023 986 245 |078 272 785

ភាសា :

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ឈ្វេងយល់ពី «គំនូរឧស្សាហកម្ម» ដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញា

(ភ្នំពេញ)៖ គំនូរឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់ម្ចាស់អាជីវកម្ម ឬបុគ្គលដែលមានភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ ស្វែងរកនូវអ្វីដែលថ្មីៗមានលក្ខណៈពិសេស ប្លែក ទាក់ទាញ ដើម្បីទាញយកចំណាប់អារម្មណ៍ពីមហាជន ហើយគំនូរឧស្សាហកម្ម ត្រូវបានគេដឹងថា គឺជាផ្នែកមួយផ្សេងទៀតរបស់កម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដែលទទួលបានការការពារទៅលើភាពថ្មីនៃរូបរាងពិសេសរបស់ផលិតផល។ ក្រោយពីបានបង្កើតស្នាដៃរួច ដើម្បីអាចជៀសវាងនូវការព្រួយបារម្ភថា នឹងមានការរំលោភបំពាននូវអ្វីដែលខ្លួនបានបង្កើត គឺតម្រូវឱ្យម្ចាស់គំនូរឧស្សាហកម្ម ត្រូវយកគំនូរនោះទៅចុះបញ្ជីនៅក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម ដើម្បីទទួលបានការការពារ និងទទួលស្គាល់នូវកម្មសិទ្ធិបញ្ញាស្របច្បាប់។ តើអ្វីទៅជាគំនូរឧស្សាហកម្ម? សម្រាប់សប្ដាហ៍នេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «គំនូរឧស្សាហកម្ម» មកធ្វើការបង្ហាញជូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចខាងក្រោម៖ យោងតាមមាត្រា ៨៩ នៃច្បាប់ស្ដីពីប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម វិញ្ញាបនបត្រម៉ូដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ និងគំនូរឧស្សាហកម្ម បានបញ្ញត្តិថា គំនូរឧស្សាហកម្ម គឺជាការផ្គុំនៃបន្ទាត់ ឬពណ៌ ឬទម្រង់បីខ្នាត ឬសម្ភារៈណាមួយ ទោះបីជាមាន ឬពុំមានការផ្គុំរួមជាមួយបន្ទាត់ ឬពណ៌ក៏ដោយឱ្យតែការផ្គុំទម្រង់ ឬសម្ភារៈទាំងនោះរំលេចឡើងជារូបរាងពិសេសរបស់ផលិតផលឧស្សាហកម្ម ឬសិប្បកម្ម និងដែលអាចធ្វើជាគំរូផលិតផលឧស្សាហកម្ម ឬសិប្បកម្ម និងអាចសម្គាល់បានដោយចក្ខុ។ គំនូរឧស្សាហកម្មដែលអាចធ្វើការចុះបញ្ជីបាន គឺត្រូវតែថ្មី ហើយដែលអាចចាត់ទុកថាថ្មី ទាល់តែគំនូរឧស្សាហកម្មនោះ មិនទាន់បានបញ្ចេញឱ្យដឹងដល់សាធារណជននៅទីកន្លែងណាមួយនៅលើពិភពលោក មុនកាលបរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជី ឬមុនកាលបរិច្ឆេទអាទិភាពនៃសំណុំលិខិតស្នើសុំ តាមរយៈមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយដោយប្រើរូបភាពជាក់ស្ដែង ឬតាមរយៈការប្រើប្រាស់ ឬតាមរយៈមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយផ្សេងទៀត។ បន្ថែមពីនេះ ច្បាប់ក៏បានបញ្ញត្តិផងដែរ ចំពោះករណីលើកលែងដែលមិនត្រូវចាត់ទុកថា ជាការដឹងដល់សាធារណជន រួមមានដូចខាងក្រោម៖ ១៖ ការដឹងដល់សាធារណជន នូវគំនូរឧស្សាហកម្មដែលបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេល ១២ (ដប់ពីរ) ខែ មុនកាលបរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជីសំណុំលិខិតស្នើសុំ ឬកាលបរិច្ឆេទអាទិភាពនៃសំណុំលិខិតស្នើសុំនោះ។ ២៖ ការធ្វើឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយព័ត៌មានអំពីគំនូរឧស្សាហកម្ម តាមរយៈអ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ តាមរយៈអ្នកស្នងរបស់បុព្វជន ឬតាមរយៈការរំលោភបំពានរបស់ភាគីទីបី ទៅលើអ្នកដាក់ពាក្យសុំ តាមរយៈអ្នកស្នងរបស់បុព្វជនដែលបណ្ដាលឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយព័ត៌មាននេះ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ច្បាប់ក៏បានបញ្ញត្តិហាមឃាត់នូវគំនូរឧស្សាហកម្មមួយចំនួន ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យចុះបញ្ជីដូចជា គំនូរឧស្សាហកម្មដែលផ្ទុយនឹងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ឬសីលធម៌ ហើយច្បាប់ក៏មិនបានការពារផ្នែកណាមួយនៃគំនូរឧស្សាហកម្ម ដែលបម្រើឱ្យក្នុងគោលបំណងសម្រាប់តែទទួលបាននូវលទ្ធផលបច្ចេកទេស និងដែលផ្នែកនោះមិនមានរូបរាងច្បាស់លាស់។ ចំពោះរយៈពេលការពារនៃគំនូរឧស្សាហកម្ម៖ * ការចុះបញ្ជីគំនូរឧស្សាហកម្មមានសុពលភាព ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ គិតចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជីសំណុំលិខិតស្នើសុំ។ * ការចុះបញ្ជីសាឡើងវិញអាចធ្វើបានចំនួន ០២ (ពីរ) ដងជាប់ៗគ្នា ដែលម្តងៗមានសុពលភាព ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ សរុបសុពលភាពនៃការការពារគឺចំនួន ១៥ (ដប់ប្រាំ) ឆ្នាំ ជាមួយនឹងការបង់កម្រៃបន្តសុពលភាព។ ក្នុងនោះផងដែរ សិទ្ធិដែលម្ចាស់គំនូរឧស្សាហកម្មត្រូវទទួលបានគឺ សិទិ្ធចំបង ហៅថាសិទ្ធិផ្ដាច់មុខ ដែលទទួលបានពីការចុះបញ្ជីគំនូរឧស្សាហកម្ម គឺជាសិទិ្ធក្នុងការទប់ស្កាត់ ហាមឃាត់បុគ្គលដទៃ ពីការធ្វើអាជីវកម្មលើគំនូរឧស្សាហកម្មដែលបានចុះបញ្ជីរួច។ ការធ្វើអាជីវកម្ម មានន័យថា ការផលិត ការលក់ ឬការនាំចូលវត្ថុទាំងឡាយដែលបង្កើតឡើងដោយគំនូរឧស្សាហកម្មនោះ ហើយការរំលោភបំពាននូវគំនូរឧស្សាហកម្ម កើតឡើងនៅពេលដែលគំនូរឧស្សាហកម្មដែលបានចុះបញ្ជី ត្រូវបានធ្វើអាជីវកម្មដោយបុគ្គលដទៃ និងដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីម្ចាស់ដែលបានទទួលសិទិ្ធការពារ។ បុគ្គលណាដែលបានរំលោភបំពាននូវកម្មសិទ្ធិបញ្ញានេះ ត្រូវទទួលទោសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយត្រូវផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ៥.០០០.០០០ (ប្រាំលានរៀល) ទៅ ២០.០០០.០០០ (ម្ភៃលានរៀល) ឬត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១(មួយ) ឆ្នាំ ទៅ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ឬត្រូវផ្តន្ទាទោសទាំងពីរ។ ក្នុងករណីមិនរាងចាលក្នុងរយៈពេលប្រាំ (៥) ឆ្នាំ គិតចាប់ពីពេលផ្តន្ទាទោសលើកមុន ត្រូវផ្តន្ទាទោសទ្វេដង។ សរុបមក ដើម្បីការពារនូវគំនូរឧស្សាហកម្មដែលជាស្នាដៃរបស់ខ្លួនបាន សិប្បករ ផលិតករ ឬម្ចាស់គំនូរ ចាំបាច់ត្រូវយកគំនូរដែលខ្លួនបានបង្កើតឡើង ទៅចុះបញ្ជីគំនូរឧស្សាហកម្ម នៅក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម ជៀសវាងនូវការរំលោភបំពានទាំងឡាយ និងការប្រើប្រាស់នូវគំនូរដែលជាស្នាដៃបង្កើតឡើងរបស់ខ្លួនដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ឡាន សÏនីត និងលោកស្រី យ៉េ នីតា ជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥, អ៊ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group ៕

2022-01-19 08:26:07

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការពិភាក្សាជារួមរបស់ឪពុក ឬម្តាយដែលគ្មានអំណាចមេបា

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងសំណុំរឿងលែងលះ ក្រៅពីការបែងចែកទ្រព្យរួមរបស់ប្តីប្រពន្ធ ប្រសិនបើប្តីប្រពន្ធដែលជាគូភាគីវិវាទនោះមាន កូនជាអនីតិជន (កូនមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ) ហើយតុលាការបានកំណត់អ្នកមានអំណាចមេបា គឺជាម្តាយ ជាអាទិ៍ ឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា ក្រោយការលែងលះ មានសិទ្ធិជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងកូនជាអនីតិជន ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម្តាយ និងសិទ្ធិទាមទារឱ្យរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពរបស់កូន តាមរយៈឪពុកនោះស្នើសុំទៅតុលាការ ឬទោះបីជាគ្មានការស្នើសុំក៏ដោយ ក៏តុលាការត្រូវសម្រេចអំពីរបៀបនៃការជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងកូននោះ ឬរបៀបនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពរបស់កូនផងដែរ បើឪពុកម្តាយដែលបានលែងលះនោះ មិនអាចពិភាក្សាគ្នាអំពីរបៀបទាំងនោះដោយវិជ្ជមាន។ ដើម្បីឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីការពិភាក្សាជារួមរបស់ឪពុក ឬម្តាយដែលគ្មានអំណាចមេបា សម្រាប់សប្តាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ រួមជាមួយវិភាគទានច្បាប់ ក្នុងគម្រោងស្ដីពីការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី «ការពិភាក្សាជារួមរបស់ឪពុក ឬម្តាយដែលគ្មានអំណាចមេបា» មកធ្វើការបកស្រាយ និងចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ។ ឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា ច្បាប់ផ្តល់សិទ្ធិបន្ថែមទៀតទាក់ទងនឹងកូន (មាត្រា ១០៤២ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី) ទោះបីខ្លួនគ្មានអំណាចមេបាក៏ដោយ ដោយតម្រូវឱ្យមានការពិភាក្សាជាមួយឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា ទើបអាចបំពេញកិច្ចការខាងក្រោមនេះបាន ដូចជា៖ * ទី១ ការអប់រំកូន៖ ជាស្ថានភាពពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សារបស់កូនជាអនីតិជន ថាតើរៀននៅសាលាណា? រៀននៅក្នុងស្រុក ឬបរទេស? ជាអាទិ៍ ពីព្រោះចំណុចនេះផ្សារភ្ជាប់នឹងការចំណាយ ហើយជាកត្តាកំណត់អំពីអនាគតកូន ហេតុនេះមានភាពចាំបាច់ត្រូវពិភាក្សាគ្នាជាមុនរវាងឪពុកម្តាយរបស់កូន។ * ទី២ ការផ្លាស់ប្តូរលំនៅឋានរបស់កូន៖ ជាស្ថានភាពពាក់ព័ន្ធនឹងបរិយាកាសនៃការរស់នៅ ហើយផ្សារភ្ជាប់ដល់សិទ្ធិជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងកូន និងសិទ្ធិទាមទារឱ្យរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូន ប្រសិនបើលំនៅឋានរបស់កូនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីរាជធានីទៅខេត្ត ឬពីខេត្ត មករាជធានី ជាអាទិ៍។ នេះជាចំណុចមិនល្អ សម្រាប់កូន និងឪពុកម្តាយដែលរស់នៅបែកបាក់គ្នា (ឪពុកម្តាយកូនដែលមិនបានរស់នៅជុំគ្នា) ហេតុនេះមានភាពចាំបាច់ត្រូវពិភាក្សាគ្នាជាមុនរវាងឪពុកម្តាយរបស់កូន។ * ទី៣ ការអនុញ្ញាតឱ្យកូនបំពេញការងារ ឬធ្វើអាជីវកម្ម៖ ជាធម្មតា កូនជាអនីតិជន មិនអាចប្រកបការងារ ឬធ្វើអាជីវកម្ម ខណៈពេលកំពុងទទួលការអប់រំនៅសាលា ស្របពេលជាមួយគ្នានោះទេ និងជាទូទៅ បើកូនជាអនីតិជន រៀនបណ្តើរ ធ្វើការបណ្តើរ គឺនឹងប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សាកូន ហើយអាជីវកម្មខ្លះមិនសមស្របជាមួយកូនជាអនីតិជននោះទេ ហេតុនេះ ប្រសិនបើម្តាយជាអ្នកមានអំណាចមេបា អនុញ្ញាតឱ្យកូនជា អនីតិជនប្រកបអាជីវកម្ម ឬធ្វើការងារ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយឪពុករបស់កូននោះជាមុនសិន។ * ទី៤ ការព្យាបាលកូនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាយុជីវិត៖ ការព្យាបាលដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាយុជីវិតរបស់កូនជាអនីតិជន ដូចជាកូនមានជំងឺមហារីក តម្រូវឱ្យមានការវះកាត់ ឬព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំ ឬបញ្ឈប់ការព្យាបាល ឬផ្លាស់ប្តូរវិធីព្យាបាល ឬពេទ្យ ឬអំឡុងពេលនៃការព្យាបាល ជាអាទិ៍ ម្តាយជាអ្នកមានអំណាចមេបា ត្រូវពិភាក្សាជាមួយឪពុករបស់កូននោះ ពីព្រោះចំណុចនេះសំខាន់ពាក់ព័ន្ធអនាគតកូន និងការចំណាយ ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា ក្នុងនាមជាឪពុកម្តាយរបស់កូន។ * ទី៥ ការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូន៖ ក្នុងករណីកូនជាអនីតិជនមានទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជា មានកម្មសិទ្ធិនៅលើផ្ទះណាមួយ ដែលទទួលបានប្រទានកម្ម (អំណោយ) ពីជីដូន ជាអាទិ៍ ហើយម្តាយដែលជាអ្នកមានអំណាចមេបា ចង់លក់ផ្ទះនេះ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយឪពុករបស់កូនជាមុនសិន។ * ទី៦ ការគ្រប់គ្រងថែរក្សាកូន៖ ចំណុចនេះជាស្ថានភាពពាក់ព័ន្ធនឹងផ្លូវចិត្ត និងសុខុមាលភាពរបស់កូនជាអនីតិជន ដោយផ្តោតលើករណីឱ្យកូនជាអនីតិជនរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬបង្កើតរបបស្មុំកូនជាមួយប្តីក្រោយ ជាអាទិ៍ ត្រូវចាត់ទុកថាជាចំណុចចាំបាច់ ដែលត្រូវពិភាក្សាជាមុនជាមួយឪពុកកូននោះ។ * ទី៧ ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិកូន៖ ក្នុងករណីកូនជាអនីតិជនមានទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជា មានកម្មសិទ្ធិនៅលើផ្ទះណាមួយ ដែលទទួលបានប្រទានកម្ម (អំណោយ) ពីជីដូន ជាអាទិ៍ ហើយម្តាយដែលជាអ្នកមានអំណាចមេបា ចង់ជួសជុលផ្ទះ ឬមានអ្នកដទៃបំពានលើផ្ទះនេះ ដោយតម្រូវធ្វើបណ្តឹងទាមទារឱ្យប្រគល់ផ្ទះនេះ ជាអាទិ៍ មុនពេលធ្វើ ម្តាយត្រូវពិភាក្សាជាមួយឪពុករបស់កូនជាមុនសិន។ នៅក្នុងន័យច្បាប់ ទោះបីជាឪពុកម្តាយបានលែងលះគ្នាក៏ដោយ និងទោះបីតុលាការបានកំណត់ថាម្តាយជាអ្នកមានអំណាចមេបាចំពោះកូនជាអនីតិជនក៏ដោយ ដើម្បីសុខុមាលភាពរបស់កូន និងផ្លូវចិត្តរបស់កូន ជាពិសេសធានានូវផលប្រយោជន៍របស់កូន ឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា និងម្តាយដែលមានអំណាចមេបា នៅតែត្រូវសហការ និងពិភាក្សាគ្នាជាចាំបាច់អំពីចំណុចខាងលើនេះ លើកលែងតែមានភាពចាំបាច់បន្ទាន់ ផ្អែកតាមករណីជាក់ស្តែង និងប្រកបដោយសុចរិតភាព ទើបមិនចាំបាច់ពិភាក្សា។ មួយវិញទៀត នឹងអាចមានករណីលើកឡើងថា បើពិភាក្សាបរាជ័យ តើនរណាជាអ្នកសម្រេចកិច្ចការខាងលើនេះ? ចម្លើយ គឺម្តាយដែលជាអ្នកមានអំណាចមេបា ប៉ុន្តែមុនសម្រេចត្រូវពិភាក្សា ហើយទោះបីម្តាយដែលជាអ្នកមានអំណាចមេបា មានសិទ្ធិសម្រេចចុងក្រោយក៏ដោយ បើការសម្រេចនោះមិនសមស្របនឹងផលប្រយោជន៍របស់កូន ម្តាយដែលមានអំណាចមេបានោះ អាចនឹងប្រឈមការផ្លាស់ប្តូរអំណាចមេបា បើមានការស្នើសុំរបស់ញាតិនៅក្នុង ០៤ (បួន) ថ្នាក់របស់កូនជាអនីតិជននោះ ទៅតុលាការ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី អ៉ីវ ប៉ូលី អ្នកបង្រៀនច្បាប់នៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈមេធាវី និងជាអ្នកបណ្តុះបណ្តាលនៃកម្មវិធីវិភាគទានច្បាប់

2022-01-03 08:49:13

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ អំពីវត្ថុដែលមានកំណត់ក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណី

(ភ្នំពេញ)៖ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រជាពលរដ្ឋយើងទូទៅបានស្គាល់រួចមកហើយថា អ្វីទៅដែលជាវត្ថុ និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ប៉ុន្តែពួកគាត់មួយចំនួន នៅពុំទាន់បានយល់ច្បាស់នូវការកំណត់អំពីវត្ថុតាមខ្លឹមសារច្បាប់នៅឡើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយ បានជាមានការលើកយកនូវប្រធានបទ ‹‹អំពីវត្ថុដែលមានកំណត់ក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណី›› មកធ្វើការបកស្រាយ។ តើវត្ថុដែលកំណត់ក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីមានអត្ថន័យយ៉ាងណា? តើវត្ថុទាំងនោះត្រូវបានបែងចែកយ៉ាងដូចម្ដេច? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លើកយកប្រធានបទ ‹‹អំពីវត្ថុដែលមានកំណត់ក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណី›› មកធ្វើការបកស្រាយជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចខាងក្រោម។ អនុលោមតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី វត្ថុ គឺសំដៅទៅលើរបស់ទាំងឡាយណាដែលមានរូបរាង ជាសារធាតុរឹង ឬ ជាសារធាតុរាវ ឬ ជាសារធាតុឧស្ម័ន។ ឧទាហរណ៍ដូចជា ចាន (សារធាតុរឹង), ភេសជ្ជៈ (សារធាតុរាវ) និង អុកស៉ីហ្សែន (សារធាតុឧស្ម័ន)។ លើសពីនេះទៀត វត្ថុត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទដោយឡែកផ្សេងពីគ្នា រួមមានចលនវត្ថុ និងអចលនវត្ថុ។ ចលនវត្ថុ សំដៅទៅលើវត្ថុដែលអាចរំកិល ឬ ផ្លាស់ទីតាំងបាន ដូចជារបស់របរផ្ទាល់ខ្លួន ឬ ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងឡាយដែលអាចបម្លាស់ទីបាន ហើយមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភេទនៃអចលនវត្ថុ។ រីឯអចលនវត្ថុ គឺសំដៅទៅលើវត្ថុដែលនៅជាប់ដី ដីធ្លី ហើយមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរទីកន្លែងបាន ដូចជាអគារ សំណង់ រុក្ខជាតិ ជាដើម។ ពិសេសជាងនេះទៅទៀត អចលនវត្ថុ ក៏ត្រូវបានបែងចែក និងចាត់ថ្នាក់ ជាប្រភេទដោយឡែកពីគ្នាផងដែរ គឺមានដូចជា អចលនវត្ថុតាំងពីកំណើត អចលនវត្ថុតាមការកំណត់ដោយច្បាប់ និងអចលនវត្ថុតាមភ័ព្វវាសនា។ អចលនវត្ថុតាំងពីកំណើត គឺរួមមាន ដីធ្លី គេហដ្ឋានដែលសង់លើគ្រឹះ ឬ សង់ដោយបាយអរ និងឥដ្ឋសំណង់ទាំងឡាយ បើរុះរើទៅនោះ នឹងនាំឱ្យបាត់បង់តម្លៃជាសារធាតុ។ លើសពីនេះទៅទៀត ក៏មានដីធម្មជាតិ ដូចជាដីព្រៃឈើ ដីដាំដុះ ដីទុកទំនេរ ឬ ដីដែលមិនអាចដាំដុះបាន ដីលិចទឹក ឬ ការរៀបចំទាំងឡាយដែលស្ថិតនៅជាប់មួយកន្លែងកើតឡើងដោយអំពើរបស់មនុស្ស ហើយមិនអាចរំកិល ឬ ផ្លាស់ទីបាន។ ចំណែកឯអចលនវត្ថុ តាមការកំណត់ដោយច្បាប់ មានដូចជា សិទ្ធិប្រត្យក្សទាំងឡាយដែលមានលើអចលនវត្ថុ និងចលនវត្ថុដែលត្រូវបានកំណត់តាមច្បាប់ ដោយចាត់ទុកថាជាអចលនវត្ថុ។ ជាឧទាហរណ៍នៃចលនវត្ថុ ដែលច្បាប់ចាត់ទុកថាជាអចលនវត្ថុនោះ គឺមានដូចជា នាវា ឬ ផែ ដែលមានចំណុះទម្ងន់ ៣០ តោនឡើងទៅ។ រីឯអចលនវត្ថុតាមភ័ព្វវាសនា គឺមានភាពជាចលនវត្ថុពីដំបូង តែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអចលនវត្ថុ ពីព្រោះតែវាត្រូវភ្ជាប់ខ្លួនជាបរិវារនៃអចលនវត្ថុតាំងពីកំណើត ដែលគ្រាន់តែជាវត្ថុបន្ទាប់បន្សំប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអចលនវត្ថុ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា កញ្ចក់ភ្ជាប់ជញ្ជាំង ទបង្ហូរទឹក និងពិដាន ជាដើម។ល។ ក្រៅពីអចលនវត្ថុ និងចលនវត្ថុ ក៏មានវត្ថុម្យ៉ាងទៀតផងដែរ ដែលហៅថា វត្ថុអរូបិយ។ វត្ថុនោះ គឺជាវត្ថុដែលគ្មានរូបរាង ប៉ុន្តែអាចគ្រប់គ្រងបានដូចជាវត្ថុដែលមានរូបរាងដែរ ហើយត្រូវបានបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ ចាត់ទុកថាជាចលនវត្ថុ។ វត្ថុអរូបិយ គឺមានដូចជា សិទ្ធិ ថាមពល អគ្គិសនី កម្ដៅ និងពន្លឺ ជាដើម។ ការបែងចែករវាងអចលនវត្ថុ និងចលនវត្ថុ គឺមានភាពចាំបាច់ណាស់ ព្រោះបញ្ញត្តិផ្សេងគ្នា ត្រូវយកមកអនុវត្តចំពោះប្រភេទវត្ថុទាំងពីរនេះ។ ផ្សេងពីវត្ថុ ច្បាប់ក៏បានបញ្ញត្តិពីសមាសភាគនៃវត្ថុផងដែរ ដែលសមាសភាគនៃវត្ថុនោះ គឺសំដៅលើផ្នែកមួយ ឬ ជាសមាសភាគនៃវត្ថុអ្វីមួយ ដែលមិនអាចបែងចែកបានប្រសិនបើមិនបំបែកវត្ថុនោះ ឬ ដោយមិនផ្លាស់ប្ដូរលក្ខណៈដើមនៃវត្ថុនោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ភាគនៃវត្ថុនោះ មិនអាចក្លាយជាកម្មវត្ថុនៃសិទ្ធិឯករាជ្យបានឡើយ។ លើកលែងតែចំពោះអគារ ឬ សំណង់ផ្សេងទៀត ដែលម្ចាស់សិទ្ធិបានសង់នៅលើដី ឬ រុក្ខជាតិ ឬ ដំណាំដែលម្ចាស់សិទ្ធិបានដាំជាអាទិ៍ ឬ វត្ថុដែលត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងដី ដោយមានគោលបំណងជាបណ្ដោះអាសន្ន មិនត្រូវក្លាយជាសមាសភាគនៃដីបាននោះទេ។ ឧទាហរណ៍ អំពីសមាសភាគនៃវត្ថុគឺមានដូចជា ជើងកៅអីឈើមួយ គឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃកៅអីឈើ ដែលគេនឹងយកទៅផ្គុំដើម្បីឱ្យក្លាយជាកៅអីមួយពេញលក្ខណៈតែប៉ុណ្ណោះ មិនអាចក្លាយជាកម្មវត្ថុឯករាជ្យ នៃកម្មសិទ្ធិបានជាដាច់ខាត។ ក្រៅពីការបែងចែកដូចបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ វត្ថុក៏អាចត្រូវបានបែងចែករវាងវត្ថុចម្បង និងវត្ថុចំណុះ ឬ អាចបែងចែករវាងវត្ថុដើម និងផល ផងដែរ ដែលការបែងចែកនេះ គឺជាទំនាក់ទំនងពិសេសរវាងវត្ថុ និងវត្ថុ។ វត្ថុចម្បង គឺជាវត្ថុដែលបានបកស្រាយខាងលើរួចមកហើយ។ ចំណែកឯ វត្ថុដែលមិនមែនជាសមាសភាគនៃវត្ថុចម្បង ហើយដែលកម្មសិទ្ធិករនៃវត្ថុចម្បង បានភ្ជាប់វត្ថុនោះទៅនឹងវត្ថុចម្បង ក្នុងគោលបំណងសេដ្ឋកិច្ចនៃវត្ថុចម្បងជាបន្តបន្ទាប់នោះ គឺហៅថា វត្ថុចំណុះ។ ការបង្កើត និងការផ្ទេរសិទ្ធិចំពោះវត្ថុចម្បង ត្រូវមានអានុភាពទៅលើវត្ថុចំណុះផងដែរ លើកលែងតែមានការសន្យាពិសេស។ ចំណែកឯវត្ថុដើម និងផលវិញ គឺច្បាប់បានបញ្ញត្តិយ៉ាងជាក់លាក់ថា អត្ថប្រយោជន៍ដែលកើតពីវត្ថុអ្វីមួយ ហៅថា ផល និងវត្ថុដែលបង្កើតផល ហៅថា វត្ថុដើម។ ផល គឺមានពីរប្រភេទដូចជា ផលធម្មជាតិ និងផលស៊ីវិល។ ផលធម្មជាតិ គឺជាផលដែលបានកើតឡើងតាមសភាពធម្មជាតិ ហើយត្រូវបានធ្វើលទ្ធកម្មតាមវិធីប្រើធម្មជាតិ ដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើ ផលដំណាំ ជាដើម។ល។ រីឯផលស៉ីវិល គឺជាថ្នូរចំពោះការប្រើប្រាស់វត្ថុណាមួយដូចជា ប្រាក់ថ្លៃឈ្នួល ការប្រាក់ ភាគលាភ ឬ វត្ថុផ្សេងទៀតដែលទទួលស្គាល់ថាជាថ្នូរចំពោះការប្រើវត្ថុ។ កម្មសិទ្ធិករនៃវត្ថុដើម មានសិទ្ធិទទួលបានផល ទាំងផលធម្មជាតិ និងផលស៉ីវិល។ ផលធម្មជាតិ អាចទទួលបាននៅពេលដែលផលធម្មជាតិនោះបានបំបែកពីវត្ថុដើម។ ចំណែកឯផលស៉ីវិល អាចទទួលយកបានទៅតាមអំឡុងពេលដែលមានសិទ្ធិទទួលផលនេះ ដោយគណនាតាមចំនួនថ្ងៃ។ ក្នុងករណីដែលផលត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយអ្នកដទៃ ហើយម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃវត្ថុដើមបានទទួលផលនោះ ដូច្នេះអ្នកដទៃដែលបានបង្កើតផល ហើយមានករណីយកិច្ចសងផលឱ្យម្ចាស់ដើមខាងលើ គឺអាចទាមទារឱ្យសងសោហ៊ុយធម្មតាក្នុងការបង្កើតផលបាន។ សោហ៊ុយធម្មតានោះ មិនអាចលើសពីតម្លៃនៃផលដែលត្រូវសងឡើយ។ សរុបជារួមមក ការកំណត់អំពីវត្ថុក្នុងក្រមរដ្ឋប្បវេណីឱ្យបានច្បាស់លាស់ គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដើម្បីអាចយកបទប្បញ្ញត្តិណាមួយ មកអនុវត្តលើប្រភេទវត្ថុនោះ ឱ្យត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ច្បាប់។ ពីព្រោះ ប្រសិនបើវត្ថុ មិនត្រូវបានកំណត់ និងបែងចែកជាប្រភេទឱ្យបានជាក់លាក់នោះទេ ការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះវត្ថុ គឺប្រាកដជាមានភាពច្របូកច្របល់ ហើយការអនុវត្តសិទ្ធិលើវត្ថុនោះ នឹងគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ទៅតាមវិធានគតិយុត្តនោះឡើយ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកស្រីមេធាវី មាស រ៉ាវីន និងលោក សូត្រ សុវណ្ណរាជ្យ ជាជំនួយការផ្នែកសេវាកម្មច្បាប់ និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង (អតីតភូមិបាយ៉ាប) សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group

2021-12-27 08:42:28

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ក្នុងក្រមសីលធម៌មេធាវី

(ភ្នំពេញ)៖ វិជ្ជាជីវៈមេធាវី គឺជាវិជ្ជាជីវៈឯករាជ្យ និងសេរី ដែលចូលរួមបម្រើវិស័យយុត្តិធម៌ ហើយវិជ្ជាជីវៈនេះប្រព្រឹត្តទៅបានតែក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃគណៈមេធាវីតែប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីអាចប្រកបវិជ្ជាជីវៈបាន មេធាវី ត្រូវចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីរបស់គណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងត្រូវអនុលោមតាមវិធានវិជ្ជាជីវៈមេធាវីឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ដែលក្នុងនោះរួមមាន (១)៖ ច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈមេធាវី, (២)៖ ក្រមសីលធម៌មេធាវី, និង (៣)៖ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងនៃគណៈមេធាវី។ ក្នុងការបំពេញបេសកកម្មរបស់ខ្លួន មេធាវីមានសេរីភាពក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសប្រភេទរឿងក្ដីដែលខ្លួនចង់បំពេញ និងសមាសភាពកូនក្ដីដែលខ្លួនត្រូវការពារ ឬតំណាង ហើយមេធាវីក៏ត្រូវប្រកែក មិនទទួលយកបេសកកម្មទាំងទ្បាយណា ឬអំពើទាំងទ្បាយណាដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់ វិធានវិជ្ជាជីវៈ និងសម្បជញ្ញៈរបស់ខ្លួន។ មុននឹងទទួលរឿងក្ដីណាមួយយកមកបំពេញ មេធាវីត្រូវពិចារណាអំពីកត្ដាមួយចំនួនរួមមាន ពេលវេលារបស់ខ្លួនក្នុងការបំពេញបេសកកម្មក្នុងរឿងក្ដីនោះ លទ្ធភាពក្នុងការប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកច្បាប់ ស្វែងរកមធ្យោបាយដោះស្រាយបញ្ហាជូនកូនក្ដី ទិដ្ឋភាពផ្នែកច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿង និងជាពិសេសគឺបញ្ហាទំនាស់ផលប្រយោជន៍។ ក្នុងករណីដែលមេធាវី បានដឹងថាមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍ នៅក្នុងរឿងក្ដី ហើយនៅតែយល់ព្រមទទួលយករឿងក្ដីនោះមកបំពេញទៀត នោះនឹងត្រូវប្រឈមមុខជាមួយទណ្ឌកម្មនានាដែលបានកំណត់ក្នុងវិធានវិជ្ជាជីវៈមេធាវី។ តើកាលៈទេសៈណាខ្លះ ដែលបង្កឱ្យមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍? មេធាវីដែលទទួលរឿងក្ដី ដែលមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍យកមកបំពេញ នឹងត្រូវប្រឈមជាមួយទណ្ឌកម្មបែបណាខ្លះ? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នឹងធ្វើការចែករំលែកអំពីប្រធានបទទាក់ទងនឹង «ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ក្នុងក្រមសីលធម៌មេធាវី» ជូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ៖ ពាក្យថា ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ មានកំណត់នៅក្នុងនិយមន័យ នៃច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដែលមានន័យថា ផលប្រយោជន៍ជាទឹកប្រាក់ ផលប្រយោជន៍នយោបាយ ផលប្រយោជន៍សម្រាប់គ្រួសារ ឬផលប្រយោជន៍ ផ្ទាល់ខ្លួន ដែលអាចមានឥទ្ធិពលលើទង្វើរបស់ជនណាម្នាក់ ក្នុងការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចជាផ្លូវការបស់ខ្លួន។ សម្រាប់ក្រមសីលធម៌ នៃគណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឆ្នាំ២០១២ ត្រង់មាត្រា ២៥ ក៏បានកំណត់អំពីទំនាស់ផលប្រយោជន៍ ដោយហាមមេធាវីមិនត្រូវទទួលរឿងក្ដីទាំងឡាយដូចខាងក្រោម៖ ១៖ រឿងក្ដីមួយដែលមានមេធាវីខ្លួនឯង ឬក្រុមមេធាវីរបស់ខ្លួន បានជួយបដិភាគី (ភាគីម្ខាងទៀតនៃរឿងក្ដី) ក្នុងការផ្ដល់យោបល់ ឬបានទទួលយល់ព្រមតំណាងឱ្យបដិភាគីរួចហើយ។ ក្នុងន័យនេះ ក្រុមមេធាវី សំដៅទៅលើមេធាវីជាសហការី បំពេញកិច្ចការផេ្សងៗក្នុងនាម និងក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់សហភាតា ដែលជាប្រធានក្រុមតាមកិច្ចសន្យានៃកិច្ចសហការ។ ក្នុងករណីសមាជិកនៃក្រុមមេធាវីទទួលបេសកកម្ម ក្នុងនាមខ្លួនផ្ទាល់ក្រៅក្រុម មេធាវីនោះត្រូវតែទទួលខុសត្រូវជាមួយអតិថិជនដោយខ្លួនឯង តែបេសកកម្មនោះមិនត្រូវមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍ជាមួយក្រុមខ្លួនទេ។ ២៖ នៅពេលដែលផលប្រយោជន៍របស់អតិថិជនម្នាក់ មានទំនាស់ជាមួយផលប្រយោជន៍អតិថិជនម្នាក់ទៀត នៅក្នុងរឿងក្ដីដែលមេធាវី ឬក្រុមមេធាវីរបស់ខ្លួនកំពុងកាន់។ ៣៖ នៅពេលដែលអតិថិជនទាំងពីរ ជាភាគីវិវាទនៅក្នុងរឿងក្ដីតែមួយ។ ៥៖ នៅពេលដែលអតិថិជនម្នាក់ចង់ពឹងពាក់មេធាវី ឬក្រុមមេធាវីរបស់ខ្លួន តែមេធាវី ឬក្រុមមេធាវីនេះធ្លាប់បានទទួលជួយបដិភាគីនៅក្នុងរឿងក្ដីដទៃ ឬមេធាវីបានយល់ព្រមផ្ដល់យោបល់ផ្នែកច្បាប់បន្តទៀត លើកលែងតែរឿងក្ដីចុងក្រោយដែលមេធាវី ឬក្រុមមេធាវីដែលធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធនោះ បានកន្លងផុតទៅអស់ រយៈពេល ២ (ពីរ) ឆ្នាំ។ ៦៖ រឿងក្ដីមួយដែលមេធាវី ឬក្រុមមេធាវីរបស់ខ្លួនបានដើរតួជាអាជ្ញាកណ្ដាល អ្នកផ្សះផ្សា ឬអ្នកសម្របសម្រួល ក្នុងទម្រង់នីតិវិធីនៃការដោះស្រាយជម្លោះក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ ៧៖ ករណីដែលមេធាវី ឬក្រុមមេធាវី ជាទីប្រឹក្សា ឬធ្លាប់ជាទីប្រឹក្សារបស់អតិថិជនច្រើនគ្នានោះ មេធាវីនឹងអាចទទួលការពារប្រយោជន៍ភាគីណាមួយបាន លុះត្រាតែត្រូវជម្រាបទៅភាគីឯទៀត និងបន្ទាប់ពីទទួលបានការយល់ព្រមសិន ហើយត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នកុំឱ្យបាត់បង់នូវភាពថ្លៃថ្នូរ កិត្តិយស និងការសម្ងាត់វិជ្ជាជីវៈ។ ផ្អែកលើមាត្រា៥៩ មាត្រា៦៣ និងមាត្រា៦៤ នៃច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈមេធាវី ប្រសិនបើមេធាវីណាប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងវិធាននៃវិជ្ជាជីវៈ ឬប្រព្រឹត្តអំពើណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់សីលធម៌ ឬកិត្តិយសមេធាវី ទោះបីប្រព្រឹត្តក្រៅពីការប្រកបវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួនក៏ដោយ មេធាវីនោះនឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មជាបទពិន័យ ដែលអាចធ្វើឡើងក្នុងទម្រង់ជា ការព្រមាន ការស្ដីបន្ទោស ការហាមឃាត់ប្រកបវិជ្ជាជីវៈមួយរយៈពេល (មិនអាចលើសពី ២ ឆ្នាំ) ការលុបឈ្មោះចោលពីបញ្ជីនៃគណៈមេធាវី ការលុបឈ្មោះចោលពីបញ្ជីនៃមេធាវីកម្មសិក្សា ឬការហូតងារកិត្តិយស។ ចំពោះ ទោសហាមឃាត់ប្រកបវិជ្ជាជីវៈមួយរយៈពេល អាចព្យួរបាន ប៉ុន្តែបើក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ ក្រោយពីបានប្រកាសទោសព្យួរនេះ មេធាវី នោះត្រូវបានផ្តន្ទាទោសវិន័យថ្មីមួយទៀត ក្នុងករណីនេះត្រូវអនុវត្តទោសហាមឃាត់ប្រកបវិជ្ជាជីវៈមួយរយៈ ដោយយកទោសថ្មីទៅបូកជាមួយទោសចាស់ដែលបានព្យួរ។ សរុបមក ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ក្នុងក្រមសីលធម៌មេធាវី ជាចំណុចសំខាន់មួយដែលមេធាវីគ្រប់រូបគួរពិចារណា ឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មុននឹងធ្វើការសម្រេចចិត្តទទួលយកការពឹងពាក់ពីកូនក្ដី។ ការគោរពតាមវិធានវិជ្ជាជីវៈមេធាវី ក៏ដូចជាការបដិសេធមិនទទួលរឿងក្ដីណាមួយ ដែលមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍ដូចមានរៀបរាប់ខាងលើ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អ ក្នុងការបង្ហាញអំពីសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនៃវិជ្ជាជីវៈនេះ ព្រោះមេធាវីត្រូវគិតពីផលប្រយោជន៍របស់កូនក្ដី ធំជាងការគិតពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងអាចគេចផុតពីទណ្ឌកម្មជាបទពិន័យ ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់ខ្លួននៅពេលក្រោយ៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ម៉េង វណ្ណី និងកញ្ញា គន្ធ វិជិតា ជាជំនួយការមេធាវី និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥, អ៉ីម៉ែល៖president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com,ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវី កម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group.

2021-12-21 09:07:17

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល

(ភ្នំពេញ)៖ ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅតែងតែមានការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមកជាប្រចាំថ្ងៃ លើការជួញដូរទំនិញដើម្បីប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ។ ក្នុងនោះបំណុលដែលកើតឡើងពីជំនួញ និងការខ្ចីប្រាក់រវាងកូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុល មានជាហូរហែជាកត្កាមួយធ្វើឱ្យមានវិវាទប្រសិនបើភាគីណាមួយមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដែលបានកំណត់។ ដូច្នេះជៀសវាងការធ្វេសប្រហែសបណ្ដាលឱ្យបាត់បង់សិទ្ធិលើបំណុលរបស់ម្ចាស់បំណុល និងខូចប្រយោជន៍កូនបំណុល ក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានចែងពីអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ដើម្បីកាត់បន្ថយនូវបណ្តឹងដែលមិនច្បាស់លាស់ ផុតពេលវេលាប្តឹង និងកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់សម្រាប់ម្ចាស់បំណុលក្នុងការធ្វើបណ្តឹង ជៀសវាងតុលាការចំណាយពេលយូរលើបណ្តឹងទាំងនោះ។ ដើម្បីយល់ដឹងឱ្យកាន់តែច្បាស់ថា អ្វីទៅជាអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល, កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពី «អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល» មកធ្វើការបកស្រាយជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចខាងក្រោម៖ ក្រមរដ្ឋប្បវេណីបានបញ្ញត្តិពីអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ដូច្នេះសូមធ្វើការបង្ហាញអំពីអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលទូទៅ និងអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលដែលមានអំឡុងពេលខ្លី។ ចំពោះពេលដែលចាប់ផ្ដើមគិតអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល គឺត្រូវគិតចាប់ពីពេលដែលម្ចាស់បំណុលអាចអនុវត្តសិទ្ធិលើបំណុលនោះបាន ពោលគឺ នៅពេលដែលលែងមានឧបសគ្គតាមផ្លូវច្បាប់ ក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិលើបំណុល។ រីឯអំឡុងពេលនៃអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ទូទៅ មានរយៈពេល ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ។ ចំណែកអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលអំពីថ្លៃទំនិញ ឬ ថ្លៃសេវាដែលផលិតករ ឬ ពាណិជ្ជករលក់ ឬ ផ្ដល់ទៅឱ្យអ្នកដែលមិនមែនជាពាណិជ្ជករនោះ អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិនេះ មានអំឡុងពេលត្រឹមតែ ០២ (ពីរ) ឆ្នាំ ប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះសិទ្ធិលើបំណុលដែលចូលជាស្ថាពរ ដោយសាលក្រម ឬ សាលដីកាស្ថាពរ ឬ ដោយការផ្សះផ្សាតាមផ្លូវតុលាការ ឬ ដោយវិធីផ្សេងដែលមានអានុភាពដូចគ្នានឹងសាលក្រមស្ថាពរ ទោះបីជាមានបញ្ញត្តិដែលកំណត់អំឡុងពេលនៃអាជ្ញាយុកាលតិចជាង ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំក៏ដោយ ក៏អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលស្ថាពរនោះ ត្រូវមានអំឡុងពេល ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ដោយគិតចាប់ពីពេលដែលសិទ្ធិលើបំណុលនោះចូលជាស្ថាពរដែរ។ ប្រសិនបើនិយាយពីអានុភាពនៃអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលវិញ គឺមានអានុភាពប្រតិសកម្ម (អនុភាពនៃលក្ខខណ្ឌគតិយុត្តដែលមានទៅលើសកម្មភាពពីអតីតកាល) ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលចាប់ផ្ដើមគិតអាជ្ញាយុកាល មានន័យថា បើអាជ្ញាយុកាលនោះបានកន្លងផុត ដូច្នេះ សិទ្ធិលើបំណុលត្រូវបានរំលត់ដោយប្រតិសកម្មចាប់ពីថ្ងៃដែលចាប់ផ្ដើមគិតអាជ្ញាយុកាលមកម្ល៉េះ ហើយនឹងនាំឱ្យកូនបំណុលរួចផុតពីកាតព្វកិច្ច ឬ សំណងនៃការខូចខាតផ្សេងៗទៀតដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងអំឡុងពេលចាប់ផ្ដើមគិតអាជ្ញាយុកាលនេះ។ អ្នកដែលមានសិទ្ធិអាចលើកឡើងនូវអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលនោះ គឺមានដូចជាកូនបំណុល ឬ កូនបំណុលដោយសាមគ្គីភាព អ្នកធានាបំណុល អ្នកធានាបំណុលដោយវត្ថុ តតិយជនដែលបានធ្វើលទ្ធកម្ម និងបុគ្គលដែលមានផលប្រយោជន៍ត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់។ ជាគោលការណ៍ ការលើកឡើងពីអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល អាចត្រូវបានតវ៉ាដោយម្ចាស់បំណុលបាន ដោយយោងលើមូលហេតុដែលរួមមានដូចជា ការផ្អាកអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល និង ការបង្អង់អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល។ ការផ្អាកអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល គឺចង់សំដៅដល់ការមិនបន្តដំណើរការនៃអាជ្ញាយុកាល ក្នុងករណីដែលមានហេតុនៃការផ្អាក ដោយចាត់ទុកថាអំឡុងពេលនៃអាជ្ញាយុកាលដែលមានដំណើរការកន្លងមក គឺពុំមានអានុភាពតាមច្បាប់ ។ រីឯហេតុនៃការផ្អាកអាជ្ញាយុកាល មានដូចជា ការទាមទារតាមផ្លូវតុលាការ ឬ ការចូលរួមក្នុងនីតិវិធីក្ស័យធន ឬ ការអនុវត្តសិទ្ធិដែលមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល ឬ សកម្មភាពអនុវត្តដោយបង្ខំ ឬ សកម្មភាពចាត់ចែងការរក្សាការពារ និង ការទទួលស្គាល់កាតព្វកិច្ច ដោយការសងមួយផ្នែក ការបង់ការប្រាក់ ការដាក់ប្រាតិភោគ ឬ វិធីផ្សេង។ ការបង្អង់អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ជាការមិនបន្តដំណើរការនៃអាជ្ញាយុកាល ក្នុងអំឡុងពេលដែលត្រូវបង្អង់ ពោលគឺគ្រាន់តែជាការធ្វើឡើងដើម្បីពន្យារពេលកុំឱ្យអាជ្ញាយុកាលត្រូវបានផុតរលត់មួយរយៈពេលតែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកឯមូលហេតុនៃការបង្អង់អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលនោះ រួមមាន ករណីម្ចាស់បំណុលបានធ្វើការដាស់តឿន ករណីអនីតិជន ឬ ជនស្ថិតនៅក្រោមរបបអាណាព្យាបាលទូទៅ ដែលគ្មានអ្នកតំណាងដែលច្បាប់បានកំណត់ក្នុងអំឡុងពេល ០៦ (ប្រាំមួយ) ខែ មុនពេលផុតអំឡុងពេលនៃអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ករណីបង្អង់ការសម្រេចអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលរវាងប្តីប្រពន្ធ និង ការបង្អង់ការសម្រេចអាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុលដោយមហន្តរាយធម្មជាតិ។ សរុបជារួមមក អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិលើបំណុល ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់កូនបំណុល ព្រមទាំងតតិយជនផ្សេងទៀត ដែលអាចមានផលប្រយោជន៍ និងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កាត់បន្ថយនូវបញ្ហាលំបាកក្នុងការប្រមូលភស្តុតាង ព្រមទាំងធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាព និងរក្សានូវសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គម ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់ម្ចាស់បំណុលខ្លាំងណាស់ប្រសិនបើអាជ្ញាយុកាលនេះ ត្រូវបានផុតរលត់រយៈពេលដែលច្បាប់បានកំណត់៕ រៀបរៀងដោយ៖ មេធាវី ទ្រី ស្រីល័ក្ខណ និងលោក សូត្រ សុវណ្ណរាជ្យ ជាជំនួយការផ្នែកសេវាកម្មច្បាប់ និងជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង (អតីតភូមិបាយ៉ាប) សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group

2021-12-16 09:19:02

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការកំណត់របៀបរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនដោយតុលាការ

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងសំណុំរឿងលែងលះ ក្រៅពីការបែងចែកទ្រព្យរួមរបស់ប្តីប្រពន្ធ ប្រសិនបើប្តីប្រពន្ធដែលជាគូភាគីវិវាទនោះមាន កូនជាអនីតិជន (កូនមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ) ហើយតុលាការបានកំណត់អ្នកមានអំណាចមេបា គឺជាម្តាយ ជាអាទិ៍ ឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា ក្រោយការលែងលះ មានសិទ្ធិទទួលព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពកូនជាអនីតិជនដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម្តាយ តាមរយៈឪពុកនោះស្នើសុំទៅតុលាការ ឬទោះបីជាគ្មានការស្នើសុំក៏ដោយ ក៏តុលាការត្រូវសម្រេចអំពីរបៀបនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូននោះផងដែរ បើឪពុកម្តាយដែលបានលែងលះនោះ មិនអាចពិភាក្សាគ្នាអំពីរបៀបនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនបានដោយវិជ្ជមាន។ តើតុលាការអាចកំណត់របៀបរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនដោយវិធីណា? ដើម្បីឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ អំពីការកំណត់របៀបរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនដោយតុលាការ សម្រាប់សប្ដាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ រួមជាមួយវិភាគទានច្បាប់ ក្នុងគម្រោងស្ដីពីការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី ការកំណត់របៀបរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនដោយតុលាការ មកធ្វើការបកស្រាយ និងចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ដូចតទៅ៖ នៅក្នុងករណីខាងលើ ឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា អាចស្នើសុំទៅតុលាការដោយកំណត់អំពីរបៀបនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូន ប៉ុន្តែការស្នើសុំរបស់ឪពុកនោះមិនតម្រូវថាតុលាការត្រូវពិចារណានោះទេ អ្វីដែលតុលាការត្រូវធ្វើការពិចារណាអំពីរបៀបនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូន គឺជាខ្លឹមសារ មានលក្ខណៈជាការឱ្យម្តាយដែលជាអ្នកមានអំណាចមេបា ធ្វើសកម្មភាពជាកំណត់មួយ ក្នុងគោលដៅឱ្យឪពុកដែលគ្មានអំណាចមេបា អាចទទួលបានសិទ្ធិទាមទារឱ្យរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូន បើមានការប្រឆាំង ឬមិនសហការពីម្តាយ។ ជាទូទៅ បុគ្គលដែលគ្មានអំណាចមេបា គឺពិបាកទទួលការសហការពីបុគ្គលដែលមានអំណាចមេបា ពេលចង់បានព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពកូនជាក់ស្តែង ហេតុនេះសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ទី១ ត្រូវមានភាពបត់បែន ទី២ មានខ្លឹមសារជាអាជ្ញាបញ្ជា ដូចជា បង្គាប់ឱ្យម្តាយប្រគល់របាយការណ៍ស្តីពីស្ថានភាពកូនឱ្យឪពុក ដើម្បីនៅពេលម្តាយមិនធ្វើ គឺអាចអនុវត្តដោយបង្ខំ និងទី៣ គិតពីប្រយោជន៍របស់កូន។ ផ្អែកលើមូលដ្ឋានទាំងនេះ សេចក្តីសម្រេចបញ្ចប់ករណីការប្រាស្រ័យទាក់ទងកូន អាចមានខ្លឹមសារថា បង្គាប់បញ្ជា តាមវិធី ដូចខាងក្រោម៖ * ទី១.ចំនួនដង៖ រាយការណ៍មួយខែមួយដង នៅរៀងរាល់ចុងខែនីមួយៗ ដោយភ្ជាប់របាយការណ៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ * ទី២.វិធីប្រគល់៖ ម្តាយត្រូវប្រគល់របាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនឱ្យឪពុក នៅទីកន្លែងប្រគល់, ទីកន្លែងប្រគល់ អាស្រ័យលើការពិភាក្សា បើមិនអាចពិភាក្សា គឺទីកន្លែងប្រគល់ដែលនៅជិតកន្លែងកូនស្នាក់នៅ * ទី៣.របៀបជំនួស៖ ក្នុងករណីមិនអាចអនុវត្តតាមការកំណត់ខាងលើនេះទេ ដូចជា ឪពុកឈឺ ឬម្តាយឈឺ ឬជាប់រវល់ ជាអាទិ៍ គូភាគីត្រូវកំណត់ផ្សេងតាមការពិភាក្សា បើមិនអាចពិភាក្សាគ្នា ត្រូវផ្ញើរបាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូនឪពុកតាមរយៈ Messenger ឈ្មោះ #DAD# ជាអាទិ៍។ ប្រសិនបើខ្លឹមសារនៃសេចក្តីសម្រេចបញ្ចប់មិនមានលក្ខណៈបង្គាប់បញ្ជា នៅពេលអ្នកមានអំណាចមេបា មិនសហការជាមួយនឹងអ្នកគ្មានអំណាចមេបា ក្រោយពេលបណ្តឹងបានចប់ និងចូលជាស្ថាពរ នឹងបង្កការលំបាកដល់អ្នកគ្មានអំណាចមេបា ក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពកូន នាំឱ្យសិទ្ធិនេះ មិនអាចអនុវត្តជាក់ស្តែង ធ្វើឱ្យគោលបំណងនៃបណ្តឹងដែលថាបញ្ចប់វិវាទដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ជាអាទិ៍ មិនអាចកើតមានឡើងជាក់ស្តែង ហេតុនេះ មានភាពចាំបាច់ត្រូវស្វែងយល់អំពីវិធីនៃការរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពកូន មិនមែនបញ្ជាក់ឡើងវិញនៃលក្ខណៈសារធាតុនៃសិទ្ធិនោះទេ ពីព្រោះសិទ្ធិទាមទារឱ្យរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពរបស់កូន ច្បាប់ទទួលស្គាល់រួចទៅហើយ ដូចមានកំណត់នៅក្នុងមាត្រា ១០៤១ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី ប៉ុន្តែអ្វីដែលត្រូវធ្វើ គឺសម្រេចយ៉ាងណាឱ្យលក្ខណៈសារធាតុនៃសិទ្ធិនោះអាចអនុវត្តជាសត្យានុម័ត ប្រសិនបើគ្មានការសហការពីអ្នកមានអំណាចមេបា៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី អ៉ីវ ប៉ូលី គ្រូបង្រៀនច្បាប់នៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈមេធាវី និងជាអ្នកបណ្តុះបណ្តាលនៃកម្មវិធីវិភាគទានច្បាប់

2021-12-06 16:54:16

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ សំណងនៃការខូចខាត

(ភ្នំពេញ)៖ នៅពេលភាគីព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតកិច្ចសន្យា ភាគីត្រូវអនុវត្តតាមសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចដូចមានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យា ប៉ុន្ដែផ្ទុយទៅវិញប្រសិនបើមានភាគីម្ខាងណាមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដូចមានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យាទេ ភាគីម្ខាងទៀតអាចប្រើប្រាស់វិធីសង្គ្រោះចំពោះការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចនោះបាន តាមរយៈការទាមទារឱ្យអនុវត្ដដោយបង្ខំ សងសំណងនៃការខូចខាត ឬរំលាយកិច្ចសន្យា។ សំណងនៃការខូចខាតជាវិធីសង្រ្គោះមួយក្នុងចំណោមវិធីសង្គ្រោះផ្សេងៗទៀត ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីសងការខូចខាតផ្សេងៗដែលម្ចាស់បំណុលទទួលរង ដោយសារការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់កូនបំណុល។ តើអ្វីទៅជាសំណងការខូចខាត? សប្ដាហ៍នេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាព Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជា សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពី សំណងការខូចខាត មកធ្វើការបង្ហាញជូនបងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចខាងក្រោម៖ ជាគោលការណ៍សំណងការខូចខាត ដែលកើតចេញពីការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់កូនបំណុល ត្រូវសងទៅម្ចាស់បំណុលជាប្រាក់ (មាត្រា៤០៤ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី) ប៉ុន្ដែប្រសិនបើគូភាគីបានសន្យាពិសេសផ្សេងពីនេះ សំណងនៃការខូចខាតអាចត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទៅតាមការសន្យាពិសេសរបស់គូភាគីផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ ករណីបែកវត្ថុតម្រូវឱ្យជួសជុសវត្ថុនោះវិញ ជាដើម។ កូនបំណុលត្រូវសងសំណងនៃការខូចខាតទៅម្ចាស់បំណុលចំពោះ ការខូចខាតដែលកើតឡើងជាធម្មតា និង ការខូចខាតដែលកើតឡើងដោយ សារកាលៈទេសៈពិសេស។ ការខូចខាតដែលកើតឡើងជាធម្មតា គឺជាការខូចខាតដែលនឹងកើតឡើងដោយសារកូនបំណុលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ច។ ឧទាហរណ៍ ករណីអ្នកលក់មិនព្រមប្រគល់កម្មវត្ថុនៃការទិញលក់តាមការកំណត់ទៅឱ្យអ្នកទិញ ការបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់អ្នកទិញដែលកើតចេញ ពីការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកលក់ គឺជាការខូចខាតដែលកើតឡើងជាធម្មតា។ ការខូចខាតដែលកើតឡើងដោយសារកាលៈទេសៈពិសេស គឺជាការខូចខាតដែលភាគីអាចព្យាករបានថានឹងអាចកើតមានឡើងនៅពេលធ្វើកិច្ចសន្យា។ ឧទាហរណ៍ កិច្ចសន្យាដឹកជញ្ជូនគំនូរមានតម្លៃខ្ពស់ និងងាយស្រួលធ្វើឱ្យខូចខាត ឬបាត់បង់ ប្រសិនបើអ្នកដឹកជញ្ជូនបានធ្វើឱ្យគំនូរខូចខាត ឬបាត់បង់ដោយ សារកំហុសរបស់ខ្លួន នោះម្ចាស់គំនូរអាចធ្វើការទាមទារសំណងការខូចខាត ដែលមានចំនួនទឹកប្រាក់ច្រើនដោយអះអាងថាការខូចខាតជាការខូចខាត ដែលកើតឡើងដោយសារកាលៈទេសៈពិសេស។ លក្ខខណ្ឌដើម្បីទាមទារសំណងនៃការខូចខាតរួមមាន៖ ការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់កូនបំណុល, អត្ថិភាពនៃការខូចខាត, កំហុសរបស់កូនបំណុល និងទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល មានន័យថាការខូចខាតរបស់ម្ចាស់បំណុល គឺកើតចេញពីកំហុសរបស់កូនបំណុលដោយផ្ទាល់ ដែលមិនបានអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដូចមានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យា។ ឧទាហរណ៍ ក និង ខ បានចុះកិច្ចសន្យាទិញលក់ផ្ទះជាមួយគ្នា។ បន្ទាប់ពី ក បានប្រគល់ប្រាក់ថ្លៃទិញផ្ទះចប់សព្វគ្រប់ហើយ ខ មិនបានប្រគល់ផ្ទះតាមការកំណត់ដូចក្នុងកិច្ចសន្យានោះទេ ជាហេតុធ្វើឱ្យ ក ត្រូវជួលផ្ទះសំណាក់ដើម្បីស្នាក់នៅជាបណ្ដោះអាសន្នសិន ហេតុនេះថ្លៃឈ្នួលជួលផ្ទះសំណាក់នោះ គឺជាការខូចខាតរបស់ ក ដែលកើតចេញពីកំហុសដោយផ្ទាល់របស់ ខ ដែលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដូចមានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យាទិញលក់រវាងភាគីទាំងពីរ។ ម្ចាស់បំណុលអាចទាមទារសំណងការខូចខាតពីកូនបំណុលនូវ៖ ផលប្រយោជន៍ពីការអនុវត្តដែលខ្លួនទទួលបានដោយកិច្ចសន្យា, ចំណាយដែលគ្មានប្រយោជន៍ដោយសារការមិនអនុវត្ដ, ចំណាយដែលបង្កើនឡើងដោយសារការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ច និងសំណងការខូចខាតខាងផ្លូវចិត្ដ។ ឧទាហរណ៍ ក បានទិញរថយន្ដពី ខ តម្លៃ ២.០០០ USD ដើម្បីលក់បន្ដឱ្យ គ ក្នុងតម្លៃ ៣.០០០ USD។ បន្ទាប់ពី ក បានប្រគល់ប្រាក់ថ្លៃទិញរថយន្ដគ្រប់ចំនួន ខ មិនបានប្រគល់រថយន្ដតាមការកំណត់នោះទេដែលធ្វើឱ្យ ក មិនអាចលក់រថយន្ដបន្ដបាន។ ដោយសារការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ច ក បានផ្ញើលិខិតជូនដំណឹងដាស់តឿនតាមប្រៃសណីយ៍ និងបានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយមេធាវីអស់ចំនួន ៣០០ USD លើសពីនេះទៀត ក បានចំណាយប្រាក់ចំនួន ៥០ USD ឱ្យតតិយជនដើម្បីធ្វើការវាយតម្លៃរថយន្ដមុនពេលចុះកិច្ចសន្យាទិញលក់រថយន្ដ ដូច្នេះ ក អាចទាមទារសំណងនៃការខូចខាតពី ខ នូវទំហំទឹកប្រាក់ ១.០០០ USD (ផលប្រយោជន៍ពីការអនុវត្តដែលខ្លួនទទួលបានដោយកិច្ចសន្យា), ៣០០ USD (ចំណាយដែលបង្កើនឡើងដោយសារការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ច) និង ៥០ USD (ចំណាយដែលគ្មានប្រយោជន៍ដោយសារការមិនអនុវត្ដ) សរុបចំនួន ១.៣៥០ USD ព្រមទាំងសំណងការខូចខាតខាងផ្លូវចិត្ត (ត្រូវកំណត់តាមឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់តុលាការ)។ ម្ចាស់បំណុល និងកូនបំណុល អាចកំណត់ជាមុននូវការសន្យាពិសេសអំពីលក្ខខណ្ឌ និងចំនួនសំណងការខូចខាតដូចជាករណីចែងបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើអ្នកលក់មិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមការកំណត់នោះទេ អ្នកលក់ត្រូវទទួលខុសត្រូវការសងសំណងនៃការខូចខាតទោះបីជាអ្នកលក់មានកំហុស ឬគ្មានកំហុស ប៉ុន្ដែចំពោះការសន្យាពិសេសដែលនាំឱ្យកូនបំណុលរួចផុតជាមុន ពីការទទួលខុសត្រូវក្នុងការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដោយចេតនា ឬដោយកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរច្បាប់មិនបានទទួលស្គាស់អានុភាព នៃការកំណត់លក្ខខណ្ឌបែបនេះនោះទេ។ លើសពីនេះទៀត ប្រាក់ធានាសំណងក្នុងករណីបំពានកិច្ចសន្យា ត្រូវសន្មតជាការកំណត់ជាមុននូវចំនួននៃសំណង។ ឧទាហរណ៍ ប្រាក់កក់ក្នុងកិច្ចសន្យាទិញលក់ គឺជាចំនួននៃសំណងការខូចខាតដែលត្រូវបានកំណត់ជាមុនផងដែរ។ ជាគោលការណ៍ ប្រសិនបើភាគីបានធ្វើការសន្យាពិសេសអំពីចំនួន នៃសំណងការខូចខាតតុលាការមិនអាចបន្ថែម ឬបន្ថយចំនួននោះបាននោះទេ លុះត្រាតែចំនួនទឹកប្រាក់ដែលភាគីទាំងសងខាង បានកំណត់ជាមុននោះច្រើនហួសហេតុពេក ឬតិចហួសហេតុពេកបើធៀបនឹងការខូចខាត។ អាជ្ញាយុកាលនៃការរំលត់សិទ្ធិទាមទារឱ្យសងការខូចខាត ដោយសារការមិនអនុវត្ដកាតព្វកិច្ច មានអំឡុងពេល ០៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំក្រោយពីពេលដែលការខូចខាតនោះបានកើតឡើង (មាត្រា៥០៦ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី)។ សរុបសេចក្ដីមក សំណងនៃការខូចខាត គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃវិធីសង្រ្គោះចំពោះការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់កូនបំណុល ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីធានាឱ្យម្ចាស់បំណុលទទួលបាននូវប្រាក់សំណង តបស្នងចំពោះការខូចខាតដែលខ្លួនបានទទួលរង ដោយសារការមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់កូនបំណុល៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោក ប៊ុន វិទូ ជាប្រធានផ្នែកសេវាកម្មច្បាប់ និងលោក ប៉ូល គីមសេង ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុង ភូមិឧកញ៉ាវាំង (អតីតភូមិបាយ៉ាប) សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ http://www.ciclg.com/, ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ/Cambodia International Cooperation Law Group.

2021-11-30 08:45:45

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោស

(ភ្នំពេញ)៖ ជារៀងរាល់ពេលបុណ្យជាតិ និងព្រឹត្ដិការណ៍ជាតិធំៗ យើងសង្កេតឃើញថាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទ្រង់តែងតែឡាយព្រះហត្ថលេខាលើព្រះរាជក្រឹត្យ ដើម្បីព្រះរាជទានផ្ដល់នូវការបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោសដល់ទណ្ឌិតដែលជាប់ក្នុងពន្ធនាគារ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់បានរួចផុតរយៈពេលនៃការអនុវត្ដទោសពន្ធនាគារមកតិចជាងមុន ឬឱ្យរួចផុតពីទោសដាក់ពន្ធនាគារ ដោយត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញជាអាទិ៍។ ព្រះរាជទានរបស់ព្រះមហាក្សត្រក្នុងការបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោសចំពោះទណ្ឌិតនេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មទណ្ឌិតនោះ ឱ្យចូលទៅរួមរស់នៅក្នុងសង្គមវិញ ឬក្នុងគោលបំណងផ្នែកមនុស្សធម៌។ តើការបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោសអាចត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងបុណ្យជាតិ ឬព្រឹត្ដិការណ៍អ្វីខ្លះ? តើមានលក្ខខណ្ឌ ទម្រង់បែបបទ និងនីតិវិធីយ៉ាងដូចម្ដេច ដើម្បីទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោសនេះ? ដើម្បីឱ្យជ្រាបច្បាស់សម្រាប់សប្ដាហ៍នេះ កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពី «ការបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោស» មកបកស្រាយ និងចែករំលែកជូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចតទៅ៖ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា ២៧ បានបញ្ញត្ដិថា «ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់មានព្រះរាជសិទ្ធិបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោស»។ ចំពោះលក្ខខណ្ឌ បែបបទ និងនីតិវិធីនៃការបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោសនេះ ត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រតក/០១២១/០៣០ ចុះថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ គឺ ការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោសចំពោះទណ្ឌិតត្រូវកំណត់អាចស្នើសុំ ៥ (ប្រាំ) ដង ក្នុង ១ (មួយ) ឆ្នាំ ដោយធ្វើឡើងនៅក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យជាតិ ឬព្រឹត្ដិការណ៍ធំៗ ដូចជា (១) ទិវាជ័យជំនះលើរបបប្រល័យពូជសាសន៍ (២) ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិ (៣) ពិធីបុណ្យវិសាខបូជា (៤) ពិធីបុណ្យឯករាជ្យជាតិ និង (៥) ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក។ ការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោស ក៏អាចធ្វើបានដែរក្នុងពិធីបុណ្យ ឬព្រឹត្ដិការណ៍ធំៗរបស់ជាតិ ហើយអាចធ្វើសម្រាប់ពិធីបុណ្យនីមួយៗខាងលើដោយដាច់ដោយឡែក ឬរួមគ្នា។ ១៖ សម្រាប់លក្ខខណ្ឌនៃការទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោស ទណ្ឌិតដែលអាចនឹងត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោសត្រូវបំពេញនូវលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនដូចជា៖ * ទណ្ឌិតទាំងអស់ដែលត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារដោយសាលក្រម ឬសាលដីកាស្ថាពររបស់តុលាការនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឬត្រូវបានបញ្ជូនមកអនុវត្ដទោសនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ * ភ្ញាក់រលឹកខិតខំកែប្រែគំនិតមារយាទឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋសុចរិត ដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មចូលរួមរស់នៅក្នុងសង្គមវិញ។ * គោរពប្រតិបត្ដិយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងត្រឹមត្រូវ តាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ពន្ធនាគារ និងជាគំរូល្អដល់ទណ្ឌិត និងជនជាប់ឃុំដទៃទៀត។ * ចូលរួមអនុវត្ដយ៉ាងសកម្ម និងទៀងទាត់នូវកម្មវិធីអប់រំកែប្រែ កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងកម្មវិធីសមាហរណកម្ម។ * គោរពប្រតិបត្ដិយ៉ាងហ្មត់ចត់ និងត្រឹមត្រូវតាមសេចក្ដីណែនាំផ្សេងទៀតរបស់ពន្ធនាគារ។ លើសពីនេះទៅទៀត ការបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោស អាចអនុវត្ដផងដែរ ក្នុងហេតុផលមនុស្សធម៌ចំពោះទណ្ឌិតដែលមានវ័យចាស់ជរា ជាស្រ្ដីមានគភ៌ ឬមានជំងឺរ៉ាំរៃធ្ងន់ធ្ងរ វិបល្លាសស្មារតី ឬពិការភាពដោយមានលិខិតបញ្ជាក់ពីគ្រូពេទ្យ ដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងមានសមត្ថកិច្ច។ ប្រធានពន្ធនាគារ ត្រូវធ្វើការបញ្ជាក់អំពីការបំពេញលក្ខខណ្ឌតាមស្ថានភាពនីមួយៗរបស់ទណ្ឌិតដូចមានចែងក្នុងកថាខណ្ឌខាងលើ ដើម្បីរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះ ទណ្ឌិតដែលត្រូវស្នើសុំទៅគណៈកម្មការរាជធានី ខេត្ដ និងគណៈកម្មការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ក៏ប៉ុន្ដែ ទោះបីជាទណ្ឌិតដែលបានបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើក៏ដោយ ដើម្បីអាចទទួលការបន្ធូរបន្ថយទោសបាន លុះត្រាតែទណ្ឌិតនោះបានទទួលរងទោស ១/៣ (មួយភាគបី) នៃទោសដាក់ពន្ធនាគារដែលតុលាការបានកំណត់ ហើយចំពោះទោសដាក់ពន្ធនាគារមួយជីវិត ទណ្ឌិតត្រូវទទួលរងទោស ១០ (ដប់) ឆ្នាំជាមុនសិន។ ដើម្បីអាចលើកលែងទោសបានលុះត្រាតែទណ្ឌិតបានទទួលរងទោសដាក់ពន្ធនាគារ ចំនួន ២/៣ (ពីរភាគបី) នៃទោស ហើយចំពោះទោសដាក់ពន្ធនាគារមួយជីវិត អាចទទួលបានការលើកលែង បើសិនជាទណ្ឌិតនោះ អនុវត្តទោសយ៉ាងតិច ៣០ (សាមសិប) ឆ្នាំ ឬ២០ (ម្ភៃ) ឆ្នាំ ក្នុងទោសករណីដែលមានការបន្ធូរបន្ថយទោស។ ២៖ បែបបទ នីតិវិធីនៃការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោស ប្រធានពន្ធនាគារត្រូវរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិត ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្ដិអាចស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោស រួមនឹងសំណុំឯកសារពាក់ព័ន្ធ បញ្ជូនមក គណៈកម្មការរាជធានី ខេត្ដ និងគណៈកម្មការក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីត្រូតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃអំពីលក្ខណៈសម្បត្ដិរបស់ទណ្ឌិតម្នាក់ៗ និងរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិតស្នើសុំ រួមនឹងសំណុំឯកសារពាក់ព័ន្ធ បញ្ជូនទៅគណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិ ពិនិត្យ និងវាយតម្លៃយ៉ាងយឺតបំផុត ៣០ (សាមសិប) ថ្ងៃ មុនថ្ងៃកំណត់។ បញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិត ដែលស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោស រួមនិងសំណុំឯកសារពាក់ព័ន្ធ ដូចត្រូវកំណត់ដោយគណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិ។ ប្រសិនបើទណ្ឌិតដែលយល់ឃើញថា ខ្លួនបានបំពេញលក្ខខណ្ឌក្នុងការស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោស ប៉ុន្ដែមិនត្រូវបានប្រធានពន្ធនាគារស្នើសុំឱ្យខ្លួន សាមីខ្លួន ឬអ្នកតំណាងស្របច្បាប់មានសិទ្ធិបឹ្ដងតវ៉ាទៅគណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិ ដោយមានការគាំទ្រពីក្រុមការងារប្រលងប្រណាំងនៅក្នុងពន្ធនាគារ។ ពាក្យបណ្ដឹងតវ៉ានេះត្រូវដាក់នៅគណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិដោយផ្ទាល់ ឬតាមរយៈប្រធានពន្ធនាគារ។ បន្ទាប់ពីបានទទួលពាក្យសុំតវ៉ានេះ ប្រធានពន្ធនាគារត្រូវបញ្ជូនពាក្យប្ដឹងនេះ មកគណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនូវរបាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្ដទោសរបស់ទណ្ឌិតនោះ។ គណៈកម្មការថ្នាក់ជាតិ ត្រូវប្រជុំពិនិត្យ និងវាយតម្លៃលើបញ្ជីឈ្មោះទណ្ឌិតស្នើសុំបន្ធូរបន្ថយទោស និងលើកលែងទោស និងរៀបចំបែបបទជូនប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យ និងសម្រេចដើម្បីដាក់សំណុំថ្វាយព្រះមហាក្សត្រសុំបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោសឱ្យទណ្ឌិត យ៉ាងយឺតបំផុត ១០ (ដប់) ថ្ងៃ មុនថ្ងៃកំណត់។ ៣៖ ការអនុវត្ដព្រះរាជក្រឹត្យបន្ធូរបន្ថយទោស និងការលើកលែងទោស រដ្ឋមន្រ្ដីទទួលបន្ទុកទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រ្ដី ត្រូវរៀបចំសំណៅចែកផ្សាយជូនក្រសួងយុត្ដិធម៌ដើម្បីចាត់ចែងអនុវត្ដ ក្រោយពីទទួលបានព្រះរាជក្រឹត្យបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោស។ រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងយុត្ដិធម៌ ត្រូវចាត់បញ្ជូនព្រះរាជក្រឹត្យបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោស ទៅព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងរាជធានីខេត្ដ ដែលមានសមត្ថកិច្ចដើម្បីអនុវត្ដ។ ចំពោះទណ្ឌិតដែលត្រូវបានលើកលែងទោសដោយព្រះរាជក្រឹត្យ នឹងត្រូវដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពភ្លាម ដោយប្រធានពន្ធនាគារ បន្ទាប់ពីទទួលបានដីកាបង្គាប់ឱ្យដោះលែងទណ្ឌិត របស់ព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងរាជធានីខេត្ដដែលមានសមត្ថកិច្ច។ ចំពោះទណ្ឌិត ដែលត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយទោសដោយព្រះរាជក្រឹត្យ លើកលែងឱ្យទណ្ឌិតនោះរួចផុតពីការអនុវត្ដទោសសម្រាប់រយៈពេលដែលត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយ។ ព្រះរាជអាជ្ញា នៃអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីខេត្ដដែលមានសមត្ថកិច្ច និងប្រធានពន្ធនាគារត្រូវធ្វើការប្រកាសផ្សាយព្រះរាជក្រឹត្យបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោសដល់ទណ្ឌិតដែលត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយទោស។ ការបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោស មិនមែនជាឧបសគ្គដល់សិទ្ធិរបស់ជនរងគ្រោះ ក្នុងការទទួលសំណងជួសជុលការខូចខាតទេ លើកលែងតែមានបញ្ញត្ដិផ្ទុយនឹងព្រះរាជក្រឹត្យដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបន្ធូរបន្ថយ និងលើកលែងទោសនោះ។ សរុបមកការបន្ធូរបន្ថយ និងការលើកលែងទោស មិនមែនជាសិទ្ធិរបស់ទណ្ឌិតនោះទេ តែគឺជាការពិនិត្យ វាយតម្លៃ និងប្រទានផ្ដល់ឱ្យដោយព្រះមហាក្សត្រស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មទណ្ឌិតនោះឱ្យចូលទៅរួមរស់នៅក្នុងសង្គមវិញ ឬក្នុងគោលបំណងផ្នែកមនុស្សធម៌៕ រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី សេង ឈុនលី និងលោក រ៉ាត់ ចាន់ធី ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ស្ថិតក្នុងភូមិឧញ៉ាវាំង (អតីតភូមិបាយ៉ាប) សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥ អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ / Cambodia International Cooperation Law Group.

2021-11-22 08:09:13

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ ការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក

(ភ្នំពេញ)៖ ក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗ ហិរញ្ញវត្ថុ គឺជាតម្រូវការដ៏ចាំបាច់មួយដែលខ្វះមិនបាន ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានានាក្នុងជីវភាព ក៏ដូចជាអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ហើយជាទូទៅ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ ពួកគាត់តែងតែជ្រើសរើសយកកម្ចីហិរញ្ញវត្ថុ ដែលភាគច្រើនកម្ចីពីធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិបត្តិការកម្ចីរវាងកូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុលនេះផងដែរ ដើម្បីបង្កើនការទុកចិត្ត ក៏ដូចជាការពារផលប្រយោជន៍របស់គូភាគីទាំងសងខាង របបគតិយុត្តមួយប្រភេទត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយមានឈ្មោះថា ហ៉ីប៉ូតែក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកូនបំណុលប្រើប្រាស់សិទ្ធិលើអចលនវត្ថុរបស់ខ្លួនទៅធានាការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនជាមួយម្ចាស់បំណុល។ ដូចនេះដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែច្បាស់ថា តើអ្វីទៅជាហ៉ីប៉ូតែក? ហើយហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបង្កើតឡើងបែបណាទើបត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់? កម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្ដីពីការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក មកធ្វើការបង្ហាញជូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិត ដូចខាងក្រោម៖ យោងតាមមាត្រា ៨៤៣ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី បានឱ្យនិយមន័យ ហ៉ីប៉ូតែក ដែលសំដៅលើសិទ្ធិមួយដែលម្ចាស់បំណុលទទួលការសងចំពោះសិទ្ធិលើបំណុលរបស់ខ្លួន ដោយមានអាទិភាពជាងម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀត ចំពោះអចលនវត្ថុដែលបានដាក់ជាប្រាតិភោគនៃកាតព្វកិច្ចដោយកូនបំណុល ឬតតិយជនដោយមិនផ្ទេរការកាន់កាប់។ ក្នុងន័យនេះយើងឃើញថា ហ៉ីប៉ូតែក គឺជាប្រភេទមួយនៃសិទ្ធិប្រាតិភោគប្រត្យក្ស ដែលកូនបំណុល ឬតតិយជនបានយកទ្រព្យសម្បត្តិមកដាក់ហ៉ីប៉ូតែក ដើម្បីធានាកាតព្វកិច្ចដែលមានចំពោះបំណុលជាមួយម្ចាស់បំណុល ដោយមិនមានការផ្ទេរនូវការកាន់កាប់ទ្រព្យនោះទៅឱ្យម្ចាស់បំណុលឡើយ។ ជាគោលការណ៍ ហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រមព្រៀងគ្នារវាងម្ចាស់បំណុល និងកូនបំណុល ឬតតិយជនដែលយកអចលនវត្ថុរបស់ខ្លួនមកដាក់ហ៉ីប៉ូតែក តាមរយៈកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក។ ជាទូទៅ កិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកអាចត្រូវបានបង្កើតឡើង និងមានអានុភាពអនុវត្តបាន ក្នុងទម្រង់ជាលិខិតសាមញ្ញ ប៉ុន្តែម្ចាស់បំណុលនឹងមិនអាចយកហ៉ីប៉ូតែកនេះទៅតតាំងជាមួយនឹងតតិយជនឡើយ។ ដើម្បីអាចបង្កើតលក្ខខណ្ឌតតាំងជាមួយតតិយជនបាន លុះត្រាតែកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទម្រង់លិខិតយថាភូត និងត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅក្នុងសៀវភៅបញ្ជីដីធ្លី។ ខាងក្រោមនេះ ជាទិដ្ឋភាពជាក់ស្ដែងទាក់ទងនឹងការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក ចាប់ផ្ដើមពីការបង្កើតឱ្យមានសិទ្ធិលើបំណុល រហូតដល់ហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់៖ * ដំណាក់កាលទី១៖ នៅក្នុងការអនុវត្តទូទៅ មុននឹងមានការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក សិទ្ធិលើបំណុលចាំបាច់ត្រូវតែកើតមានរវាងម្ចាស់បំណុល និងកូនបំណុលជាមុនសិន។ ជាទូទៅ សិទ្ធិលើបំណុលអាចត្រូវបានបង្កើតឡើងច្រើនរូបភាព ដែលភាគច្រើនយើងអាចមើលឃើញតាមរយៈការបង្កើតកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគរវាងកូនបំណុល និងម្ចាស់បំណុល។ នៅពេលបង្កើតកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគរួចរាល់ ប្រសិនបើភាគីឯកភាពគ្នាក្នុងការយកទ្រព្យរបស់កូនបំណុលទៅដាក់ហ៉ីប៉ូតែក ដើម្បីធានាលើបំណុលនោះគូភាគីត្រូវតែធ្វើកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក។ ដំណាក់កាលទី២៖ បន្ទាប់ពីឯកភាពគ្នាក្នុងការយកទ្រព្យរបស់កូនបំណុលទៅដាក់ហ៉ីប៉ូតែក ដើម្បីធានាលើបំណុល ម្ចាស់បំណុល និងកូនបំណុល ត្រូវរៀបចំកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកមួយឡើង។ ដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើ កិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកនឹងមិនអាចយកទៅតតាំងជាមួយតតិយជនបានឡើយ បើមិនបានធ្វើឡើងជាទម្រង់លិខិតយថាភូត និងត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅក្នុងសៀវភៅបញ្ជីដីធ្លី។ លិខិតយថាភូតត្រង់ចំណុចនេះមានន័យថា ជាកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកត្រូវបានបង្កើតឡើង និងមានបញ្ជាក់ដោយមន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ច។ មន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចត្រង់ចំណុចនេះអាចជាមេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ ឬជាសារការី។ ដំណាក់កាលទី៣៖ បន្ទាប់ពីបានរៀបចំកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកជាទម្រង់លិខិតយថាភូតរួចរាល់ ជំហានបន្ទាប់គឺត្រូវរៀបចំពាក្យសុំចុះបញ្ជីអំពីការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក ដើម្បីស្នើសុំចុះបញ្ជីទៅរដ្ឋបាលសុរិយោដី។ ពាក្យសុំចុះបញ្ជីហ៉ីប៉ូតែកអំពីការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកត្រូវតែធ្វើឡើងរួមគ្នាដោយបុគ្គលមានសិទ្ធិចុះបញ្ជី និងបុគ្គលមានកាតព្វកិច្ចចុះបញ្ជី។ ពាក្យសុំចុះបញ្ជី ត្រូវបញ្ជាក់នូវព័ត៌មាន និងឯកសារចាំបាច់មួយចំនួន ដូចជា៖ * គោលបំណងនៃការចុះបញ្ជី៖ ការបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកលើកម្មសិទ្ធិ។ * មូលហេតុ៖ កិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ និងកិច្ចសន្យាបង្កើតហ៉ីប៉ូតែក។ * អត្តសញ្ញាណបុគ្គលមានសិទ្ធិទាមទារឱ្យចុះបញ្ជី។ * អត្តសញ្ញាណបុគ្គលមានកាតព្វកិច្ចចុះបញ្ជី។ * ចំណុចផ្សេងៗ៖ ប្រាក់ដើម ការប្រាក់ សំណងនៃការខូចខាត។ * អត្តសញ្ញាណកម្មវត្ថុនៃហ៉ីប៉ូតែក។ ដំណាក់កាលទី៤៖ ដំណាក់កាលនេះ គឺជានីតិវិធីរបស់មន្រ្តីទទួលបន្ទុកចុះបញ្ជីហ៉ីប៉ូតែក ដូចដែលមានបញ្ជាក់នៅក្នុងប្រកាសអន្តរក្រសួងស្ដីពីនីតិវិធីនៃការចុះបញ្ជី អំពីសិទ្ធិប្រត្យក្សទាក់ទងនឹងក្រមរដ្ឋប្បវេណី។ សរុបមក ហ៉ីប៉ូតែក គឺជារបបគតិយុត្តមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ម្ចាស់បំណុល តាមរយៈការដាក់វត្ថុធានាដល់ការសងបំណុល ដែលជាទូទៅនៅពេលកូនបំណុលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ច ម្ចាស់បំណុលអាចអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួនបានទៅលើវត្ថុដែលដាក់ធានានោះ។ ហ៉ីប៉ូតែកដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងស្របតាមលក្ខខណ្ឌតតាំង ពោលគឺធ្វើឡើងជាទម្រង់លិខិតយថាភូត និងបានចុះបញ្ជីបង្កើតហ៉ីប៉ូតែកត្រឹមត្រូវស្របតាមលក្ខខណ្ឌច្បាប់កំណត់ មានអានុភាពតតាំងជាមួយនឹងតតិយជន ក៏ដូចជាម្ចាស់បំណុលផ្សេងៗទៀត អាស្រ័យទៅលើលំដាប់នៃហ៉ីប៉ូតែក៕

2021-11-16 08:20:05

យល់ដឹងផ្នែកច្បាប់៖ បទល្មើសក្នុងវិស័យអាវុធ និងគ្រឿងផ្ទុះ

(ភ្នំពេញ)៖ ជាទូទៅ បទល្មើសឧក្រិដ្ឋកម្មធំៗដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គម យើងតែងតែសង្កេតឃើញថាជនល្មើសភាគច្រើនបានប្រើប្រាស់អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវក្នុងការសម្រេចនូវបទល្មើសទាំងនោះ ដូចជា អំពើភេរវកម្ម ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ និងអំពើឃាតកម្ម ជាអាទិ៍។ ដោយហេតុថា អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវ គឺអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្ដិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់របស់សង្គមជាតិ ហេតុដូចនេះហើយទើបតម្រូវឱ្យមានច្បាប់គ្រប់គ្រង និងកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់នូវបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិកាន់កាប់ និងប្រើប្រាស់អាវុធទាំងនោះ ក៏ដូចជាត្រូវកំណត់ការផ្ដន្ទាទោសឱ្យធ្ងន់ចំពោះជនទាំងឡាយណាដែលបានប្រើប្រាស់អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ គ្រាប់រំសេវផ្ទុយពីការកំណត់របស់ច្បាប់នេះ។ * បើយោងតាមច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តើសកម្មភាពណាខ្លះដែលចាត់ជាបទល្មើសក្នុងវិស័យអាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងមានទោសទណ្ឌដូចម្តេចខ្លះ? ហេតុដូច្នេះដើម្បីឱ្យជ្រាបច្បាស់ នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពព័ត៌មាន Fresh News ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមលើកយកប្រធានបទស្តីពីបទល្មើសក្នុងវិស័យអាវុធ និងគ្រឿងផ្ទុះ មកបង្ហាញជូនប្រជាពលរដ្ឋ សិស្ស និស្សិតដូចតទៅ៖ យោងតាមក្រមព្រហ្មណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានកំណត់នូវនិយមន័យចំពោះអាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវដូចខាងក្រោម៖ ១៖ អាវុធ គឺសំដៅដល់កាំភ្លើងគ្រប់ប្រភេទដែលផលិត ឬកែច្នៃដំឡើង និងដែលអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីសម្លាប់ ឬធ្វើឱ្យរបួស ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ខូចខាតដល់ទ្រព្យសម្បត្តិ។ ២៖ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទ សំដៅដល់ឧបករណ៍ ឬសម្ភារៈដែលគេផលិត ឬកែច្នៃ ដែលអាចប្រើប្រាស់សម្លាប់ ឬធ្វើឱ្យរបួស ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិ។ ៣៖ អាវុធគីមី អាវុធជីវសាស្ត្រគ្រប់ប្រភេទ ឬគ្រាប់ដទៃទៀតដែលផ្ទុកជាតិគីមី ផ្ទុកជីវសាស្ត្រ សំដៅដល់សារធាតុដែលគេផលិត ឬកែច្នៃដំឡើង និងដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព អាយុជីវិត ឬទ្រព្យសម្បត្តិ និងបរិស្ថាន។ តាមច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានកំណត់ថា ជនស៊ីវិល (គឺជាជនទាំងឡាយណាដែលមិនមែនមានតួនាទីជាកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មន្ត្រីមុខងារសាធារណៈ មន្ត្រីតុលាការ និងមន្ត្រីនៃស្ថាប័នកំពូលរបស់ជាតិ) គ្មានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ កាន់កាប់ យកតាមខ្លួន ទិញ-លក់ ចែកចាយ នាំចេញ-ចូល ជួល ផលិត ដំឡើង កែច្នៃ ដឹកជញ្ជូន រក្សាទុកអាវុធគ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទនោះទេ ពោលគឺជនដែលអាចមានសិទ្ធិកាន់កាប់ យកតាមខ្លួន ប្រើប្រាស់ ដឹកជញ្ជូន រក្សាទុក អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទបាន ត្រូវចាំបាច់មានលិខិតអនុញ្ញាត ឬលិខិតបញ្ជាបេសកកម្ម ដែលចេញដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ ឬក្រសួងការពារជាតិ ជាអាទិ៍។ ករណីប្រសិនបើជនណាដែលបានផលិត នាំចេញ-ចូលអាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ត្រូវដាក់ពន្ធនាគារពី ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ទៅ ១០ (ដប់) ឆ្នាំ រីឯចំពោះការផលិត ការនាំចេញ-ចូលអាវុធសម្រាប់ប្រហារផ្សេងទៀត ដូចជា ចំពុះទុង ដាវ ស្នាប់ដៃ ជាអាទិ៍ សម្រាប់សម្លាប់ ឬធ្វើឱ្យរបួស ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ២ (ពីរ) ឆ្នាំ ទៅ ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ៤,០០០,០០០ (បួនលាន) រៀល ទៅ ១០,០០០,០០០ (ដប់លាន) រៀល ដែលមានចែងនៅមាត្រា ៤៨៨ និង ៤៨៩ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ចំពោះគ្រប់បុគ្គលដែលនៅក្រៅលំនៅឋានរបស់ខ្លួន ដោយយកតាមខ្លួន ឬដឹកជញ្ជូននូវអាវុធគ្រឿងផ្ទុះ ឬគ្រាប់រំសេវគ្រប់ប្រភេទ ឬអាវុធសម្រាប់ប្រហារផ្សេងៗទៀត ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ទៅ ៣ (បី) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១,០០០,០០០ (មួយលាន) រៀល ទៅ ៦,០០០,០០០ (ប្រាំមួយលាន) រៀល ។ ចំពោះអំពើបោះបង់អាវុធ ឬវត្ថុដទៃទៀតដែលអាចនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់បុគ្គលនៅក្នុងទីសាធារណៈ ឬទីកន្លែងដែលសាធារណជនអាចចូលទៅបាន តុលាការអាចប្រកាសរឹបអូសអាវុធ ឬវត្ថុដែលអាចនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់នោះ ព្រមទាំងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែ ទៅ ៣ (បី) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១,០០០,០០០ (មួយលាន) រៀល ទៅ ៦,០០០,០០០ (ប្រាំមួយលាន) រៀល ក្រៅពីទោសដាក់ពន្ធនាគារ និងការពិន័យជាប្រាក់ តុលាការអាចសម្រេចឱ្យមានទោសបន្ថែមដូចជាការដកសិទ្ធិជាពលរដ្ឋរយៈពេល ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ការហាមចាកចេញពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ការរឹបអូសយានជំនិះរបស់ទណ្ឌិតមួយគ្រឿង ឬច្រើនគ្រឿងជាដើម។ សរុបមក ក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធ គ្រឿងផ្ទុះ និងគ្រាប់រំសេវផ្សេងៗត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីក្រសួងមានសមត្ថកិច្ច ចៀសវាងមានការប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតដែលអាចបង្កឱ្យមានភាពអសន្តិសុខក្នុងសង្គម ក្រៅពីនេះបុគ្គលដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាវុធជាតិផ្ទុះ ត្រូវបានអនុវត្តច្បាប់ និងផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ដោយមិនមានការលើកលែងឡើយ។ ការកំណត់អំពីសកម្មភាព និងទោសដែលមានចែងនៅក្នុងច្បាប់នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងអស់ ពោលគឺដើម្បីគ្រប់គ្រងចំពោះគ្រប់សកម្មភាពដល់អ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ ឬកាន់កាប់អាវុធជាតិផ្ទុះឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ចៀសវាងការបង្កឱ្យមានភាពអសកម្ម និងបង្កជាបទល្មើសផ្សេងៗក្នុងសង្គមកម្ពុជា៕ រៀបរៀងដោយលោកមេធាវី លឹម សុវណ្ណារ៉ុង និងលោក ហេង សុគន្ធ ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ អាសយដ្ឋាន៖ អគារលេខ ៤៥៣៥ ផ្លូវលេខ ១០០៣ ភូមិឧកញ៉ាវាំង សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរសព្ទទំនាក់ទំនងលេខ៖ 023 986 245 អ៉ីម៉ែល៖ president@ciclg.com គេហទំព័រ៖ www.ciclg.com ហ្វេសបុកផេក៖ ក្រុមមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ Cambodia International Cooperation Law Group

2021-11-08 08:38:44