផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ច ទំនាក់ទំនងបុគ្គលរបស់ភាគី និងស្ថានភាពផ្សេងទៀតទាំងអស់។ ចំណុចខាងលើនេះ ក៏ត្រូវយកមកអនុវត្ដដូចគ្នាផងដែរ ចំពោះករណីដែលមានបុគ្គលដែលត្រូវទទួលការផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចមានច្រើននាក់ ហើយដែលទ្រព្យធនរបស់ជនដែលមានករណីកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ ពុំគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ចំពោះជនទាំងអស់នោះ។ ចំពោះកម្រិត និងរបៀបនៃការផ្គត់ផ្គង់ត្រូវបានសម្រេចដោយការពិភាក្សាគ្នារបស់ជនដែលមានករណីកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ ឬតាមការកំណត់របស់តុលាការដោយគិតពិចារណាទៅលើសេចក្ដី ត្រូវការចាំបាច់ក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់ជនទាំងនោះ លទ្ធភាពទ្រព្យធនរបស់ជនដែលមានករណីកិច្ច និងស្ថានភាពផ្សេងទៀតទាំងអស់។ ទំនាក់ទំនងនៃអាហារកាតព្វកិច្ចកិច្ចអាចនឹងត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរ និងលុបចោលទៅវិញ ដោយមូលហេតុដូចខាងក្រោម៖ ១៖ ប្រសិនបើមានការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាព ក្រោយពីបានពិភាក្សា ឬក្រោយពីមានការសម្រេចសេចក្ដីចំពោះជនដែលត្រូវផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ចជាក់លាក់ ឬ ជនទទួលអាហារកាតព្វកិច្ចជាក់លាក់ ឬ កម្រិត ឬ របៀបនៃការផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ច ភាគីអាចផ្លាស់ប្ដូរទំនាក់ទំនងអាហារកាតព្វកិច្ចដោយការពិភាក្សាបាន។ ២៖ បើការពិភាក្សាមិនបានសម្រេច ឬបើពុំអាចពិភាក្សាបានទេ ភាគីអាចទាមទារទៅតុលាការឱ្យលុបចោល ឬផ្លាស់ប្ដូរការពិភាក្សា ឬការសម្រេចសេចក្ដីដែលធ្វើមុនបាន។ ៣៖ ចំពោះករណីស្ដីពីការកំណត់ជាក់លាក់អំពីជនដែលត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់អាហារកាតព្វកិច្ច និងជនដែលទទួលអាហារកាតព្វកិច្ច ត្រូវយកមកអនុវត្ដដូចគ្នាផងដែរ ចំពោះករណីដែលតុលាការ បង្គាប់ឱ្យលុបចោល ឬផ្លាស់ប្ដូរទំនាក់ទំនងនៃអាហារកាតព្វកិច្ចនេះ។ សិទ្ធិទាមទារអាហារកាតព្វកិច្ចត្រូវបានហាមឃាត់ដោយច្បាប់មិនឱ្យមានការចាត់ចែងបានឡើយ ដោយហេតុថាសិទ្ធិនេះ គឺជាសិទ្ធិផ្ដាច់មុខរបស់បុគ្គលត្រូវការចាំបាច់នូវអាហារកាព្វកិច្ច ដែលពុំអាចយកមកធ្វើជាកម្មវត្ថុនៃអនុប្បទាន ប្រទានកម្ម ឬ ការបង្កើតសិទ្ធិប្រាតិភោគសម្រាប់តតិយជន ឬជំនួញផ្សេងៗទៀតបានឡើយ។ សរុបមក យើងឃើញថា អាហារកាតព្វកិច្ច គឺជាសិទ្ធិ និងករណីកិច្ចផ្នែករដ្ឋប្បវេណីមួយប្រភេទដែលកំណត់ចំពោះទំនាក់ទំនងញាតិ ដែលផ្ដោតសំខាន់លើការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ចំពោះញាតិ ឬជនដែលបានកំណត់ជាក់លាក់ម្នាក់ ឬច្រើននាក់ ដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន ទៅតាមការកំណត់របស់ច្បាប់។ រៀបរៀងដោយ៖ លោក ប៊ុន វិទូ និងលោក រ៉ាត់ ចាន់ធី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-06-15 14:46:51

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ កិច្ចសន្យាម៉ៅការ

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ចំនួនគម្រោងសាងសង់មានការកើនឡើងជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជាការសាងសង់៖ ភូមិគ្រឹះ វីឡា អាផាតមិន ខុនដូ សណ្ឋាគារ កាស៊ីណូ និងផ្សារទំនើបជាដើម។ ក្នុងការសាងសង់នូវសំណង់ធំៗទាំងនោះ គឺគេតែងបង្កើតនូវកិច្ចសន្យារវាងម្ចាស់ការ និងអ្នកម៉ៅការ ដើម្បីចងភ្ជាប់នូវកាតព្វកិច្ចរបស់ភាគីនៃកិច្ចសន្យាដែលនោះហៅថា «កិច្ចសន្យាម៉ៅការ»។ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់អំពីកិច្ចសន្យាម៉ៅការ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន FRESH NEWS សហការជាមួយក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមធ្វើការបកស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទ «កិច្ចសន្យាម៉ៅការ» ជូនប្រជាពលរដ្ឋដូចតទៅ៖ ដោយយោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រង់មាត្រា ៦៥២ បានឲ្យនិយមន័យថា កិច្ចសន្យាម៉ៅការ សំដៅលើកិច្ចសន្យាមួយដែលភាគីម្ខាង ហៅថាអ្នកម៉ៅការ មានករណីយកិច្ចសម្រេចការងារដែលព្រមព្រៀង ហើយភាគីម្ខាងទៀត ហៅថាម្ចាស់ការ មានករណីយកិច្ចផ្តល់កម្រៃចំពោះលទ្ធផលនៃការងារដែលបានធ្វើនោះ។ ចំពោះកម្រៃ គឺត្រូវបង់ដំណាលគ្នានឹងការប្រគល់វត្ថុដែលជាកម្មវត្ថុនៃការងារ។ បើពុំចាំបាច់ក្នុងការប្រគល់វត្ថុទេ ក្រោយពីបានសម្រេចការងារហើយ អ្នកម៉ៅការអាចទាមទារឲ្យបង់កម្រៃបាន។ ដោយឡែកអ្នកម៉ៅការមានករណីយកិច្ចសម្រេចការងារដោយគ្មានវិការៈចំពោះម្ចាស់ការ។ បើការងារពុំមានលក្ខណៈដូចបានព្រមព្រៀងទេ ឬ ក្នុងករណីដែលមិនបានព្រមព្រៀងអំពីលក្ខណៈ បើការងារនោះមិនត្រឹមត្រូវក្នុងការប្រើប្រាស់ជាប្រក្រតីទេ ត្រូវចាត់ទុកថា ជាការងារមានវិការៈ។ ប្រសិនបើអ្នកម៉ៅការ បានធ្វើការផ្ទុយនឹងការបញ្ជា ឬ បើការងារដែលបានធ្វើនោះមិនគ្រប់ចំនួនទេ ត្រូវចាត់ទុកថា ជាការងារមានវិការៈ ។ ចំពោះការងារមានវិការៈ ម្ចាស់ការអាចទាមទារចំពោះអ្នកម៉ៅការ ឲ្យអនុវត្តការងារពេញលេញ ដោយកំណត់អំឡុងពេលសមរម្យបាន។ ក្នុងករណីនេះ អ្នកម៉ៅការអាចជួសជុលវិការៈនៃការងារនោះ ឬ អាចធ្វើការងារនោះសាជាថ្មីឡើងវិញ ដោយផ្អែកតាមការជ្រើសរើសបាន។ បើការអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញនេះ ចាំបាច់ត្រូវចំណាយសោហ៊ុយច្រើនហួសហេតុ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការខូចខាតផលប្រយោជន៍ដោយវិការៈនោះ អ្នកម៉ៅការអាចបដិសេធបាន។ បើអ្នកម៉ៅការបានចាប់ផ្តើមធ្វើការងារនោះឡើងវិញ អ្នកម៉ៅការនោះអាចទាមទារឲ្យម្ចាស់ការសងការងារដែលមានវិការៈមកវិញបាន។ នៅពេលដែលការងារមានវិការៈ ម្ចាស់ការអាចជួសជុលវិការៈដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ ហើយអាចទាមទារសោហ៊ុយដែលចាំបាច់លើការជួសជុលវិការៈនោះ ពីអ្នកម៉ៅការបាន ប្រសិនបើអំឡុងពេលសមរម្យដែលបានកំណត់ដើម្បីអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញនោះ បានកន្លងផុត ឬ ក្នុងករណីដែលការអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញ មិនបានសម្រេច ឬ ក្នុងករណីដែលវាយតម្លៃថា ការអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញដោយអ្នកម៉ៅការ នឹងធ្វើឲ្យមានការខូចខាតប្រយោជន៍ដោយមិនត្រឹមត្រូវ ចំពោះម្ចាស់ការ។ ម្ចាស់ការមានសិទ្ធិរំលាយកិច្ចសន្យា ឬ មានសិទ្ធិទាមទារឲ្យបន្ថយតម្លៃ ឬ មានសិទ្ធិទាមទារសំណងនៃការខូចខាត ដោយយកមូលហេតុវិការៈនៃការងារ ឬក្នុងករណីដែលការអនុវត្តការងារ ឲ្យពេញលេញមិនបានសម្រេច ឬ ក្នុងករណីដែលវាយតម្លៃថា ការអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញដោយអ្នកម៉ៅការនឹងធ្វើឲ្យមានការខូចខាត ផលប្រយោជន៍ដោយមិនត្រឹមត្រូវ ចំពោះម្ចាស់ការ។ ប៉ុន្តែចំពោះការទាមទារសំណងនៃការខូចខាត ប្រសិនបើការអនុវត្តការងារឲ្យពេញលេញនេះចាំបាច់ត្រូវចំណាយសោហ៊ុយច្រើនហួសហេតុ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការខូចខាត ផលប្រយោជន៍ដោយវិការៈនោះ ម្ចាស់ការមិនអាចទាមទារចំនួនទឹកប្រាក់ ដែលសមរម្យនឹងសោហ៊ុយដែលចាំបាច់ក្នុងការជួសជុលវិការៈនោះ ថាជាសំណងនៃការខូចខាតនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ ទោះបីជាគូភាគីបានព្រមព្រៀងគ្នាធ្វើនូវកិច្ចសន្យាពិសេសមិនទទួលខុសត្រូវក្នុងការធានាក៏ដោយ ចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានដឹងហើយ តែបែរជាមិនបានរាយការណ៍ប្រាប់ទេនោះ អ្នកម៉ៅការមិនអាចរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ ឬ ការកម្រិតការទទួលខុសត្រូវបានឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតម្ចាស់ការអាចរំលាយកិច្ចសន្យា នៅពេលណាក៏បាន ដោយសងសំណាងនៃការខូចខាត រហូតដល់ពេលដែលអ្នកម៉ៅការបានសម្រេចការងារ។ សរុបជារួម កិច្ចសន្យាម៉ៅការ ជាកិច្ចសន្យាដែលទាមទារឲ្យមានការសរសេរជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយកំណត់ឲ្យបានច្បាស់អំពីសិទ្ធិ និងករណីយកិច្ចរបស់ភាគីនីមួយៗ។ ប្រសិនបើមិនបានកំណត់នៅក្នុងកិច្ចសន្យាទេ ភាគីត្រូវតែគោរពទៅតាមបញ្ញត្តិដែលបានចែងនៅក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណី ឬ នៅក្នុងច្បាប់ពិសេសប្រសិនបើមាន។ រៀបរៀងដោយ៖ កញ្ញាមេធាវី មាស រ៉ាវីន និងកញ្ញា សាំង សុភាព ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-06-10 08:30:49

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ

(ភ្នំពេញ)៖ នីតិរដ្ឋប្បវេណី ជាគោលការណ៍សំខាន់មួយសម្រាប់គ្រប់គ្រងសកម្មភាព ផ្នែករដ្ឋប្បវេណីរបស់បុគ្គលគ្រប់រូប ជាពិសេសផ្ដល់ឲ្យគ្រប់គ្នានូវសិទ្ធិ ករណីយកិច្ច ចំពោះមុខច្បាប់ក្នុងករណីមានទំនាក់ទំនងគតិយុត្តណាមួយកើតឡើង ក្នុងគោលបំណងការពារនូវផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បុគ្គលគ្រប់គ្នា។ ក្នុងករណីដែលបុគ្គលណាម្នាក់ទទួលបានផលប្រយោជន៍ ហើយធ្វើឲ្យបុគ្គលម្នាក់ទៀតបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ដោយមិនមានមូលហេតុគតិយុត្តណាមួយទេ នោះច្បាប់ផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យអ្នកដែលបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ អាចធ្វើការទាមទារផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនពីអ្នកទទួលបានផលប្រយោជន៍នោះយកមកវិញបាន ហើយអ្នកដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍នោះ ត្រូវប្រគល់ត្រឡប់ទៅវិញនូវអ្វីដែលខ្លួនបានទទួល។ ទាក់ទងនឹងសកម្មភាពបែបនេះ គឺមានកំណត់នៅក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីថាជា «សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ»។ ដូចនេះតើអ្វីទៅជាសេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ? ហើយចុះអ្នកដែលទទួលផលប្រយោជន៍ដែលស្ដែងចេញពីសេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចតាមផ្លូវច្បាប់អ្វីខ្លះ? ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News បានសហការជាមួយក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទមួយស្ដីអំពី «សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ» មកចែករំលែកដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្សនិស្សិតដូចតទៅ៖ តាមគោលការណ៍រដ្ឋប្បវេណី សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ សំដៅលើការទទួលបានផលប្រយោជន៍ដោយ សារទ្រព្យសម្បត្តិ ឬកម្លាំងពលកម្មរបស់អ្នកដទៃដោយគ្មានមូលហេតុតាមផ្លូវច្បាប់ ហើយការទទួលបានផលប្រយោជន៍នោះធ្វើឲ្យកើតមានការបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃ។ គ្រប់ផលប្រយោជន៍ទាំងអស់មានសណ្ឋានជារូបិយ និង អរូបិយ ដោយផលរូបិយអាចជា ចលនវត្ថុ ឬ អចលនវត្ថុ ចំណែកឯផលអរូបិយវិញ អាចទទួលបានតាមរយៈការប្រើប្រាស់ ឬ ដោយការចាត់ចែងនៃផលប្រយោជន៍នោះ ដោយយើងអាចកំណត់បានថាផលរូបិយធៀបទៅនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ រីឯផលអរូបិយធៀបទៅនឹងកម្លាំងពលកម្មជាដើម។ លក្ខខណ្ឌដែលអាចត្រូវបានកំណត់ថាជាសេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុអាចត្រូវបានមើលឃើញក្រោមរូបភាពដូចខាងក្រោម៖ ១៖ ការសងដោយគ្មានកាតព្វកិច្ច៖ ចំពោះបុគ្គលណាដែលគ្មានកាតព្វកិច្ច ហើយបានសងនូវកាតព្វកិច្ចនោះ បុគ្គលនោះត្រូវចាត់ទុកថារងនូវការបាត់បង់ផលប្រយោជន៍។ ផ្ទុយទៅវិញប្រសិនបើបុគ្គលណាដែលគ្មានសិទ្ធិលើបំណុល ហើយ បានទទួលការសងចំពោះសិទ្ធិលើបំណុលនោះ បុគ្គលនោះត្រូវចាត់ទុកថាបានទទួលផលប្រយោជន៍ដោយគ្មានមូលហេតុផ្លូវច្បាប់។ ជារួមក្នុងករណីនេះបុគ្គលដែលបានបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ អាចធ្វើការទាមទារឲ្យសងនូវតាវកាលិក(ជាសកម្មភាព ឬជាវត្ថុ) ដែលខ្លួនបានផ្ដល់ជាការសងមកវិញបានក៏ប៉ុន្ដែលើកលែងចំពោះបុគ្គលដែលបានសងកាតព្វកិច្ចដោយដឹងអំពីនត្ថិភាពនៃកាតព្វកិច្ចនោះ ។ ២៖ ការសងកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកដទៃ៖ ក្នុងករណីដែលបុគ្គលណាម្នាក់ដែលមិនមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការសងលើបំណុល ហើយបានសងកាតព្វកិច្ចលើបំណុលនោះទៅម្ចាស់បំណុល ដោយការភាន់ច្រឡំពីកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកដទៃ ដែលមានភាពស្រដៀងនឹងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន បុគ្គលនោះអាចទាមទារឲ្យសងមកវិញនូវកម្រិតតាវកាលិកដែលខ្លួនបានផ្ដល់ឲ្យពីម្ចាស់បំណុលបាន។ ក៏ប៉ុន្ដែប្រសិនបើបុគ្គលនោះបាន សងកាតព្វកិច្ចលើបំណុលទៅឲ្យម្ចាស់បំណុលដោយការភាន់ច្រឡំ ហើយម្ចាស់បំណុលមិនបានដឹង ដោយយល់ថាការសងនោះមានសុពលភាពព្រមទាំងបានបំផ្លាញចោលនូវ ឯកសារគតិយុត្តដែលអាចបញ្ជាក់អំពីអត្ថិភាពនៃសិទ្ធិលើបំណុលចោល នោះអ្នកសងមិនអាចទាមទារតាវកាលិកនោះមកវិញបានឡើយ។ ៣៖ ការសងនៅមុនកំណត់ពេល៖ ជាគោលការណ៍ច្បាប់ បើទោះបីជាកូនបំណុល បានសងកាតព្វកិច្ចមុនពេលកំណត់ក៏ដោយ ក៏កូនបំណុលមិនអាចទាមទារនូវតាវកាលិកដែលបានផ្ដល់ឲ្យម្ចាស់បំណុលមកវិញបានឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើ កូនបំណុលបានសងកាតព្វកិច្ចដោយមិនបានដឹងអំពីពេលកំណត់មិនទាន់មកដល់ នោះកូនបំណុលអាចធ្វើការទាមទារឲ្យសងនូវផលប្រយោជន៍ ដែលម្ចាស់បំណុលអាចប្រើប្រាស់តាវកាលិកដែលខ្លួនបានទទួលមុនពេលកំណត់សង រហូតដល់ពេលកំណត់សងពីម្ចាស់ បំណុលបាន។ ៤៖ ការផ្ដល់តាវកាលិកដោយមូលហេតុខុសច្បាប់៖ ការផ្ដល់តាវកាលិកដោយមូលហេតុខុសច្បាប់ អាចកើតឡើងក្នុងករណីកិច្ចសន្យាត្រូវមោឃៈដោយសារភាពផ្ទុយនឹងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងទំនៀមទម្លាប់ល្អ ឬផ្ទុយនឹងបញ្ញត្តិដែលអនុវត្តដោយបង្ខំណាមួយ។ ហេតុនេះប្រសិនបើមានការទាមទារដែលមានសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងសង្គម នោះនឹងមានការបដិសេធចំពោះការទាមទារឲ្យសងនូវតាវកាលិក។ ដូចនេះប្រសិនបើគេរកឃើញថា ផលប្រយោជន៍ដែលបុគ្គលណាមួយទទួលបាននោះតាមរយៈសេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ នោះច្បាប់តម្រូវឲ្យបុគ្គលដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍នោះ សងត្រឡប់ទៅវិញនូវអ្វីដែលខ្លួនបានទទួលទៅឲ្យបុគ្គលដែលបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ និងផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យបុគ្គលដែលបាត់បង់ផលប្រយោជន៍នោះអាចទាមទារមកវិញនូវអ្វីដែលខ្លួនបានបាត់បង់ ដោយគ្មានមូលហេតុតាមផ្លូវច្បាប់នោះ។ លក្ខខណ្ឌនៃការសងត្រឡប់ទៅវិញ នឹងត្រូវកំណត់ដូចខាងក្រោម៖ ១៖ កាតព្វកិច្ចសងរបស់អ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ដោយសុចរិត៖ ចំពោះកាតព្វកិច្ចសងរបស់អ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ ដោយសារទ្រព្យសម្បតិ្ត ឬកម្លាំងពលកម្មរបស់អ្នកដទៃ បើទោះជាគ្មានមូលហេតុលើផ្លូវច្បាប់ក៏ដោយ ក៏អ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ត្រូវមានកាតព្វកិច្ច សងផលប្រយោជន៍ទាំងនោះទៅអ្នកបាត់បង់ផលប្រយោជន៍វិញ។ តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងគោលការណ៍ច្បាប់ក៏មានការយោគយល់ដែរ ចំពោះអ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ដែលទទួល រងនូវការខូចខាតនៅពេលដែលត្រូវបង្គាប់ឱ្យសងទៅវិញ នូវផលប្រយោជន៍ដែលគាត់ទទួលបានក្រោយពេលបរិភោគផលប្រយោជន៍នោះរួច នោះគាត់ត្រូវសងទៅវិញត្រឹមតែផលប្រយោជន៍ដែលមានតែប៉ុណ្ណោះ ប្រសិនបើគាត់សុចរិត។ ២៖ កាតព្វកិច្ចសងរបស់អ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ដោយទុច្ចរិត៖ ប្រសិនបើអ្នកទទួលផលប្រយោជន៍នោះទុច្ចរិត ព្រមទាំងបានដឹងថាខ្លួនបានទទួលផលប្រយោជន៍ដែលគ្មានមូលហេតុគតិយុត្តពីអ្នកដទៃ ហើយធ្វើឱ្យខូចខាតផលប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃទៀតនោះ អ្នកទទួលផលប្រយោជន៍ត្រូវសងនូវសំណងនៃការខូចខាត រួមទាំងការប្រាក់នៃផលប្រយោជន៍នោះទៅអ្នកខូចខាត ឬបាត់បង់ផលប្រយោជន៍វិញ។ សរុបមក សេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ មានការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងកិច្ចសន្យាសំខាន់ៗ និងអំពើអនីត្យានុកូល ហេតុនេះនាំឲ្យកើតមានទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរវាងម្ចាស់បំណុល ជាមួយកូនបំណុលដើម្បីបង្កើតបានជាកាតព្វកិច្ចការពារការខ្វែងគំនិតគ្នានៅពេលមានការបាត់បង់នូវផលប្រយោជន៍ ឬទទួលបានផលប្រយោជន៍ណាមួយដោយគ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ពីបុគ្គលដទៃ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រមរដ្ឋប្បវេណី មាត្រា៧៣៦ ដល់ ៧៤១ ចែងឡើងដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍របស់បុគ្គលដែលទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ដោយសេចក្ដីចម្រើនដោយឥតហេតុ រួមទាំងកត្តាមួយចំនួនដែលកើតចេញពី មូលហេតុខាងលើនេះ ហើយនាំឲ្យមានការប៉ះពាល់ដល់សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ឬទំនៀមទម្លាប់ល្អរបស់សង្គម ឬផ្ទុយនឹងបញ្ញត្តិដែលអនុវត្តដោយបង្ខំណាមួយ។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ឡាន ស៊ីនីត និងកញ្ញា ថន រ៉ាវ៉ាឌី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-06-03 10:35:29

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការគំរាមកំហែង

(ភ្នំពេញ)៖ សិទ្ធិរស់រានមានជីវិត សិទ្ធិទទួលបានការការពារ សិទ្ធិមានសេរីភាព និងមានសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ត្រូវបានការពារដោយច្បាប់ ដោយមិនអាចមានបុគ្គណាមួយមកបំពានបានឡើយ ទោះបីក្រោមរូបភាពណាមួយនោះទេ។ ការធ្វើសកម្មភាពគំរាមកំហែងដល់អ្នកដទៃ គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដើម្បីឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ថា តើការគំរាមកំហែងជាអ្វី? អំពើណាខ្លះដែលចាត់ទុកថាជាការគំរាមកំហែង? ត្រូវបានច្បាប់ផ្តន្ទាទោសកម្រិតណា? ដូច្នេះថ្ងៃនេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៍មាន FRESH NEWS ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «ការគំរាមកំហែង» មកធ្វើការបង្ហាញជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតដូចខាងក្រោម៖ ការគំរាមកំហែង គឺជាអំពើគំរាមកំហែងថានឹងប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ ឬ បទមជ្ឈិមប្រឆាំងនឹងបុគ្គល កាលបើការគំរាមកំហែងនេះធ្វើឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ឬ សម្តែងចេញតាមលិខិត រូបភាព ឬ វត្ថុអ្វីមួយ ។ ចំពោះទោសទណ្ឌវិញ គឺត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ១.០០០.០០០ (មួយលាន) រៀល នេះបើដែលយោងតាមមាត្រា ២៣១ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ដោយឡែកក្នុងករណីដែលជាការគំរាមកំហែងថានឹងសម្លាប់វិញ កាលបើគំរាមកំហែងនោះធ្វើឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ឬសម្តែងចេញតាមលិខិត រូបភាព ឬ វត្ថុអ្វីមួយ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយខែ) ទៅ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១.០០០.០០០ (មួយលាន) រៀល ទៅ ៤.០០០.០០០ (បួនលាន) រៀល។ ឧទាហរណ៌ៈ ឈ្មោះ «ក» បានសរសេរសារ ទៅកាន់ឈ្មោះ «ខ» ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយថានឹងសម្លាប់ឈ្មោះ «ខ» ប្រសិនបើឈ្មោះ «ខ» មិនព្រមឈប់ទាក់ទងស្នេហាជាមួយប្តីរបស់ខ្លួន។ អំពើនេះគឺចាត់ទុកថាជាការគំរាមកំហែងនឹងសម្លាប់ បើយោងតាមមាត្រា ២៣៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ក្នុងនោះដែរក្រមព្រហ្មទណ្ឌក៏បានចែងចំពោះអំពើគំរាមកំហែង ណាដែលភ្ជាប់ដោយបញ្ជាឱ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌអ្វីមួយ ត្រូវទទួលទោសទណ្ឌធ្ងន់ជាងអំពើគំរាមកំហែង ដែលមិនភ្ជាប់ដោយបញ្ជាឱ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌអ្វីមួយ ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ២៣២ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ បញ្ញត្តិអំពីការគំរាមកំហែងដោយមានបញ្ជាឱ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌអ្វីមួយ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ទៅ ២ (ពីរ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១.០០០.០០០ (មួយលាន) រៀល ទៅ ៤.០០០.០០០ (បួនលាន) រៀល។ ចំណែកឯអំពើគំរាមកំហែងថានឹងសម្លាប់ដោយមានបញ្ជាឱ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌអ្វីមួយនិងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ឆ្នាំ ទៅ ៣ (បី) ឆ្នាំ ពិន័យជាប្រាក់ពី ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល ទៅ ៦.០០០.០០០ (ប្រាំមួយលាន) រៀល នេះបើយើងតាមស្មារតីមាត្រា ២៣៤ ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ឧទាហរណ៌ៈ បុរសឈ្មោះ «ក» បានគម្រាម លោក «ខ» ថាបើមិនព្រមឈប់ធ្វើសាក្សីឲ្យលោក «គ» ប្រឆាំងនឹងខ្លួន គាត់នឹងសម្លាប់លោក «ខ» ចោល ។ សរុបសេចក្តីមក អំពើទាំងឡាយណាដែលបង្កជាការគំរាមកំហែងដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ និងមានចែងក្នុង មាត្រា ២៣១មាត្រា ២៣២ មាត្រា ២៣៣ និងមាត្រា ២៣៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលវាពុំមែនជាសិទ្ធិឡើយ ដូច្នេះសូមបុគ្គលគ្រប់រូប មានការប្រុងប្រយ័ត្នអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ដែលមានចេតនាក្នុងការគំរាមកំហែងតាម គ្រប់រូបភាព ចៀងវាងពីការទទួលខុសត្រូវព្រហ្មទណ្ឌ។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ថន យូសៀង និងលោក ហេង សុគន្ធ ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group ៕

2020-05-26 16:06:41

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ សិទ្ធិ និងករណីកិច្ចរបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់គ្នា

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុ ជាដីធ្លី ឬផ្ទះសម្បែងជាអាទិ៍ គឺត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងការពារដោយច្បាប់ ដែលផ្ដល់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចគ្រប់គ្រង ប្រើប្រាស់ អាស្រ័យផល និងចាត់ចែងលើអចលនវត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបានដោយសេរី។ ជាទូទៅ នៅក្នុងសកម្មភាពនៃការប្រើប្រាស់ និងអាស្រ័យផលនៅលើអចលនវត្ថុ តែងតែកើតមានឡើងនូវវិវាទ ជាពិសេសរវាងទំនាក់ទំនងរបស់កម្មសិទ្ធករនៃអចលនវត្ថុដែលជាប់ព្រំគ្នា ពោលគឺវិវាទរវាងកម្មសិទ្ធិករនៃដីធ្លី ផ្ទះសម្បែង ដែលជាប់ព្រំ (អ្នកជិតខាង) ដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់ដីធ្លី ឬផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួននោះ។ ហេតុដូចនេះ ថាតើច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានកំណត់អំពីករណីកិច្ច និងផ្ដល់សិទ្ធិដល់កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលជាប់ព្រំយ៉ាងដូចម្ដេចនោះ? សម្រាប់សប្តាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន FRESH NEWS សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្ដិការអន្ដរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពី “សិទ្ធិ និងករណីកិច្ចរបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់គ្នា” មកធ្វើការចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងសិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ៖ យោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី នៃព្រះរាណាចក្រកម្ពុជា បានកំណត់អំពីសិទ្ធិ និងករណីកិច្ចរបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលជាប់ព្រំគ្នា ដូចខាងក្រោម ៖ ១៖ អំពីសិទ្ធិរបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់ព្រំគ្នា៖ ក* សិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីជាប់គ្នា៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីអាចទាមទារប្រើប្រាស់នៃដីជាប់គ្នាបាន ក្នុងទំហំចាំបាច់ដើម្បីធ្វើរបង ឬ សំណង់ ឬជួសជុល របស់ទាំងពីរនេះ នៅព្រំប្រទល់ដី ឬនៅក្បែរព្រំប្រទល់នោះ ។ ប្រសិនបើអ្នកជិតខាងទទួលការខូចខាតដោយសារការសាងសង់ ឬ ជួសជុលនេះ កម្មសិទ្ធិករនៃដីត្រូវបង់ប្រាក់សំណង។ ខ* សិទ្ធិចេញចូលដីបិទជិត៖ ដីដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយដីរបស់អ្នកដទៃ ហើយគ្មានច្រកចេញទៅផ្លូវសាធារណៈ និងដីដែលមានច្រកចេញនោះមិនគ្រប់គ្រាន់ ហើយមានឧបសគ្គ ដ៏ខ្លាំងដើម្បីប្រើប្រាស់ដីនោះ សម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម ឬ ឧស្សាហកម្ម ហៅថាដីបិទជិត។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីបិទជិត មានសិទ្ធិស្នើសុំឆ្លងកាត់ដីអ្នកជិតខាងបាន ដោយបង់ប្រាក់សំណងតាមការខូចខាត ដោយសារការឆ្លងកាត់នោះ។ ជាគោលការណ៍ សិទ្ធិឆ្លងកាត់នេះត្រូវរៀបចំតាមទិស ឬផ្លូវដែលមានចម្ងាយជិតបំផុត ពីដីបិទជិតទៅផ្លូវសាធារណៈ។ សិទ្ធិឆ្លងកាត់នេះត្រូវរៀបចំ នៅកន្លែងណាដែលមានការខូចខាតតិចបំផុតសម្រាប់កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលទទួលបន្ទុកឱ្យឆ្លងកាត់នោះ។ ប្រសិនបើដីបិទជិតកើតចេញពីការបែងចែកដីតាមរយៈការលក់ ការដូ ការចែកមត៌ក ឬកិច្ចសន្យាផ្សេងទៀត សិទ្ធិឆ្លងកាត់អាចស្នើសុំបានតែចំពោះដីដែលនៅសល់ក្រោយការបែងចែកនោះប៉ុណ្ណោះ ហើយកម្មសិទ្ធិករនៃដីបិទជិតមិនចាំបាច់បង់ប្រាក់សំណងឡើយ។ គ* សិទ្ធិប្រើទឹកភ្លៀង ជាអាទិ៍៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីលើមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទឹកដែលមានប្រភពផុសឡើងនៅលើដីរបស់ខ្លួន និងទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកលើដីរបស់ខ្លួន និងមានសិទ្ធិបង្ហូរចោលទឹកទាំងអស់នោះ។ ឃ* សិទ្ធិធ្វើផ្លូវទឹកដើម្បីស្រោចស្រព៖ កម្មសិទ្ធិករដែលចង់ឱ្យទឹកដែលខ្លួនមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដើម្បីស្រោចស្រពលើដីរបស់ខ្លួន អាចធ្វើ និងរក្សាទុកនូវផ្លូវទឹកឆ្លងកាត់ដីដែលស្ថិតនៅចន្លោះប្រភពទឹកនឹងដីរបស់ខ្លួនបាន ដោយបង់ប្រាក់សំណងនៃការខូចខាតដល់កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលត្រូវឆ្លងកាត់នោះ។ ង* សិទ្ធិបង្ហូរចោលទឹកស្រោចស្រព៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីអាចបង្ហូរចោលទឹកដែលបានស្រោចស្រពហើយលើដីរបស់ខ្លួន ឆ្លងកាត់ដីក្រោមបានដោយបង់ប្រាក់សំណង ដល់កម្មសិទ្ធិករនៃដីក្រោមនោះ។ ច* សិទ្ធិបង្ហូរទឹកចោលនៃកម្មសិទ្ធិករនៃដីលិចទឹក៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីលិចទឹកទាំងស្រុង ឬ មួយចំណែក អាចបង្ហូរទឹកដែលបណ្ដាលឱ្យមានការខូចខាតចេញពីដីរបស់ខ្លួនបាន លុះត្រាតែគោរពបញ្ញត្ដិនៃច្បាប់ ឬ បទដ្ឋានគតិយុត្ដិស្ដីពីអនាម័យ។ ឆ* សិទ្ធិលើក និងសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទំនប់ ជាអាទិ៍៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីជាប់មាត់ទន្លេរ ស្ទឹង ឬ ព្រែក ដែលចង់ប្រើប្រាស់ទឹកទន្លេ ស្ទឹង ឬព្រែក ដើម្បីស្រោចស្រពលើដីរបស់ខ្លួន អាចធ្វើសិល្បៈការ្យ (សំណង់) ចាំបាច់ដើម្បីយកទឹកនៅលើដីដែលស្ថិតក្នុងមាត់ទឹកម្ខាងទៀតបាន ដោយបង់ប្រាក់សំណងដល់កម្មសិទ្ធិករនៃដីនៅមាត់ទឹកម្ខាងទៀត។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលអនុញ្ញាតឱ្យ ធ្វើសល្បៈការ្យនៅលើដីរបស់ខ្លួន អាចទាមទារប្រើប្រាស់រួមនូវទំនប់ទឹក ជាអាទិ៍ ពីអ្នកដែលបានធ្វើសីល្បៈការ្យនោះបាន ដោយយកល័ក្ខខ័ណ្ឌទទួលបន្ទុកពាក់កណ្ដាលនៃសោហ៊ុយធ្វើ និង ថែទាំ។ ក្នុងករណីនេះ អ្នកដែលបានធ្វើសល្បៈការ្យពុំមានករណីកិច្ចបង់ប្រាក់សំណងដែលបានកំណត់ក្នុងកថាខណ្ឌទី១ ខាងលើនេះទេ ហើយអាចទាមទារឱ្យសងសំណងដែលខ្លួនបានបង់ហើយវិញបាន។ ២៖ ករណីកិច្ចរបស់កម្មសិទ្ធិករដែលជាព្រំគ្នា៖ ក* ករណីកិច្ចទទួលទឹកហូរពីធម្មជាតិ៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីក្រោមមានករណីកិច្ចទទួលទឹកហូរពីធម្មជាតិពីដីលើ។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីក្រោមមិនអាចលើកទំនប់ ភ្លឺ របាំង ឬ ការ្យផ្សេៗទៀត ទប់មិនឱ្យទឹកហូរបានឡើយ។ កម្មសិទ្ធិករនៃដីលើមិនអាចធ្វើអំពើអ្វីបន្ថែមបន្ទុករបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីក្រោមបានឡើយ។ ពេលមានការប្រែប្រួលដោយប្រធានសក្ដិ ដែលគ្មានការទទួលខុសត្រូវរបស់ភាគី ធ្វើឱ្យរាំស្ទះទឹកហូរនៃដីក្រោម កម្មសិទ្ធិករនៃដីលើអាចធ្វើប្រឡាយឱ្យទឹកហូរដោយចេញសោហ៊ុយផ្ទាល់ខ្លួនបាន។ ខ* ករណីកិច្ចរក្សាការពារទឹកហូរ៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដីដែលស្ថិតនៅជាប់ផ្លូវទឹកហូរ មានករណីកិច្ចទុកឱ្យទឹកហូរទៅលើដីអ្នកជិតខាង តាមតម្រូវការនៃកសិកម្ម ហើយកម្មសិទ្ធិករនៃដីជិតខាងក៏មានករណីកិច្ចដូចគ្នាដែរ ដោយយោគយល់ចំពោះដីដែលនៅឆ្ងាយទៀត។ គ* អំពើដែលរំខានដល់ជីវភាពរស់នៅ៖ កម្មសិទ្ធិករដែលមានបំណធ្វើនៅលើដីរបស់ខ្លួន នូវអំពើដែលនឹងអាចរំខានដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់អ្នកជិតខាង ដោយការខួងអណ្ដួង ការជីកស្ទង់ ការជីករុករក ឬដោយការទុកវត្ថុមានគ្រោះថ្នាក់ វត្ថុដែលរំខានដល់អ្នកដទៃ ឬវត្ថុគ្មានអនាម័យ ត្រូវអនុលោមតាមច្បាប់ពិសេសដែលកំណត់អំពីចម្ងាយដែលត្រូវគោរព និងអំពើដែលត្រូវអនុវត្ដ។ ឃ* ករណីដាក់ដាក់រនាំងបាំងនៅបង្អួច កើយ ជាអាទិ៍៖ អ្នកដែលធ្វើបង្អួច កើយ ឬ សិល្បៈការ្យប្រហាក់ប្រហែលរបស់ទាំងអស់នេះ ដែលសម្លឹងទៅឃើញដី ផ្ទះអ្នកជិតខាងនោះ នៅចម្ងាយតិចជាង ២ (ពីរ) ម៉ែត្រពីព្រំដីអ្នកជិតខាងត្រូវដាក់រនាំងបាំង។ ង* ដើមឈើនៅជិតព្រំ៖ កម្មសិទ្ធិករនៃដី មិនអាចដាំដើមឈើ គុម្ពោត ឬចុល្លព្រឹកដែលមានកម្ពស់លើសពី ២ (ពីរ) ម៉ែត្រ ក្នុងចម្ងាយ ០២ (ពីរ) ម៉ែត្រពីព្រំប្រទល់ដីអ្នកជិតខាងឡើយ។ ក្នុងករណីដែលមានការបំពានដោយកម្មសិទ្ធិករនៃដីជិតខាង កម្មសិទ្ធិករនេះ មានករណីកិច្ចដកចេញតាមការទាមទាររបស់កម្មសិទ្ធិករនៃដីជិតខាង។ នៅពេលដែលមែកឈើ ឬ ឫសឈើនៃដីជិតខាងបានលយចូលមកដីរបស់ខ្លួន កម្មសិទ្ធិករនៃដីអាចយកផលពីមែកឈើ ឬ ឫសឈើនោះ ឬ កាប់មែកឈើ ឬ ឫសឈើនោះបាន។ សរុបមក ទំនាក់ទំនងរវាងដីដែលជាប់គ្នា គឺត្រូវបានច្បាប់កំណត់អំពីសិទ្ធិ និងករណីយកិច្ចក្នុងការប្រើប្រាស់ដីរបស់កម្មករនៃដីដែលជាប់គ្នា ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់របស់ដីរបស់អ្នកដទៃទៅតាមស្ថានភាពដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ និងជៀសវាងការរារាំង ឬបំពានណាមួយពីកម្មសិទ្ធិករនៃដីជិតខាង។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី លឹម សុវណ្ណារ៉ុង និង រ៉ាត់ ចាន់ធី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧ ២៧ ៨៥ អ៊ីម៉ែល៖president@ciclg.com (អ៊ីម៉ែល៖president@ciclg.com) គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-05-18 08:50:10

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល

(ភ្នំពេញ)៖ ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកជិតខាង សាមគ្គីភាពក្នុងសង្គម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្នាទៅវិញទៅមក មានសារៈសំខាន់ណាស់នៅក្នុងជីវភាពរបស់មនុស្សយើង ។ ប៉ុន្តែយើងដឹងច្បាស់ហើយថា ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកបែបនេះគឺជា ការជ្រៀតជ្រែកចូលក្នុងកិច្ចការអ្នកដទៃ ព្រោះថាជាទូទៅ បុគ្គលមានសេរីភាពខាងឆន្ទៈ កាលណាគ្មានឆន្ទៈ គឺគ្មានកាតព្វកិច្ច ហេតុនេះគ្មាននរណាម្នាក់អាចចាប់បង្ខំបុគ្គលណាមួយឲ្យមានកាតព្វកិច្ចចំពោះអំពើមួយបានឡើយ បើគេគ្មានឆន្ទៈ នេះយោងទៅតាមទ្រឹស្ដីនៃស្វ័យភាពបុគ្គល។ ប្រសិនបើយើងអនុវត្តគោលការណ៍ស្វ័យភាពនៃបុគ្គលឯកជនឲ្យជាក់លាក់ទៅ ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកបែបនេះត្រូវបានវាយតម្លៃថា ខុសច្បាប់ ។ ដោយសារតែហេតុផលនេះហើយ ជាករណីលើកលែងចំពោះគោលការណ៍ស្វ័យភាពនៃបុគ្គលឯកជន នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានបញ្ញតិ្តដែលធ្វើឱ្យ ការជ្រៀតជ្រែកចូលទៅក្នុងកិច្ចការរបស់អ្នកដទៃ ជាអំពើមិនខុសច្បាប់ ដែលច្បាប់បានកំណត់ថា «ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល»។ តើអ្វីទៅជាការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល? ដូច្នេះដើម្បីស្វែងយល់ឲ្យកាន់តែច្បាស់អំពីអត្ថន័យនៃការគ្រប់ គ្រងដោយឈឺឆ្អាល កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពី «ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល» មកបកស្រាយ និងចែករំលែក ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ៖ យោងតាមស្មារតីនៃមាត្រា ៧២៩ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានកំណត់និយមន័យថា៖ ការចាប់ផ្ដើមគ្រប់គ្រងកិច្ចការដើម្បីបុគ្គលដទៃ ឬការជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការអ្នកដទៃ តាមរយៈការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយគ្មានសិទ្ធិអំណាច គឺជា «ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល» ។ ចំពោះបុគ្គលដែលធ្វើការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល ហៅថា អ្នកគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល។ ពោលដើម្បីឲ្យសកម្មភាពនោះជាការគ្រប់គ្រង ដោយឈឺឆ្អាល អ្នកគ្រប់គ្រងចាំបាច់ត្រូវមានឆន្ទៈគ្រប់គ្រងកិច្ចការនោះគឺដើម្បីបុគ្គលដទៃ។ ករណីថា បើបុគ្គលដែលគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលគ្មានឆន្ទៈក្នុងការគ្រប់គ្រងទេ សកម្មភាពគ្រប់គ្រងនោះមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលឡើយ ហើយអ្នកគ្រប់គ្រងនោះនឹងមិនអាចទាមទារឲ្យសងវិញនូវសោហ៊ុយដែលបានចំណាយសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងនោះទេ។ ឧទាហរណ៍៖ “ក” ជាអ្នកជិតខាង “ខ” ហើយ “ខ” មិនបាននៅផ្ទះនោះទេ ស្រាប់តែនៅថ្ងៃនោះមានភ្លៀង និងខ្យល់បក់បោកយ៉ាងខ្លាំងបណ្ដាលឲ្យទ្វារបងផ្ទះ “ខ” រលំ ឃើញដូច្នេះ “ក” ខ្លាចថាអាចនឹងមានចោរចូល ដូច្នេះ “ក” ក៏បានហៅជាងឲ្យមកជួសជុលអស់ប្រាក់ចំនួន USD ២០០ (ពីរយដុល្លារអាមរិក)។ ករណីនេះ “ក” អាចទាមទារសោហ៊ុយដែលខ្លួនបានចំណាយនោះពី “ខ” វិញបាន ។ អំពីករណីយកិច្ចជាមូលដ្ឋានរបស់អ្នកគ្រប់គ្រង៖ អ្នកគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល មានករណីយកិច្ចគ្រប់គ្រងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងដោយសុចរិតដើម្បីគ្រប់គ្រងកិច្ចការ តាមវិធីសមរម្យជាងគេដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់សាមីខ្លួន លក្ខខណ្ឌនេះ គឺជាការការពារដល់សាមីខ្លួនក្នុងការបង់សោហ៊ុយច្រើនហួសហេតុ ដោយការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលនោះ ឬ ក៏ជាការធ្វើឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ក្នុងនាមជាអ្នកជួយគ្រប់គ្រងដោយភាពសុចរិត និងឆ្លើយតបទៅនឹងអំពើមនុស្សធម៌ ប្រកបដោយសីលធម៌ និងសមធម៌រវាងបុគ្គលឯកជន។ ប្រសិនជាអ្នកគ្រប់គ្រងមិនបានបំពេញករណីយកិច្ចគ្រប់គ្រងដោយប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងដោយសុច រិតទេ នោះសកម្មភាពគ្រប់គ្រងនោះត្រូវចាត់ទុកថា ខុសច្បាប់ ហើយអ្នកគ្រប់គ្រងត្រូវទទួលខុសត្រូវក្នុងការសងសំណងចំពោះការខូចខាតដែលកើតឡើងពីការខកខាននោះ។ ពោលករណីយកិច្ចគ្រប់គ្រងដោយប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងដោយសុចរិត មានន័យថា ជាការគ្រប់គ្រងកិច្ចការដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។ លើសពីនេះប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល បានដឹង ឬមិនបានដឹងអំពីឆន្ទៈរបស់សាមីខ្លួន ឬប្រសិនបើអាចដឹងអំពីឆន្ទៈនោះបាន ត្រូវធ្វើការគ្រប់គ្រងដោយផ្អែកតាមឆន្ទៈនោះ មានន័យថាចំពោះវិធីដែលសមរម្យជាងគេ ប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងបានដឹង ឬ អាចដឹងអំពីឆន្ទៈរបស់សាមីខ្លួន អ្នកគ្រប់គ្រងនោះត្រូវគ្រប់គ្រងដោយផ្អែកតាមឆន្ទៈ យោងតាមមាត្រា៧២៩ ដដែល ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងមិនអាចដឹងអំពីឆន្ទៈពិតប្រាកដទេ អ្វីដែលសមស្របជាងគេនោះ គឺត្រូវកំណត់ដោយឆន្ទៈរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទាល់។ ឧទាហរណ៍៖ ភ្ជាប់ទៅនឹងឧទាហរណ៍ខាងលើ ដោយទ្វាររបងផ្ទះខាងលើជារបងឈើ ហើយ “ក” មិនច្បាស់ថា “ខ” មានបំណងធ្វើទ្វាររបងថ្មី ឬយ៉ាងណានោះទេ តែជាក់ស្ដែង “ក” ខ្លាចថាអាចនឹងមានចោរចូល ដូច្នេះ “ក” ក៏សម្រេចតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួនដោយបានហៅជាងឲ្យមកជួសជុលធ្វើទ្វាររបងឈើដដែល។ ដូច្នេះការជួយបែបនេះ គឺត្រូវបានចាត់ទុកថាជាវិធីដែលសមស្របជាងគេ ពីព្រោះការជួយយកអាសារគ្នាបែបនេះជាអំពើល្អ និងសមរម្យជាងគេ។ មួយវិញទៀតគឺ ការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលក្នុងភាពបន្ទាន់ ស្របតាមមាត្រា៧៣០ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានបញ្ញតិ្តថា៖ ប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល បានធ្វើការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល ដើម្បីជៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ នៅក្នុងសភាពបន្ទាន់ ចំពោះរូបកាយសាមីខ្លួន កិត្តិយស ឬទ្រព្យសម្បតិ្ត លុះត្រាតែគ្មានគំនិតទុច្ចរិត ឬកំហុសធ្ងន់ធ្ងរ តែប៉ុណ្ណោះទេ ទើបអ្នកគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាល ពុំមានការទទួលខុសត្រូវលើសំណងនៃការខូចខាត ដែលកើតឡើងដោយសារការគ្រប់គ្រងនោះ ពោលក្នុងករណីបន្ទាន់នេះ ទោះបីជាការគ្រប់គ្រងនោះ បណ្ដាលឲ្យមានការខូចខាតក៏ដោយ។ ឧទាហរណ៍៖ នៅថ្ងៃបុណ្យឈប់សម្រាក ក្រុមគ្រួសារលោក “ក” បាននាំគ្នាធ្វើដំណើរកំសាន្តទៅតាមខេត្ត ស្រាប់តែនៅយប់ថ្ងៃនោះ ក៏មានអគ្គីភ័យឆាបឆេះផ្ទះរបស់លោក “ក” ឃើញដូច្នេះលោក “ខ” ដែលជាអ្នកជិតខាងក៏បានទម្លុះទ្វារផ្ទះលោក “ក” ដើម្បីចូលទៅពន្លត់អគ្គីភ័យដែលកំពុងឆាបឆេះនោះ។ ដូច្នេះក្នុងករណីនេះលោក “ខ” មិនត្រូវទទួលទោសព្រហ្មទណ្ឌ និងទទួលខុសត្រូវលើសំណងដែលបានទម្លុះទ្វារផ្ទះលោក “ក” នោះទេ ព្រោះថា ហេតុការណ៍នេះជាករណីចាំបាច់។ សរុបមកការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលគឺ ជាសកម្មភាពរបស់អ្នកដ៏ទៃ ដែលបានជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងន័យសាមគ្គីភាពទោះបីនៅក្នុងកាលៈទេសៈបែបណាក៏ដោយ ឲ្យតែការជួយ ឬការគ្រប់គ្រងនោះមានភាពសមស្របជាងគេ។ ដោយឡែកចំពោះបុគ្គលដែលធ្វើការប្រតិបត្តិការគ្រប់គ្រងដោយឈឺឆ្អាលត្រូវតែមានឆន្ទៈ សុច្ចរិត និងស្មោះត្រង់។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី សេង ឈុនលី និងកញ្ញា យ៉េ នីតា ជាជំនួយការច្បាប់ និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥ អ៊ីម៉ែល៖president@ciclg.com (អ៊ីម៉ែល៖president@ciclg.com) គេហទំព័រ៖www.ciclg.com, ហ្វេបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ/Cambodia International Cooperation Law Group៕

2020-05-11 08:48:01

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ អគារសហកម្មសិទ្ធិ

(ភ្នំពេញ)៖ វិស័យអចលទ្រព្យនៅកម្ពុជានាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ យើងសង្កេតឃើញថាមានសន្ទុះរីកដុះដាលយ៉ាងខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ទាំងនេះជាផ្នែកមួយបានជំរុញឱ្យ សេដ្ឋកិច្ចជាតិមានការរីកចម្រើន និងបានលើកមុខមាត់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិផងដែរ។ ដោយសារកត្តាទាំងអស់នេះ រួមផ្សំនឹងស្ថិរភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា បានធ្វើឱ្យវិនិយោគិនក្នុង និងក្រៅប្រទេស បាននឹងកំពុងសម្លឹងឃើញទីផ្សារវិនិយោគលើគម្រោងសាងសង់ ជាច្រើននៅតំបន់ដែលមានសក្តានុពល ក្នុងនោះគម្រោងសាងសង់អគារខ្ពស់ៗជាចំណាប់អារម្មណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ក៏ដូចជាជនបរទេសដែលចូលមកដោយស្របច្បាប់ដើម្បីបំពេញការងារ និងស្នាក់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ការរស់នៅបែបទំនើបនិយមនេះដែលគ្រប់គ្នាតែងហៅថា ខុនដូ រឺ អាផាតមិន ជាពាក្យកម្ចីពីបរទេស សម្រាប់ភាសាខ្មែរ ហៅថា អគារសហកម្មសិទ្ធិ។ តើបុគ្គលទាំងទ្បាយដែលរស់នៅក្នុងអគារសហកម្មសិទ្ធិ មានសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច យ៉ាងណា? ដូច្នេះសម្រាប់សប្តាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន FRESH NEWS សហការជាមួយក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «អគារសហកម្មសិទ្ធិ» មកធ្វើការបង្ហាញជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតដូចខាងក្រោម៖ មុននឹងឈានដល់ការបកស្រាយខ្លឹមសារអត្ថបទ យើងសូមបង្ហាញជូននូវវាក្យសព្ទមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖ សហកម្មសិទ្ធិ គឺជាកម្មសិទ្ធិលើអចលនវត្ថុរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ បែងចែកតាមឡូតិ៍ដែលម្នាក់ៗបានមួយចំណែកជាឯកជន ហើយមួយចំណែកទៀតជាផ្នែកនៃទ្រព្យរួម។ ចំពោះបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិលើចំណែកឯកជន ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សហកម្មសិទ្ធិករ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរពាក្យថា អគារសហកម្មសិទ្ធិ គឺសំដៅដល់អគារ ឬសំណង់ដែលមានកម្មសិទ្ធិករច្រើននាក់រស់នៅ ប៉ុន្តែមានចំណែកខ្លះជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់សហកម្មសិទ្ធិករនីមួយៗហៅថា «ចំណែកឯកជន» និងមានចំណែកខ្លះដែលជាលំហរួមសម្រាប់ការប្រើប្រាស់រួមរបស់សហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់នោះហៅថា «ចំណែករួម»។ ប្រភេទនៃអគារសហកម្មសិទ្ធិទាំងនោះមានដូចជា ភូមិគ្រឹះ ពាក់កណ្តាលភូមិគ្រឹះ ផ្ទះល្វែងដែលមានច្រើនល្វែង និង ច្រើនជាន់ជាប់គ្នា ខុនដូ ប្រភេទផ្ទះផ្សេងទៀត ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធជាប់គ្នា។ សហកម្មសិទ្ធិករនីមួយៗមានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការចាត់ចែងលើចំណែកឯកជនរបស់ខ្លួនដូចជា ការលក់ការដូរ ការជួល ប្រទានកម្ម បន្តមរតក ការជួលអចិន្ត្រៃយ៍ បង្កើតជាផលុបភោគ រៀបចំសិទ្ធិប្រើប្រាស់អាស្រ័យនៅ ដាក់ហ៊ីប៉ូតែក (ដាក់ជាទ្រព្យធានា) និងដាក់បញ្ចាំ ប៉ុន្តែមិនអាចបង្កើតជាសេវភាពបាននោះទេ និងត្រូវហាមឃាត់ជាដាច់ខាតនូវការរំខាន ឬរាំងស្ទះ ដល់ការប្រើប្រាស់ចំណែករួមរបស់សហកម្មសិទ្ធិករផ្សេងទៀត។ បើយើងក្រឡេកទៅមើលអំពីទំហំ និងប្រភេទនៃចំណែកឯកជននីមួយៗត្រូវបានគេកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់នៅក្នុងវិញ្ញាបនប័ត្រសម្គាល់ម្ចាស់ចំណែកឯកជន (ប្លង់ខុនដូ)។ យើងដឹងហើយថាចំណែក ឯកជនត្រូវសម្គាល់ដោយការប្រើប្រាស់ដោយផ្តាច់មុខពីម្ចាស់កម្មសិទ្ធិករណាមួយ រីឯចំណែករួមត្រូវបានគេសម្គាល់ដោយការប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍រួម ដែលមានដូចជា៖ ដី ទីធ្លា ឧទ្យាន សួនច្បារ ផ្លូវ ជណ្តើរ ជញ្ជាំងអឌ្ឍសិទ្ធិ ដំបូល សសរនៃអគារ ច្រកចេញ-ចូលជាដើម និងទីកន្លែង សេវាកម្មរួមផ្សេងៗដែលមានកំណត់ក្នុងបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងនៃអគារសហកម្មសិទ្ធិនោះ។ អ្នកប្រើប្រាស់លើចំណែករួម ទាំងអស់ត្រូវចូលរួមក្នុងការទទួលបន្ទុកថែទាំចំណែករួមនេះផងដែរ។ ក្នុងករណីដែលសហកម្មសិទ្ធិករណាមួយបានធ្វើឱ្យមានការខូចខាត ឬបាត់សភាពដើមនៃចំណែករួម សហកម្មសិទ្ធិករនោះត្រូវធានាក្នុងការធ្វើឱ្យចំណែករួមនោះទៅជាសភាពដើមវិញ ឬក្នុងករណីដែលមានការទន្រ្ទានដណ្តើមយកចំណែករួមដើម្បីធ្វើការកាន់កាប់ នោះការកាន់កាប់ប្រភេទនេះ នឹងត្រូវចាត់ទុកជាការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការបង្ខំឱ្យជននោះរុះរើចេញ ហើយត្រូវធានាក្នុងការធ្វើចំណែករួមដែលបានខូចខាតឱ្យទៅជាសភាពដើមវិញ។ បើយោងតាមមាត្រា ២៥៨ នៃច្បាប់ភូមិបាល ចំពោះសហកម្មសិទ្ធិករណាដែលមិនព្រមចូលរួមទទួលបន្ទុកថែទាំចំណែករួមនៃសហកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ឬមិនគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃសណ្តាប់ធ្នាប់ សាធារណៈត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥០០,០០០ ( ប្រាំសែន ) រៀល ដល់ ៣,០០០,០០០ ( បីលាន ) រៀល ។ ចំពោះសហកម្មសិទិ្ធករពិសេស (ជនបរទេស) ជាគោលការណ៍ច្បាប់មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានលក់ទិញអចលនវត្ថុទ្បើយ ប៉ុន្តែដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ជនបរទេសក្នុងការយកទុនមកវិនិយោគ និងជួយសម្រួលដល់ធុរកិច្ចរបស់វិនិយោគ លើវិស័យសំណង់ ព្រមទាំងឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃទីផ្សារអចលនវត្ថុ កម្ពុជាបានបង្កើតច្បាប់ស្តីពីការផ្តល់សិទ្ធិកម្មសិទ្ធិលើចំណែកឯកជន នៃអគារសហកម្មសិទ្ធិដល់ជនបរទេស ដោយបានអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសមានសិទ្ធិក្នុងការទិញលក់លើអគារសហកម្មសិទ្ធិ ចាប់ពីជាន់ទី១ ( មួយ ) ឡើងទៅ ដោយត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ និងអាស្រ័យផលលើចំណែករួម ហើយសហកម្មសិទ្ធិករពិសេសលើចំណែកឯកជននៃអគារសហកម្មសិទ្ធិមានកាតព្វកិច្ច និងបន្ទុកផ្សេងៗដូចសហកម្មសិទ្ធិករខ្មែរដែរ។ សហកម្មសិទ្ធិករពិសេសត្រូវគោរពរាល់កាតព្វកិច្ច និង/ឬបន្ទុកដែលមានចែងក្នុងបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងនៃអគារសហកម្មសិទ្ធិ និង/ឬ ច្បាប់ជាធរមាន។ ក្នុងករណីណាក៏ដោយ ក៏ក្បាលដីដែលអគារសហកម្មសិទ្ធិតាំងនៅ មិនអាចជាកម្មវត្ថុនៃកម្មសិទ្ធិរបស់សហកម្មសិទ្ធិករពិសេសបានទ្បើយ។ ចំពោះ អគារសហកម្មសិទ្ធិសាងសង់នៅលើដីជួលពីបុគ្គលទី៣ ជនបរទេសមានសិទ្ធិជួលអចិន្រ្តៃយ៍លើចំណែកឯកជនដូចពលរដ្ឋខ្មែរដែរ។ ដោយទ្បែក ច្បាប់បានកម្រិតសិទ្ធិដល់សហកម្មសិទ្ធករពិសេសដូចខាងក្រោម៖ *មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសមានសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិនៅជាន់ផ្ទាល់ដី និងជាន់ក្រោមដី ទ្បើយ។ *អាចមានសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិលើចំណែកឯកជននៃអគារសហកម្មសិទ្ធិមួយកន្លែងមិនលើសពី ៧០ (ចិតសិប) ភាគរយ នៃទំហំផ្ទៃក្រទ្បានៃចំណែកឯកជនទាំងអស់នៃអគារសហកម្មសិទ្ធិ។ *មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមានសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិលើចំណែកឯកជននៃអគារសហកម្មសិទ្ធិ ស្ថិតនៅក្នុងចម្ងាយ ៣០ (សាមសិប) គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែនគោកទ្បើយ និងតំបន់មួយចំនួនទៀតដែលកំណត់ ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល លើកលែងតែអគារសហកម្មសិទ្ធិនោះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ទីប្រជុំជនសំខាន់ៗ និងតំបន់ផ្សេងទៀតដែលកំណត់ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល។ សរុបមក អគារសហកម្មសិទ្ធិ សំដៅដល់សំណង់ដែលមានកម្មសិទ្ធិករច្រើននាក់រស់នៅ ហើយសហកម្មសិទ្ធិករទាំងឡាយត្រូវមានកាតព្វកិច្ចថែរក្សាចំណែកឯកជន និងចំណែករួម ដោយគោរពបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង និងបទបញ្ញាត្តិនានា ប៉ុន្តែក្នុងករណីសហកម្មសិទ្ធិករណាមួយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណែករួមនៃអគារសហកម្មសិទ្ធិនោះ នឹងត្រូវទទួលទោសពិន័យជាប្រាក់តាមបញ្ញត្តិច្បាប់ដែលបានកំណត់ ។ រៀបរៀងដោយ៖ កញ្ញាមេធាវី ទ្រី ស្រីល័ក្ខណ និងលោក ហេង សុគន្ធ ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com, គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group ៕

2020-05-07 15:27:16